HOOFDARTIKEL DEROGATIE


3,0 3,5 4,0 4,5 5,0


2,0 2,5


Afhankelijk van de weersomstandigheden kan de beschikbaar- heid van fosfaat van seizoen tot seizoen wel (sterk) wisselen. Onder droge omstandigheden is fosfaat veel minder goed op- neembaar dan onder natte omstandigheden en dat zie je dan ook zo terug in het fosforgehalte van het gras. Bussink bena- drukt dat ondanks de afname van de fosfaatvoorraad in de bodem de buffervoorraad (uitgedrukt in PAL) vaak wel op peil blijft. Bemestingstechnisch is er op percelen met (ruim) vol- doende fosfaat daarom nog geen probleem.


’09 ’00 ’02 ’04 ’06 ’08 ’10 ’12 ’14 ’16 ’18 ’20 ’22 jaar


Figuur 1 – De ontwikkeling van het fosforgehalte in voorjaarskuilen (bron: Eurofins)


den.’ Met name op gronden die rijk zijn aan organische stof komt redelijk snel voldoende fosfaat beschikbaar. Het komt vrij uit mineralisatie van de organische stof. Desondanks heeft zo’n 5 procent van de bedrijven in Neder- land een serieus probleem. Met name op gronden die rijk zijn aan kalk en/of ijzer. Die fixeren namelijk het fosfaat, zodat planten er moeilijk bij kunnen. Daar is de fosfaattoestand gevaarlijk laag, weet Reijneveld.


Achteruitboeren


De zorg over lagere fosfaatgehalten in de bodem leeft ook bij Wim Bussink, onderzoeker bij het Nutriënten Management Instituut (NMI). ‘Op percelen met een lage of vrij lage fosfaat- toestand is de maximale opbrengst niet meer haalbaar. Zeker bij de eerste snede zul je dat merken. Dat geldt onder de hui- dige derogatie al, maar zal straks zonder derogatie verder ver- slechteren. Per saldo boer je op die percelen dus achteruit’, geeft Bussink aan.


6 veeteeltGRAS MAART 2024


Mestanalyse urgenter dan ooit Toch zal de onttrekking van fosfaat steeds vaker hoger zijn dan de aanvulling via mest. Feitelijk komt dat volgens Bussink neer op het licht uitmijnen van de bodem. ‘Een bedrijf dat veertig kuub rundveemest bemest, voert 50 tot 60 kilo fosfaat aan per hectare. Afhankelijk van de intensiteit is de afvoer via melk en vlees vaak al enkele kilo’s hoger.’ Een minder hoge opbrengst is vervelend, maar zorgwekkender kunnen de lage fosforgehalten in het gras zijn. Net als Reijneveld wijst ook Bussink op de gezondheidsrisico’s die dit kan geven. Met name bedrijven die naast gras veel mais voeren, lopen risico. ‘Mais zit op een fosforgehalte van ongeveer 2 gram per kilo droge stof, waar gras meestal tussen de 3,5 en 4 gram uitkomt. Heb je een hoog aandeel mais in het rantsoen, dan is het dus extra zaak om de fosforvoorziening in de gaten te houden’, zegt Bussink. Een tekort aan fosfor heeft met name impact op de botten van het dier.


Melkveehouders doen er volgens Wim Bussink van NMI en Tim van Noord van PPP Agro verstandig aan om vooral in het vroege voorjaar fosfaat te bemesten. Door de lage bodem- temperatuur komt er in die periode minder fosfaat uit de bo- dem vrij. Daarom profiteert het gras juist in die periode van een gift met dierlijke mest. Nu die hoeveelheid mest door het wegvallen van derogatie steeds verder afneemt, is het belang van mestanalyse groter dan ooit. ‘Ik weet dat het op veel bedrijven geen standaard gewoonte is, maar het meten van de gehalten stikstof, fosfaat en kali is een voorwaarde


fosfor in voorjaarskuilen (g P/kg)


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45