SHELL VENSTER MEI
n
JUNI 2013 13
HET PERSPECTIEF BEPAALT DE PERCEPTIE: VIJF LENZEN
In een tijdperk met zoveel fluctuerende transities is het onrealistisch om maar op één manier naar de toekomst te kijken, stelt het Shell scenario- team. Bij alle factoren die in ogenschouw genomen moeten worden – van politieke agenda’s tot de omvang van energiebronnen – bepaalt het perspectief de perceptie. Een set van vijf verschillende lenzen maakt het mogelijk om de twee toekomstige werelden scherp in beeld te krijgen.
DE PARADOX VAN DE VOORSPOED Door de eerste lens, de prosperity paradox, ziet het scenario-team het gevaar dat rijke steden organisch groeien, wat leidt tot enorme energie-inefficiënties. Stadsontwikkelaars gingen er in het verleden van uit dat energie relatief goedkoop en gemakkelijk beschikbaar zou blijven, wat heeft geleid tot wijd- verspreide, energie-inefficiënte agglomeraties. Arme en meer dichtbevolkte steden lopen hetzelfde risico. Als arme steden organisch groeien, wat op de korte termijn het minste kost, dan lopen ze ook het risico op lange termijn een zeer inefficiënte infrastructuur op te bouwen.
Het Shell scenario-team verwacht in het Mountains scenario dat de veranderende infrastructuur in steden en de introduc- tie van aardgas, elektriciteit en waterstof als energiedragers voor transportmiddelen, vloeibare brandstoffen in 2035 hun piek bereiken en dat het wegtransport in 2070 bijna aard- olievrij is. In 2060 moeten elektriciteit en waterstof meer dan 60 procent van de passagierskilometers voor hun rekening nemen en vloeibaar of gecomprimeerd aardgas ongeveer 15 procent. IN HET OCEANS SCENARIO, waarin minder overheidsbemoeie- nis en meer marktwerking is verondersteld, zullen elektrische en waterstofauto’s minder hard gaan. Vloeibare brandstoffen zullen in het midden van deze eeuw nog steeds voor 70 procent van de passagierskilometers zorgen. In dit scenario zouden hoge brandstofprijzen efficiencyver- beteringen in de gebouwde omgeving kunnen aanjagen. Nieuwbouw van energieneutrale huizen en renovatie van bestaande huizen zouden de energie-efficiency van steden met 60 procent kunnen verbeteren. In arme landen zouden veel mensen direct kunnen overstappen van hout of andere biomassa op zonne-elektriciteit. Kolen blijven in dit scenario tot het midden van de eeuw de belangrijkste bron voor elek- triciteit, vanwege kosten en leveringszekerheid. HET SCENARIO-TEAM heeft potentiële dramatische ontwikke- lingen niet in de modellen ingebouwd, maar noemt er wel een paar. Extreem weer als gevolg van de opwarming van de aarde, die in beide scenario’s meer dan de gewenste twee graden zal zijn, is er zo een. Overstromingen van grote kuststeden doen rijk en arm beseffen dat schade en de infra- structuur ter voorkoming van dit soort rampen zullen moeten worden bekostigd door de root cause, te weten CO2-emis- sies. Deze brede maatschappelijke consensus leidt tot een hoge belasting op fossiele brandstoffen. De fossiele industrie zal er in eerste instantie door worden verrast. n
DE PARADOX VAN HET LEIDERSCHAP De leadership paradox lens maakt een gapend gat zichtbaar: een schijnbaar onoverbrugbaar gat tussen de tijdshorizonten van politiek en infrastructuur. Het slaan van een brug is echter noodzakelijk voor een gezondere groei van steden. Wanneer stadsbestuurders concluderen dat de problemen te groot en de noodzakelijke beslissingen te impopulair zijn, zullen de spanningen in steden toenemen en zal de leefbaarheid afnemen.
DE PARADOX VAN DE VERBONDENHEID De derde lens waardoor Shell kijkt is de connectivity paradox lens, die de voor- en nadelen representeert van het schijnbaar verbonden zijn van alle wereldburgers. Om snelgroeiende steden verantwoord te laten groeien, zullen overheden, burgers en bedrijfsleven hun verbondenheid optimaal moeten coördineren. Burgers zullen bijvoorbeeld hun korte termijn honger naar con- sumptiegoederen moeten temperen ten gunste van lange termijn infrastructuur.
RUIMTE OMTEMANOEVREREN EN VASTGELOPEN TRANSITIE Het laatste paar lenzen waarmee New Lens Scenarios scherp stelt, heet room to manoevre en trapped transition. Deze invalshoeken worden het best concreet gemaakt door te kijken naar de huidige crisis, waar de economieën van China en India veerkrachtiger op reageren dan die van Europa en de Verenigde Staten. De opkomende economieën blijken veel meer bewegings- ruimte te hebben om te reageren dan de ontwikkelde landen, die nog steeds vast zitten in de crisis. In het te prefereren Room to manoevre zullen autoriteiten de ontwikkeling van land, transport, energie, water en afval geïntegreerd plannen met structurele energie-efficiënte oplossingen zoals compacte steden met goed openbaar vervoer. Van kijken door de trapped in transition lens, krijgen de teamleden, bijkans tranen in de ogen: wanneer overheden oplos- singen als té moeilijk en té impopulair beschouwen en stadsontwikkeling aan de markt overlaten, dan zal de leefbaarheid van steden worden bedreigd en zitten steden met inefficiënte en moeilijk te herontwerpen en herbouwen infrastructuur. Individuele ad hoc oplossingen en sociale spanningen zullen overheersen. Globalisering heeft de inkomensverschillen tussen landen kleiner gemaakt, maar de verschillen binnen landen en steden groter gemaakt, waar- door sociale spanningen in steden kunnen ontstaan. Volgens Shell en VN analyses heeft de wereld 40 tot 50 procent meer water, voedsel en energie nodig in 2030. Deze stress nexus – de onderlinge afhankelijkheid van ener- gie, water en voedsel en de spanningen die hieruit voortkomen – bedreigt megasteden extra.
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32