een lastige klus.” Ook op het terrein van Yara moet een flinke afstand worden overbrugd en kosten worden gemaakt voor inkoppe- ling in het productieproces. Gasunie Water- stof Services investeert in de infrastructuur buiten de hekken van Dow en Yara en treedt op als facilitator van het transport van de waterstof door de leidinginfrastructuur.


Rechts op de foto de enorme kraakfornuizen waar de waterstof vrijkomt als bijproduct bij het kraken van nafta (een aardoliefractie) op hoge temperaturen (circa 1000 graden Celsius) voor de productie van ethyleen en propyleen.


daar ook nog waterstofgas bij vrij. Beide gassen voeren we terug in ons gassysteem, maar op het moment dat we er een tekort aan hebben, suppleren we extra aardgas. Straks zullen we meer aardgas suppleren, maar daar hoeft de installatie niet ingrij- pend voor te worden aangepast.”


Leiding Hoewel Dow aardgas zal moeten inzetten om te compenseren voor de waterstof die nu nog wordt ingezet, is het besparings- potentieel bij Yara dermate groot dat er netto veel meer aardgas bespaard wordt dan er bij Dow extra bij moet. En dat bete- kent dus ook een forse CO2


zen. “Gelukkig lag er al een Gasunie leiding onder het kanaal die werd gebruikt voor het transport van aardgas. Gasunie heeft een studie laten uitvoeren om te bepalen of deze leiding geschikt zou zijn voor het transport van waterstof en dat bleek inderdaad het geval. Een groot deel van het traject is dus al voorzien van leidingwerk en er hoeft maar een klein deel specifiek worden aangelegd. Dat is dus simpelweg mazzel. ”


-besparing. Maar


dan komt de vraag hoe groot de investering is om het waterstof van Dow naar Yara te krijgen. “Dat moet met een pijpleiding ge- beuren, want met tankwagens wordt zoiets een veel te dure onderneming”, weet Meije- ring. Hoewel de afstand ‘slechts’ tien kilome- ter is, ligt er wel een hindernis tussen beide bedrijven: het kanaal van Gent naar Terneu-


Uitdaging Toch is de aanleg van een pijpleiding op het terrein van Dow een aardige uitdaging. “Om aansluiting te vinden op de reeds bestaande pijpleiding die zal worden gebruikt voor dit project, moeten we op een bestaand fabriek- sterrein een pijpleiding van zo’n twee kilome- ter aanleggen”, verduidelijkt Tap. “Het Dow terrein is enorm groot en de aansluiting op het net zit precies op de verkeerde plek voor Dow. We moeten precies van de ene hoek naar de andere hoek toe, op een terrein dat in bedrijf is. Zeker wel mogelijk, maar best


Beide gassen voeren we terug in ons gassysteem, maar op het moment dat we er een tekort aan hebben, suppleren we extra aardgas...


32 | nummer 2 | 2018


Rendabel en groen In de eerste fase van het project zal er wa- terstofgas met een klein deel methaan van Dow naar Yara stromen. In een tweede fase heeft Yara echter behoefte aan puur water- stofgas en zal er een scheidingsunit moeten worden gebouwd. Die scheidingsunit alleen al zal enkele tientallen miljoenen euro’s kosten. Ook al doet de Provincie Zeeland mee, er zit vrijwel geen subsidie in het project. “Dat is nou juist het mooie van dit project,” meent Meijering “dat het zonder subsidie te reali- seren is.” Dan rijst meteen de vraag of het project rendabel is en zo ja, op welke ter- mijn. Meijering antwoord politiek: “Ja, het is rendabel én goed voor het milieu. Het is dus een win-win situatie. Natuurlijk zijn bedrij- ven op zoek naar positieve business cases, maar het feit dat dit project een enorm groene meerwaarde heeft, maakt het be- sluitvormingsproces een stuk makkelijker. Bij de terugverdientijd moet je denken aan minder dan tien jaar.”


Ernst Volgens Meijering is het de hoogste tijd dat bedrijven aan de slag gaan met ver- groening. “Bij dit project zijn de positieve milieueffecten vrij groot, maar als je het afzet tegen de totale industrie, is het maar heel klein uiteraard. Bij dit soort chemische bedrijven is er niemand die twijfelt aan de noodzaak van dit soort projecten. Duur- zaamheid is geen hype, maar bittere ernst.”


Ondertekening Green Deal Waterstofsymbiose met voormalig EZ-minister Kamp (14 maart 2016).


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48