De inhuldiging van Willem-Alexander tot koning van Nederland is een goede aanleiding om de ‘loffelijke bijvoeging’ Koninklijk van Royal Dutch Shell plc eens nader te bestuderen. Al was het alleen maar omdat de ontstaansgeschiedenis een aardige is, en Shell niet helemaal te vergelijken is met de kleine zeshonderd bedrijven en organisaties die zich eveneens mogen tooien met de bijvoeging. TEKST WIM BLOMBEELD ERNST BODE | HOLLANDSE HOOGTE


LANGE TRADITIE


Het predikaat Koninklijk bestaat al ruim tweehonderd jaar. Het was de eerste koning van Holland – Lodewijk Napoleon, de jongere broer van keizer Napoleon Bonaparte – die in 1807 begon met het toekennen van de eretitel aan culturele instellingen. Na de Franse tijd kwam in 1815 Willem I als eerste koning van het ‘nieuwe’ Nederland en voerde het predikaat Koninklijk opnieuw in. Niet meer voor alleen culturele instel- lingen, maar ook voor ‘bedrijven en organisaties die een belangrijke plaats innemen in het vakgebied, van landelijke betekenis zijn en tenminste honderd jaar bestaan’. Nederland werd in 1848 een constitutionele monarchie waardoor de koning veel macht verloor. Het verlenen van het predikaat ‘Koninklijk’ bleef echter wel aan hem voorbehouden. Na zijn aantreden in 1849 liet Willem III een overzicht aanleggen van de verleende onderscheidingen en vanaf dat moment wordt er zorgvuldig mee omgegaan. Vanaf 1850 kregen alleen grotere bedrijven nog een verlening. Een van de laatste die Willem III toekende is aan de firma Van Houten, op 12 augustus 1889. Maar niet de állerlaatste. Wil- lem III was namelijk ook degene die in 1890, het jaar waarin hij overlijdt, de Nederlandse voorloper van Royal Dutch Shell aan de eretitel hielp. Na het over- lijden van Willem III neemt zijn weduwe Emma het roer over als regentes en komt verlening van de toevoeging stil te liggen. Eind 1898 bestijgt Wilhelmina de troon en het jaar daarop komt de verlening weer op gang. Gedurende de tweede wereldoorlog verbieden de Duitsers om het predikaat te voeren. Onder Juliana en Beatrix worden de richtlijnen om het te verkrijgen verder aangescherpt. Om wildgroei en ‘waar- devermindering’ te voorkomen wordt het recht om het predikaat te voeren beperkt tot maximaal 25 jaar, waarna bedrijf of instelling het opnieuw moet aanvragen. De toekomst zal uitwijzen of Willem- Alexander de traditie zal voortzetten en in welke vorm.


Lodewijk Napoleon (1778-1846), de jongere broer van keizer Napoleon Bonaparte en de eerste koning van Holland, introduceerde het predikaat Koninklijk.


Koning Willem III verleent Shell het predikaat Koninklijk in 1890. Elf jaar daarvoor – op 62-jarige leeftijd – trouwt hij, om de erfopvolging veilig te stellen met de 20-jarige prinses Emma van Waldeck Pyrmont. In 1880 wordt prinses Wilhelmina geboren. Deze opname van vader en dochter dateert uit 1881.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32