biologisch akkerbouwbouwplan zonder dierlijke mest goed uitvoerbaar en mogelijk is’, vertelt Geert- Jan van der Burgt, de Wageningse wetenschapper die de leiding had over het onderzoek. ‘Er zijn geen noemenswaardige problemen met ziektes en plagen. De opbrengsten liggen wel iets, maar niet heel veel lager dan in een biologisch akkerbouwsysteem op basis van dierlijke mest: gemiddeld over de jaren zo’n 10 procent’, zo geeft de onderzoeker aan. Van der Burgt stond in 2012 als onderzoeker van het Louis Bolk Instituut aan de wieg van het bijzondere project dat ‘Stikstof Telen’ heet. Tegenwoordig ver- vult hij meerdere functies, waaronder die van pro- jectleider bij Stichting Proefboerderij Noordelijke Akkerbouw (SPNA). Hij vertelt dat de hoofdlijn van het onderzoek sinds 2012 ongewijzigd bleef: een volledig eigen stikstofvoorziening door stikstofbin- ding met klavers, luzerne en groenbemesters, in combinatie met de maaimeststof klaver-luzerne. Vier keer per jaar wordt het gewas gemaaid, in pakken geperst en opgeslagen in de schuur. Het jaar erop wordt het mengsel in het vroege voorjaar als mest- stof over het land gestrooid, meestal in een net ge- korte groenbemester. Vijf tot maximaal 10 centime- ter inwerken en vlot daarna gaan de gewassen erin. ‘Normaal stop je grasklaver in een koe, waarna je er melk, vlees en mest voor terugkrijgt. Nu sla je de koe over en brengt je het gewas terug over het land, met als winst dat de stikstofefficiency veel hoger ligt.’


Geen fosfaat en kali-aanvoer Acht jaar lang is er geen enkele aanvoer van dierlijke mest of compost geweest. In de winter stonden op alle percelen groenbemesters en er is uitsluitend gewerkt met niet-kerende grondbewerking. ‘We heb- ben aangetoond dat met eigen stikstof telen veel meer mogelijk is dan iedereen tot nu toe dacht’, zegt Van der Burgt. ‘De stikstof wordt uitsluitend via een natuurlijk proces ingewonnen en de verliezen door vervluchtiging, denitrificatie en uitspoeling liggen extreem laag, met een berekende belasting van het grondwater van 3 milligram nitraat per liter, waar de maximale norm 11 milligram per liter bedraagt. Verder is het energieverbruik laag, want de enige middelen van buitenaf zijn diesel en apparatuur.’


Akkerbouwer Joost van Strien in Ens brengt met een schotelstrooier vers grasklaver-luzerne over het land, om het meteen daarna met een frees 10 centimeter in te werken, als meststof voor zijn aardappelen


veeteeltGRAS MAART 2021


29


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52