28 NAVO ‘De NAVO zij n wij zelf’


Geschiedenis Na de Tweede Wereldoorlog ont-


stonden in Europa twee ideologische machtsblokken die het continent in tweeën splitsten en tot de oprichting van de NAVO (Noord-Atlantische Verdragsorganisatie) leidden. De groeiende invloed van de Sovjet-Unie in het Oostblok werd in het Westen als bedreigend ervaren, ook op militair vlak. Hierdoor ontstond bij steeds meer landen de behoefte aan een militair bondgenootschap, zodat men geza- menlijk een vuist kon maken tegen het oprukkende communisme. De communistische machtsovername in Praag (februari 1948) zorgde ervoor dat West-Europese regeringen over militaire samenwerking gingen praten. Die besprekingen resulteerden in het Pact van Brussel. Vijf landen – het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de Benelux – spraken op 17 maart 1948 af economisch en militair meer samen te werken. Daarnaast zouden ze toenade- ring zoeken tot de Verenigde Staten. Amerika, dat van oudsher niet al te happig was op het sluiten van militaire verdragen met andere landen, raakte betrokken bij de onderhandelingen van het pact. Dit kwam mede door de trumandoctrine van 1947. Hierin had de Amerikaanse president Harry Truman het begrip ‘containment’ (indamming) geïntroduceerd. Het land zou voortaan economische of militaire steun verlenen aan niet-communistische landen, als reactie op de Russische dreiging. Op 4 april 1949 vond in Washington de


checkpoint


oprichting van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie plaats. Twaalf lan- den deden mee, waaronder Nederland. Het verdrag dat die dag getekend werd, bestaat uit veertien artikelen. Een belangrijk defensief beginsel stelt dat een aanval tegen één lidstaat een aanval tegen alle lidstaten is (artikel 5). De Sovjet-Unie reageerde in 1955 met de oprichting van het Warschaupact. Dat was een militair bondgenootschap met verschillende Oost-Europese communistische landen onder leiding van de Sovjet-Unie. De NAVO en het Warschaupact stonden tot het uiteen- vallen van de Sovjet-Unie in 1991 als twee machtige militaire organisaties tegenover elkaar. Het aantal lidstaten van de NAVO is


75


sinds het begin bijna verdrievoudigd. In 2023 trad Finland als 31ste lid toe en in 2024 volgde het lidmaatschap van Zweden als 32ste bondgenoot. Onderdeel van het toekomstbestendig maken van de NAVO is de afspraak dat alle bondgenoten minimaal 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) besteden aan defensie. Deze zogenoemde Defence Investment Pledge is gemaakt tijdens de NAVO-top in Wales in 2014, naar aanleiding van de Russische annexatie van de Krim eerder dat jaar.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76