INTERVIEW ZWIER VAN DER VEGTE


teit van het ingekuilde gras beter is. Daar- mee slaan ze twee vliegen in één klap: ze kunnen er goed van melken en ze hebben minder krachtvoer nodig. Dat is niet alleen economisch goed, maar het zorgt ook voor een lagere CO2


-uitstoot.’


‘Akkerbouwers kunnen


met gras als rustgewas de bodemkwaliteit ve rbeteren’


Kunnen andere eiwitgewassen de rol van gras overnemen? ‘We hebben op De Marke vij ftien jaar een demoveld met alternatieve eiwitgewassen gehad. Maar de opbrengsten vallen tegen en je kunt ze niet telen zonder deskundi- gen, zoals een akkerbouwer of een loonwer- ker. Ook moet je het gewas goed in de gaten houden. Als je een week niet hebt gekeken, kunnen veldbonen in de tussentij d maar zo zij n opgevreten door luizen.’ ‘Mks en voederbieten zij n misschien nog mooie gewassen voor melkveehouders, maar ik zie geen meerwaarde in erwten, veldbonen en luzerne. Dan kun je beter grasklaver telen. Als je dat met dezelfde aandacht teelt, haal je veel meer eiwit van het land.’


land komt er zo’n 200 kilo stikstof vrij door mineralisatie. Verbouw je daarna mais, dan heeft die geen extra bemesting nodig, geen drij fmest, maar ook geen kunstmest. Mais kan 200 kilo stikstof prima behappen, zeker als je daarna nog een vanggewas teelt.’ ‘Wat je niet moet doen, is blij vend grasland scheuren, dan een jaar aardappels verbou- wen en dan weer grasland inzaaien. Als je dertig jaar oud grasland scheurt, komt er in de jaren erna zomaar 600 kilo stikstof vrij . Dat is te veel voor die aardappels. Er spoelt dan dus veel stikstof uit en ook het organi- schestofgehalte loopt fors terug.’ ‘Het nadeel van blij vend grasland is dat het lastig is om klaver en kruiden erin te krij gen en ze voor langere tij d in het gras te houden. Bij tij delij k grasland levert dat minder pro- blemen op, omdat je na drie jaar – als het aandeel klaver en kruiden wat terugloopt – de ploeg erin zet. Na twee jaar zou ook kun- nen, maar een minpunt is wel dat het in- zaaien van klaver en kruiden vrij prij zig is.’ ‘Een optimaal teeltplan voor een veehouder heeft 35 tot 40 procent blij vend grasland, eventueel met klaver, 20 tot 25 procent tij de- lij k gras-klaver-kruiden en 20 tot 25 procent bouwland. In samenwerking met akker- bouw zal vooral blij vend grasland minder worden ten gunste van bouwland. De kunst is dan om stikstof optimaal te benutten en de bodemkwaliteit in stand te houden.’


Hoe kunnen veehouders het beste omgaan met de nieuwe mestnormen? ‘Zorg dat je die eerste snede gras normaal blij ft bemesten, ook nu de normen strenger


14 veeteeltGRAS MAART 2024


worden. Als je dat niet doet, daalt het ruw- eiwitgehalte van de eerste twee snedes on- herroepelij k. En dat is wel het belangrij kste wintervoer. Ga ook aan de slag met klaver; daar kun je later in het seizoen stikstof mee besparen. Zeker op schrale percelen met een NLV-klasse lager dan 100 en na bouw- land is de slagingskans groot. ’ ‘De verdeling van mest tussen gras- en maisland is eveneens een aandachtspunt. Het is slim om meer drij fmest op grasland aan te wenden en juist minder op maisland. Was je gewend om 40 tot 50 kuub mest op mais te brengen, dan kun je dat het beste verlagen naar 30 kuub en dat aanvullen met 40 tot 50 kilo stikstof in de rij .’


Hoe benut je gras het beste? ‘Op De Marke starten we heel vroeg in het voorjaar met weiden, in een normaal jaar zo rond half maart. Maar we stallen ook op tij d weer op. In september staan de koeien weer op stal. Onbeperkt weiden is minder goed voor de mestbenutting. Wei- demest heeft toch een minder goede be- nutting dan drij fmest. Zeker in het najaar spoelt de stikstof uit mest en urine mak- kelij ker uit. In september starten we dan met zomerstalvoeren en voeren we zolang er gras staat nog zo’n 4 kilo droge stof vers gras per koe per dag. Zo kunnen we het herfstgras toch nog benutten en heb- ben we minder verliezen dan als we dat gras zouden inkuilen.’ ‘Vaker maaien is ook een manier om het gras goed te benutten. Juist voor extensie- ve bedrij ven kan dat lonen, zodat de kwali-


‘Ik voorzie dat de melkveehouder in de toekomst topkwaliteit gras en mais teelt en beperkt krachtvoer voert dat uit Europa afkomstig is. De boer blij ft als techneut belangrij k. Die heeft verstand van gras en van koeien en dat blij ft ook in de toekomst de basis van een melkveebedrij f.’


Nu is het nat, maar afgelopen jaren waren er juist meerdere droge jaren. Heeft gras telen dan nog perspectief? ‘Als veehouders op droge zandgrond niet meer zouden mogen beregenen, dan wordt gras telen lastig. Maar de stij gende tempe- ratuur heeft ook voordelen. Dit jaar was het gras half februari al mooi groen en begon het voorzichtig weer te groeien. Be- langrij k is dat je in het voorjaar het groot- ste deel van de opbrengst binnenhaalt. En misschien moeten we ook kij ken of we in de winter iets kunnen telen als de zomers zo heet en droog worden.’


‘Graan telen in de winter en sorghum toevoegen aan het bouwplan zij n wellicht ook opties bij droogte. Grasklaver houdt het ook langer vol bij droogte, met name rode klaver, net als kruiden. Ook bij Engels raaigras zie je verschillen in wortelinten- siteit. Het ene ras wortelt dieper en kan water verder uit de grond halen dan het andere ras.’


‘Maar als je niet mag of kunt beregenen en het wordt echt droog, staak dan al je activi- teiten op grasland. Kom dan niet meer met machines op het land en ga niet maaien of de koeien weiden. En laat ook het jongvee niet meer grazen. Dan moet je het gras gewoon met rust laten. Vaak valt het dan met de schade aan de zode nog wel mee.’ l


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45