Ooggetuige


61


toch goed op een uitzending kunnen terugkij ken. Dus is het inderdaad ook een kwestie van perspectief.’


Onderzoekster Tine Molendij k vindt dat ons beeld van de krij gsmacht weinig realistisch is als het gaat om ‘het goede doen’. Bent u dat met haar eens? ‘Tot op zekere hoogte wel. Militairen op missie sturen is een politiek besluit. Je móet wel een sluitend verhaal hebben om dat te kunnen verkopen. Dat de situatie waarin militairen opereren heel complex kan zij n, zie je niet altij d terug in de politieke context. Dit terwij l politieke overwegingen soms behoor- lij k kunnen schuren met militaire uitvoerbaarheid.’


Denkt u dat de politieke ambitie om goed te doen belastend kan zij n voor militairen? ‘Ik denk dat veteranen niet veel last hebben van een missie die als mislukt wordt gezien, omdat ze vaak meer gefocust zij n op hun directe omgeving tij dens een uitzending. Het wordt anders als hen, bij voorbeeld in de media en bij het publiek, de schuld voor een militair drama wordt toebedeeld, al helemaal als dat ten onrechte is. In Srebrenica hebben militairen gedaan wat ze konden en dat is, zoals bekend, op een tragedie uitgelopen. Er is hard over de daarbij betrokken blauwhelmen geoordeeld. Ze kregen verwij ten over hun optreden en werden als medeverantwoordelij k gezien voor de massamoord die er plaatsvond. Pas later kwam er meer aandacht voor de complexe en militair gezien onmogelij ke situatie waarin ze zaten.’


Vind u dat veteranenorganisaties iets zouden moeten doen om veteranen weerbaar te maken tegen het oordeel van burgers over hun missies? ‘Ik denk dat veteranen daar in het algemeen best goed mee kunnen omgaan. Daarnaast is de waardering van burgers voor veteranen groot, zo wij st onderzoek van het Nederlands Veteraneninstituut steeds weer uit. Het komt voor dat politici, media en burgers onvoldoende oog hebben voor de vaak complexe omstandig- heden waarin militairen hun werk doen. En als onderzoeksuitkomsten eenmaal in de media zij n beland, wordt het debat er doorgaans niet genuanceerder op. Dat ook een gefundeerd oordeel pij nlij k kan zij n, weten we bij voorbeeld van het onderzoek naar het gebruik van extreem geweld door de Nederlandse krij gsmacht tij dens de Indonesische onafhankelij kheidsoorlog. Dat is veel betrokkenen zwaar gevallen. Ik vind het goed dat veteranenorganisaties daar al lopende het onderzoek in allerlei vormen aandacht aan hebben besteed en een mediërende rol op zich namen tussen de onderzoeks- instituten en de veteranengemeen- schap. Hoe is dit voor jullie en hoe gaan we dit adresseren? Enige voorbereiding op de eindconclusies van een dergelij k onderzoek leidt er misschien ook toe dat mensen wat minder snel in het defensief schieten en gaan roepen dat het allemaal wel meeviel. Het blij ft hoe dan ook belangrij k om zonder scrupules te kij ken naar onze militaire activiteit in het buitenland en die zorgvuldig te evalueren en beoor- delen. Negatieve uitkomsten moeten we niet verdoezelen. Idealiter leren we ervan.’


‘De waardering van burgers voor veteranen is onverminderd groot’


Hoe kij kt u naar de eervolle onder- scheidingen die in 2022 zij n uitgereikt aan eenheden die deelnamen aan de missie in Afghanistan? Volgens een recent artikel in NRC Handelsblad zij n deze onderscheidingen meer gebaseerd op wensen dan op feite- lij ke en onderscheidende prestaties. ‘De publieke waardering van veteranen vind ik belangrij k, maar je moet aanvragen voor een onder- scheiding scherp toetsen – heeft een eenheid inderdaad uitzonderlij k werk geleverd, door bij voorbeeld grote dapperheid te tonen? Die scherpe toetsing lij kt hier niet te zij n gebeurd en dat leidt tot inflatie. Als een onderscheiding niet onderscheidend meer is, heeft ie niet heel veel zin. Het is ook niet fair tegenover de mensen die wél geëxcelleerd hebben. Niet om de waarheid heen ngaan, dat telt ook hier. Anders komt de krij gsmacht in strij d met zichzelf.’


checkpoint


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76