Erik van der Velde: ‘Kruidenrijk grasland moet je ervaren’


willen. Als ik nu in het land loop tussen de vele weidevogels, insecten en het kruidenrijk grasland, dan haal ik daar zoveel meer plezier uit.’ Van der Velde melkt 120 koeien op 80 hectare grasland en heeft een volledig voor- jaarskalvende veestapel. De melkproductie ligt rond de 7000 liter per koe. Ruim de helft van de 80 hectare grasland is inmiddels krui- denrijk. Hij is ervan overtuigd dat dit veel gezonder is voor de koeien. ‘Monsters onder- strepen dat kruidenrijk gras soms wel drie keer zo rijk is aan mineralen als de standaard mengsels van Engels raaigras.’


Intensief met veel kunstmest en gericht op de economie. Dat was twaalf jaar geleden de bedrijfsvoering van Erik van der Velde in Niehove. Nu boert hij zonder kunstmest, bio- logisch en experimenteert hij volop met krui- denrijk grasland. ‘Ik had nooit verwacht dat ik hier ooit naartoe zou groeien. Toch is het zo gegaan en ik zou voor geen goud meer terug


De Groninger melkveehouder probeerde de afgelopen jaren al van alles uit in kruidenrijk grasland. ‘Eén ding is zeker: kruidenrijk gras- land moet je ervaren en je niet laten aanpra- ten door deskundigen, want die zijn er niet.’ Hij bedoelt daarmee dat een standaardoplos- sing niet bestaat. ‘Elk bedrijf en elke grond- soort is weer anders.’ Zo is Van der Velde zelf


minder enthousiast geworden over rietzwenk en kropaar en neigt hij nu meer naar het klas- sieke BG 11-mengsel met Engels raai, veld- beemdgras, timothee en beemdlangbloem. Ook is hij enthousiast over de combinatie gekruist Engels en Italiaans raaigras met Per- zische klaver, inkarnaatklaver en wikke. ‘De koeien zijn er stapelgek op.’ Hij investeerde zelfs in een mulchfrees-zaaicombinatie. Deze snijdt het gras 3 centimeter onder de gras- zode en zaait vervolgens in op twee verschil- lende dieptes. ‘De resultaten zijn nu beter dan met de doorzaaifrees die we gebruikten.’ Een doel is om de drogestofopbrengst van 8 ton gemiddeld over alle hectares te verho- gen naar 10 ton. ‘Dan zijn we volledig zelf- voorzienend.’ Volledig ‘grassbased’ en stop- pen met krachtvoer durft hij niet aan. ‘Dit is voor 95 procent een pachtbedrijf met hoge vaste lasten, daar wil ik wel graag voldoende omzet onder houden.’


dan 3000 uur per jaar. De melkproductie ligt met gemid- deld 5390 kg meetmelk per koe tegenover 9255 kg bij de meest intensieve bedrijven aanzienlijk lager. Een conclusie van het onderzoek is dat de meest inten- sieve bedrijven – met meer dan 16.000 kilogram melk per hectare – er financieel gemiddeld beter uitkomen dan de meest extensieve groep. Het saldo ligt 58 procent hoger en het gemiddelde resultaat gewone bedrijfsuit- oefening ligt 60 procent hoger. Ook het inkomen per onbetaalde arbeidsjaareenheid (oaje) lag in het onder- zoeksjaar 2021 gemiddeld hoger in de meest intensieve groep: 61.000 euro tegenover 48.500 euro in de meest extensieve groep.


Dat wil niet wil zeggen dat er niet verdiend werd op de meest extensieve bedrijven. Zo ligt het gemiddel- de inkomen van deze groep hoger dan het Nederlands gemiddelde inkomen in de melkveehouderij. Dat be- droeg 45.200 euro in 2021.


Extensief worden economisch uitdagend De meest extensieve groep moet het vooral hebben van een hoge melkprijs. Alle bedrijven zijn biologisch of biologisch-dynamisch. Gemiddeld ontvingen ze in 2021 een melkprijs van 51,90 euro tegenover 40,40 euro bij de meest intensieve bedrijven. Ze voeren 30 procent minder krachtvoer per 100 kilo meetmelk dan de meest inten- sieve groep en dankzij aanzienlijk meer weidegang lig- gen de bewerkingskosten de helft lager. Ook lagere kosten voor dierenarts, machines, loonwerk, betaalde arbeid en grondlasten helpen mee, terwijl een deel een goed renderende neventak heeft. Al benadrukken de onderzoekers dat er ook bedrijven tussen zitten die zon- der neventak maar met maximale grasbenutting tot goede financiële resultaten komen. De resultaten van het project lijken aan te geven dat extensief zijn wel geld oplevert, maar extensief worden


economisch uitdagend is, bijvoorbeeld door verzonken kosten in grote stallen. Rick Hoksbergen van Countus, die als begeleider van een van de studiegroepen bij het project is betrokken, zegt hierover: ‘Extensief boeren kan zeer rendabel zijn als je eenmaal op dat punt bent gearriveerd. De uitdaging zit vooral in de weg ernaar- toe, het extensiever worden. Of er nu 50 of 100 koeien staan in de stal met een capaciteit voor 100 koeien, de afschrijving blijft hetzelfde. Dat gat moeten we zien te overbruggen.’


Toegang tot grond cruciaal Onderzoeker Jan Maarten Dros van Wij.land concludeert vooral dat de toegang tot grond cruciaal is voor exten- sieve bedrijven die streven naar maximale voerproductie van eigen land. ‘Ze zijn echter vaak afhankelijk van pachtgrond en los land, wat meer onzekerheid met zich meebrengt. Dit maakt hen ook kwetsbaar voor toene- mende concurrentie voor land en hogere grondlasten door onder andere de groeiende vraag naar natuurgrond en afschaffing van de derogatie.’


‘Op basis van het onderzoek kun je niet concluderen dat melkveehouders die een transitie hebben doorge- maakt, het economisch beter doen. Maar het toont wel aan dat er ook voor melkveehouders die hun input ver- gaand verlagen, een goede boterham is te verdienen’, stelt Merlissa Diele. Diele is projectleider vanuit De Natuurverdubbelaars en voerde de economische analy- se uit. Zij constateert dat het onderzoek onderstreept dat er verschillende bedrijfsmodellen zijn die tot een goed resultaat kunnen leiden. ‘Het is dus echt aan de boer zelf om te komen tot een passende en kansrijke bedrijfs- voering, die aansluit bij de eigen situatie en de persoon- lijke wensen. Dit vraagt om vakmanschap, ondernemer- schap en creativiteit. Ga op zoek naar wat bij je past en ga vandaaruit aan de slag’, is haar advies. l


veeteeltGRAS MAART 2024 37


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45