36
Dertig jaar geleden werden zestien militairen met ‘Victor 10’ als waarnemer naar de Balkan uitgezonden. Zowel de opleiding als de ingrij - pende gebeurtenissen die ze daar meemaakten, zorgden ervoor dat er een band voor het leven ontstond. Nog ieder jaar ontmoeten de mannen elkaar en delen ze lief en leed. Tekst Johan Kroes Fotografi e Niels Blekemolen
Twee van hen zijn Tom Giesbers (65) en Dirk Achterberg (62). Na een studie bouwkunde volgde Achterberg in 1989 de verkorte offi ciersopleiding in Gilze en Rijen. Hij werkte als kapitein op het hoofdkwartier van de luchtmacht in Den Haag toen hij op een dag bij de kolonel moest komen. Hij kreeg te horen dat hij als waarnemer zou wor- den uitgezonden. Giesbers kwam in 1978 op aan de Koninklijke Militaire Academie om opgeleid te worden tot offi cier bij de in- fanterie. Met de nodige ervaring op zak – en een rang als majoor – was hij de aangewezen persoon om ook als waar- nemer te worden uitgezonden. De dag dat hij door de kolonel gebeld werd met dit nieuws, zal hij niet snel vergeten. ‘Mijn vrouw had twee uur daarvoor een zwangerschapstest gedaan en bleek in verwachting van onze eerste. “Wat als ik niet ga?”, heb ik nog gevraagd. Dat zou kunnen, maar dan moest ik drie tot
T checkpoint
‘Daarmee kon je bepalen waar een schot vandaan kwam. Dat hebben we in het uitzendgebied regelmatig moeten doen. Daarnaast kregen we schietles- sen, terwijl we ongewapend werden uitgezonden. Waarom?’ Achterberg: ‘Uit alles bleek dat ze niet wisten waar ze ons naartoe gingen sturen en welke bagage we daarvoor nodig hadden. Door schade en schande is de organisa- tie daar wijzer van geworden.’ Giesbers: ‘Uiteindelijk heeft dit onze groep gevormd. Het was pionieren en we waren op elkaar aangewezen. We zaten allemaal in dezelfde shit.’
zes maanden later alsnog gaan en dan zou ik de geboorte missen. In overleg met mijn vrouw heb ik ervoor gekozen dat ik dan maar de zwangerschap zou missen. Gelukkig was ik na mijn uitzending wel bij de geboorte.’
Opleiding In de loop van 1993 begonnen Giesbers en Achterberg aan hun voorbereiding op de missie, met een opleiding in Ossendrecht. Een oplei- ding die op dat moment nog in de kin- derschoenen stond. ‘Tot dan toe was
‘Zelfs dertig jaar later vallen er soms nog puzzelstukjes op z’n plaats’
Defensie gericht op een grootschalige oorlog met een vijand uit het Oosten’, vertelt Achterberg. ‘Na de val van de Muur richtte Def ens ie zich vrij snel op humanitaire- en stabilisatiemissies overal ter wereld. Maar de opleidingen waren daar totaal niet op ingericht. De helft van onze lessen viel uit, omdat ze geen idee hadden hoe ze dit moesten invullen.’ In feite was de opleiding een soort voortgezette training in militaire basisvaardigheden, hoewel de les krateranalyse nieuw was. Giesbers:
Dankbaarheid Eind november 1993 werden de zestien waarnemers uitgezonden naar verschillende plekken in voormalig Joegoslavië. De groep was zich ‘Victor 10’ gaan noemen, omdat ze formeel vielen onder de tiende rotatie van het Verbindingsbataljon. Giesbers en Achterberg komen terecht in ‘sector Zuid’ in het dorpje Severich, net ten zuiden van de plaats Knin, op de grens tussen Bosnië en Kroatië. Achterberg: ‘Je zag de sporen van etnische zuiverin- gen. Dan stond een dorp bijvoorbeeld voor de helft leeg omdat de Kroaten verdreven waren.’ Ook zagen ze dat door het confl ict families van elkaar gescheiden raakten. Giesbers: ‘Wij smokkelden foto’s van kinderen en kleinkinderen naar hun grootouders die net over de grens woonden, maar die ze al een hele tijd niet gezien hadden. Dat mocht eigenlijk niet. Daarnaast brachten we medicijnen en voedsel. Ik krijg nog steeds kippenvel als ik denk aan de enorme dankbaarheid van deze mensen. In dit soort dingen moesten we de zin van onze missie zoeken, anders zouden we teleurgesteld raken.’ Achterberg: ‘Wij hadden de opdracht om objectief te blijven en neutraal te handelen. Leuk bedacht, maar vanuit menselijk oogpunt gezien was dat onmogelijk. De totale vernietiging waarmee je wordt geconfronteerd
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
