doel de fossiele keten te vervangen.” Dit kan de industrie helpen om de nationale emis- siedoelstelling, waarbij in 2030 de CO2


-uit-


stoot 49 procent onder die van 1990 moet liggen. AkzoNobel is in feite al de grootste produ- cent van groene waterstof in Nederland. “We doen aan grootschalige elektrochemie”, aldus Galjee. ” Momenteel produceren we waterstof eigenlijk als bijproduct van het bestaande proces. We produceren vanuit onze huidige zout/chloor/alkali productie. We leveren dit zowel aan onszelf als de che- mische sector. Voor eigen gebruik zetten we waterstof om in elektriciteit en in warmte. Bovendien openen we later dit jaar een wa- terstoftankstation op onze locatie in Delfzijl, zodat ook bussen en auto’s hierop kunnen gaan rijden.”


Marcel Galjee van AkzoNobel.


Drie manieren Er zijn momenteel grofweg drie manieren om waterstof te maken. Galjee: ”Eén is het zogenoemde steamreforming. Dat is het kraken van aardgas. In dat geval gaat de vrijgekomen CO2


de lucht in en houd je


tweede methode is de zogenoemde ‘blauwe variant’ waarbij het CO2


waterstof over*. Dat wordt gebruikt in de raffinage en de kunstmestproductie en bijna bij alle vormen van productie waarbij waterstof wordt gebruikt. Het is echter zeer CO2


intensief: er komt veel CO2 bij vrij.” De niet de lucht in gaat


maar wordt afgevangen en ondergronds wordt opgeslagen of voor industrieel ge- bruik wordt ingezet. De derde methode, die AkzoNobel aan- hangt, is groene productie via elektrolyse, dus het splitsten van water via elektriciteit. “Het proces is in de basis relatief simpel”, zegt Galjee. “Ik denk dat bijna iedereen vroe- ger wel eens op school een proefe heeft gedaan om waterstof te maken: je doet elektroden in een bak met water, door de chemische reactie die ontstaat splits je het water in zuurstof en waterstof. Dat doen we nu bij AkzoNobel met zout water. In de nieu- we fabriek gaan we met zoet water aan de slag.” Het mooie daarvan is dat AkzoNobel daarvoor groene elektriciteit gebruikt en er een volledig CO2


-vrije keten is. “Straks gaat


dit grootschalig, met name door opschaling van dit bestaande proces in Delfzijl. Met als


14 | nummer 2 | 2018


met het verbruik van grotere volumes elek- triciteit. Daarom zal de proces- en controle- omgeving realtime worden aangestuurd op basis van veranderende energieprijzen. Je kunt je voorstellen dat als de energieprijs heel hoog is, je op zo’n moment liever geen waterstof wilt maken. Het proces wordt dan uitgeschakeld. En op het moment dat energie overvloedig aanwezig is en de ener- gieprijs is op dat moment heel laag of zelfs negatief, dan kun je dit soort processen in- zetten. Maar dat vraagt nogal iets van je control omgeving en verandering in den- ken.” Het elektrolyse-proces betekent vol- gens Galjee dat je meer kosteneffectiever kunt opereren . “Het betekent een andere inrichting van de hele controle-omgeving. Dat is voor mij ook het interessante aan dit soort processen. Er moet op een andere manier worden gekeken naar de keten. Het is anders dan het bekijken van de vraag van het product. ”


De waterstof wordt ingezet voor het ver- groenen van de Magnum elektriciteitscen- trale van NUON. NUON wil deze rond 2030 geheel hebben overgeschakeld op (bij voor-


Geen onbekende Gasunie is ook zeker geen onbekende op het gebied van waterstofconversie. ”We zijn intussen bezig met de bouw van een kleine elektrolyser van 1 megawatt, bij Zuidwen- ding in het noorden van het land, in eerste instantie bestemd voor de mobiliteit.” Verder is Gasunie actief betrokken bij een project met NUON en het Noorse Statoil, waarbij waterstof wordt gemaakt uit Noors gas. Het gaat hier om zogenoemd blauwe waterstof, omdat bij de productie van deze waterstof de CO2 CO2


wordt afgevangen. Doel is om die in Noorwegen ondergronds op te slaan.


keur groene) waterstof. “Er is voldoende vraag naar waterstof vanuit de industrie. De Nederlandse industrie gebruikt al tussen de 8 en 10 miljard kubieke meter waterstof. Vrijwel geheel gemaakt vanuit aardgas.” Terug naar AkzoNobel en de geplande elek- trolyser voor groene waterstof. Hoe de nieu- we waterstoffabriek er precies uit gaat zien, is nog niet bekend. Wel is duidelijk welke positie het productieproces gaat innemen. “De nieuwe fabriek zal geïntegreerd wor- den in de cluster die AkzoNobel in Delfzijl al heeft en zal ook daar gebouwd worden, heel dicht tegen onze bestaande processen. Verder moet het bestaande netwerk voor de afzet worden benut, vandaar een sterke in- tegratie in de bestaande keten.” De huidige groene waterstof kan ook al door derden worden benut. “Na het scheiden van water in waterstof en zuurstof, gaat waterstof mid- dels pijpleidingen naar de klant.”


Controleprocessen Er is ook al nagedacht over de controle- processen in de fabriek. “In zoverre dat het ook een zeer sterke integratie krijgt met onze bestaande controle-omgeving. Kijk, het doen van waterelektrolyse is een zeer energie-intensief proces. Het gaat gepaard


Er moet op een andere manier worden gekeken naar de keten...


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48