Ooggetuige
53
OV Jeu Levels ER
Jeu Levels heeft op 7 september samen met zijn kleinzoon Thomas een krans gelegd bij het Indiëmonument in Roermond, tijdens de Nationale Indiëherdenking. Hij kijkt terug op zijn tijd in Indië, met lichte én donkere herinneringen.
Tekst Else de Jonge Fotografi e Milan Vermeulen
‘Ik stond niet te springen om in militaire dienst te gaan. Toen ik naar Indië moest, was ik daar niet opgetogen over. Maar ik was ook niet wrokkig. Het hoorde erbij’, vertelt de 92-jarige Jeu Levels. In februari 1948 stapte hij in Amsterdam met honderden andere jonge mannen op de Nieuw Holland, een troepentrans- portschip met bestemming Indonesië, om pas weer in mei 1950 terug te keren. ‘Je moet niet vergeten: we hadden net een oorlog achter de rug’, zegt hij. ‘De bezetters hielden razzia’s tot vlak voor de bevrijding. Jonge jongens werden van de straat geplukt en moesten tankwallen graven of bunkers bouwen. Ik heb vaak moeten onderduiken. Een oorlog maakt je heel snel volwassen.’ Ook de Indiëgang erna heeft ‘zijn levenservaring vergroot’, zegt hij. ‘Het was je plicht, je moest gaan. Ik vind het moeilijk
I
dat met zekerheid te zeggen, maar ik denk dat ik het ook had gedaan als ik had kunnen kiezen.’
Acclimatiseren Levels en zijn maten kwamen na een reis van 34 dagen over zee en een rit per trein aan in Pemalang, Midden- Java. ‘De reis duurde zo lang door de storm die woedde op de Middellandse Zee. Door de wind kwamen we maar langzaam vooruit. Iedereen lag maar wat op het dek. Zelf was ik gelukkig niet ziek, maar veel jongens moesten voortdurend overgeven.’ Eenmaal aangekomen konden de mannen door de wapenstilstand die van kracht was rustig acclimatiseren. ‘Er waren wel akkefietjes, maar daar merkten wij aanvankelijk weinig van.’ De compagnie waar Levels deel van uitmaakte hield patrouilles met carriers, open voertuigen op rupsbanden. ‘Zelf was ik tirailleur, een geweerschutter bij de infanterie. Daarnaast was ik Bren-helper, dus ondersteuner van de mitrailleur- schutter. Je was niet 100 procent veilig, maar kon best even naar het nabijgelegen Semarang bijvoorbeeld. Dat vond ik leuk.’ Levels herinnert zich van zijn eerste indrukken vooral hoe aardig hij de Indonesische bevolking vond. ‘Ik had een woordenboekje bij me en sprak
Jeu Levels (5-6RI) is geboren in 1927, in het Limburgse Reuver. Daar woont hij nog steeds. In 1947, hij is dan negentien, krijgt hij een oproep voor militaire dienst. Na een korte opleiding in Maastricht wordt hij uitgezonden naar Nederlands-Indië, waar hij deelneemt aan wat de ge- schiedenis ingaat als ‘de tweede po- litionele actie’ (19 de cember 1948 tot 5 januari 1949). Aan het begin van zijn dienstperiode in Indonesië is er een wapenstilstand. Die is een half jaar eerder, in augustus 1947, ingezet onder druk van de Verenigde Naties. Nederland heeft kort daarvoor, in juli ’47 bij de eerste ‘politionele actie’, delen van Java en Sumatra die door de troepen van Soekarno wa- ren heroverd opnieuw ingenomen. Terwijl de Nederlandse regering en Soekarno tijdens het staakt-het- vuren moeizame onderhandelingen voeren, blijven nationalistische groe- peringen guerrillaovervallen uit- voeren op de Nederlandse troepen. Dit is de politieke situatie waarin Jeu Levels en zijn dienstmakkers in februari 1948 in Indonesië arriveren. Levels is drager van het Draaginsig- ne Gewonden.
redelijk Maleis. Apakah anda punya sesuatu untuk saya minu’, zegt hij in wat klinkt als vloeiend Maleis. ‘Heeft u misschien iets te drinken voor mij? Dat ik de taal sprak, vergemakkelijkte het contact.’
Mijnen Levels heeft ook donkere herin- neringen aan zijn tijd in Indonesië. Bij een overval waar hij zelf niet bij was, werden drie mannen uit zijn peloton gedood. Later sneuvelden er nog twee. Hij raakte gewond bij een patrouille tijdens de tweede poli tionele actie. ‘We waren gewaar- schuwd door bewoners van een kampong dat op een bepaalde plek mijnen zouden liggen. Maar al twee
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
