Veteranenidentiteit


45


‘Mensen hébben geen identiteit, die máken ze’


Onderzoeker bij het Nederlands Veteraneninstituut Yvon de Reuver


‘Ik heb voor mijn promotieonder- zoek een kleine vijftig veteranen geïnterviewd die zijn uitgezonden naar Libanon, voormalig Joegoslavië of Afghanistan. De vraag was onder andere of een veteraan zijn uitzending beschouwt als een sterk bepalende factor in zijn levensverhaal. Of is zijn uitzending een van veel meer factoren die van invloed is geweest op zijn verhaal? Dat blijkt nogal cruciaal. Iemand die heftige dingen heeft meegemaakt tijdens een uitzending en die uit- zending als de meest impactvolle ervaring uit zijn leven beschouwt, is meer geneigd zich als veteraan te identificeren dan iemand voor wie dat niet geldt. Hoe iemand de impact van een uitzending ervaart, kan veranderen met de tijd. Het komt voor dat veteranen pas jaren na dato zeggen dat een uitzending veel bepa- lender was dan ze zich aanvankelijk realiseerden.’


Helpers ‘Ook de manier waarop de maat- schappij naar veteranen kijkt, heeft effect op het identiteitsgevoel van veteranen. Srebrenicaveteranen bijvoorbeeld zijn in het publieke debat vaak fel bekritiseerd. Ze hadden moeten helpen, maar zouden daarin


gefaald hebben. Die kritiek zie je terug in de manier waarop deze veteranen zich identificeren. Zij zien zichzelf als helpers, waarmee ze eigenlijk zeggen dat ze mensen zijn die het goede willen doen. Dat veel burgers veteraan-zijn asso- ciëren met psychische problemen, speelt ook een rol bij de mate waarin veteranen zich als zodanig identifi- ceren. Sommige veteranen blijken om die reden vaak níet te vertellen dat ze veteraan zijn. Maar voor veteranen die jaren na een uitzending ontdekken dat er een verband is tussen hun uit- zending en de psychische problemen waarmee ze al tijden kampen, kan die associatie juist positief uitpakken. Ze konden daardoor op zoek gaan naar specialistische hulp en raakten uit hun isolement doordat ze bijvoorbeeld gingen deelnemen aan lotgenoten- groepen of zich aansloten bij een vereniging.’


Niet eenduidig ‘Binnen de sociale wetenschappen is een gangbaar uitgangspunt dat iden- titeit niet iets is dat mensen hebben. Het is iets dat mensen voortdurend zelf máken. En altijd in interactie met anderen. Op de vraag of een vetera- nenidentiteit een belemmering of juist helpend is bij terugkeer naar de bur- gersamenleving, valt volgens mij dus geen eenduidig antwoord te geven. Het kan allebei. Een sterke identiteit kan je eigenwaarde versterken. Maar die leidt er ook onvermijdelijk toe dat je jezelf apart zet van anderen die zich niet zo identificeren. Context, tijd en maatschappelijke perceptie zijn van invloed op hoe veteranen naar zichzelf kijken en die drie factoren veranderen voortdurend.’


Yvon de Reuver is onderzoeker bij het Nederlands Veteraneninstituut. In 2022 promoveerde zij op het onderzoek Veteran Under Construction – Identification Processes Among Dutch Veterans Who Served in Military Missions in Lebanon, Srebrenica and Uruzgan.


checkpoint


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76