Nasza powszednia wieża Babel Latem w pociągu... (dokończenie)


W tekście z poprzedniego numeru przyglądaliśmy się różnym konfiguracjom językowym w rodzinie. Zdą- żyłem omówić dwie z nich, gdzie dorośli i dzieci po- sługiwali się dwoma językami: polskim i niemieckim, w różnym stopniu ich opanowania. Do skomentowa- nia została mi jeszcze trzecia sytuacja, która przed- stawia sytuację dzieci, wzrastających w otoczeniu, w którym znaczącą rolę odgrywają trzy języki. Przy- pomnijmy więc, jak wyglądała scenka z pociągu...


...do Fryburga


To było już kilka lat temu. Jechaliśmy pociągiem z Berlina do Fryburga. Za oknem na niebieskim nie- bie pasły się leniwie białe owce chmur. W przedziale dla rodzin z dziećmi siedziała wraz z nami kobieta z dwójką swoich pociech. Rozmawiali po angielsku – piękną angielszczyzną, nie jakimś tam pidżin inglisz (właściwie pidgin english – gdzie pidgin określa języki o uproszczonej morfologii i składni a także o uprosz- czonym słownictwie, powstałe na stykach wielu kul- tur i języków). Kiedy wszedł konduktor, by sprawdzić bilety zagadnął dzieci po niemiecku, a te swobodnie opowiedziały mu jakie zabawki ze sobą wiozą. Na- sze zdumienie było jeszcze większe, kiedy kobieta odebrawszy telefon zaczęła do niego mówić łamaną polszcyzną, na co dzieci zareagowały krzycząc: Tata, tata!


Rozwiać wątpliwości


Często postronni lub niewtajemniczeni świadkowie takich sytuacji językowych ulegają zwątpieniu. Zadają sobie pytanie: po co, aż tak komplikować dzieciom ży- cie? Albo czy to nie jest szkodliwe dla rozwoju mowy, takie językowe pomieszanie z poplątaniem?


Odpowiedzi na te pytania są zaskakująco proste i na szczęście dla nas bardzo jednoznaczne. Zakładając, że spełnione są warunki, o których pisałem w dwóch poprzednich tekstach czyli: naturalne przypisanie ję- zyków i konsekwentny podział w myśl zasady jedna osoba jeden język lub też język rodziny i język oto- czenia – możemy spać spokojnie. W takiej sytuacji wielojęzyczność nie jest szkodliwa dla rozwoju mowy a nasze dzieci nie otrzymują od nas niepotrzebnego skomplikowania sytuacji komunikacyjnej tylko niepo- wtarzalną szansę lepszego rozwoju nie tylko kompe- tencji kognitywnych ale też na przykład socjalnych.


Dlaczego? Gdyż, zgodnie ze statystykami Światowej Organizacji Zdrowia, to wielojęzyczność jest na świe- cie sytuacją o wiele częściej spotykaną, niż wzrasta- nie w środowisku monolingwistycznym.


Najlepsza jakość


Wracając do pociągu do Fryburga – mama An- gielka daje swoim dzieciom najlepszą jakość na- uki mowy rozmawiając z nimi po angielsku, polski ojciec tych dzieci czyni to samo, pozostając kon- sekwentie przy polskim, natomiast otoczenie tej rodziny, mieszkającej w niemczech (przedszkole, szkoła, przyjaciele, media), zapewni jej jakościowo dobry kontakt z językiem niemieckim.


Z inną sytuacją mamy do czynienia, kiedy rodzice czy opiekunowie dzieci, mniej lub bardziej świado- mie decydują się na wychowanie w wielojęzycz- ności, nie bazującej na ich językach ojczystych (lub też tzw. pierwszych). Tu sytuacja się nieco komplikuje. Ale o tym będę pisał następnym ra- zem. Natomiast na koniec tego tekstu chciałbym przypomnieć nasz dekalog. Dobrze jest do niego wracać, zwłaszcza analizując różne sytuacje i konfi- guracje językowe.


Dwujęzyczność: dziesięć praktycznych wskazówek


Oto dziesięć kluczowych aspektów wspierania prawidłowego rozwoju mowy w przypadku dwu- i wielojęzyczności:


1. Naturalne przypisanie języków. 2. Konsekwentny podział w myśl zasady: jedna osoba jeden język albo język rodziny i język otoczenia. 3. Konsekwentne zachowywanie reguł w okresach trudnych dla rozwoju mowy.


4. Dążenie do równowagi między językami. 5. Aktywnie pozytywne nastawienie do dwu- i wielo- języczności.


6. Unikanie sytuacji mieszania języków. 7. Świadome i aktywne kreowanie sytuacji wspierają- cych słabszy język. 8. Ostrożność w stawianiu wymagań poprawności słabszemu językowi. 9. Przekonanie, iż wielojęzyczność nie prowadzi do zaburzeń (rozwoju) mowy. 10. W sytuacjach problemowych, szukanie porad u specjalistów.


Serdecznie pozdrawiam Hubert Kopeć


Autor jest absolwentem Wydziału Polonisty- ki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, nauczycielem, wychowawcą, pedagogiem zaj- mującym się tematem wielojęzyczności u dzie- ci. Prowadzi kursy nauki języka polskiego dla dzieci w wieku szkolnym w szkole językowej Polka Dot w Berlinie. Na wszelkie pytania do- tyczące tematu chętnie udziela odpowiedzi pod adresem:


hubert.polka.dot@gmail.com


Szkoła języka polskiego Polka Dot za- prasza na kursy języka polskiego dla dzieci i dorosłych. Uczymy polskiego metodą konwersacyjną na wszystkich poziomach zaawansowania.


Adres: Dresdener Strasse 116, 10999 Berlin Tel.: 030 65219703


E-mail: info@polnischkurse-berlin.net www.polnischkurse-berlin.net


Biuro ogłoszeń KONTAKTÓW e-mail: webmaster@kontakty.org


tel.: 030 3241632, fax: 030 37591850 KONTAKTY | 22 KONTAKTY


|


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44