R


uwvoerwinning hoort erbij, maar voor het ene bedrijf is dat een heel andere kostenpost dan voor het andere bedrijf. De marge van ruwvoerkosten tussen bedrijven is zelfs groot, zien Rick Hoksbergen en zijn collega Nico Stokman, branchespecialist en intern specialist melkvee bij Countus accountants en adviseurs. In de bedrijfseconomische cijfers en KringloopWijzer-ge- gevens van hun klanten kunnen ze een duidelijke sprei- ding zien. ‘Het merendeel van de bedrijven zit tussen de 1750 en 3000 euro aan ruwvoerkosten per hectare’, geeft Stokman aan (figuur 1). In deze spreiding speelt grond- soort nagenoeg geen rol.


‘De spreiding in kosten is natuurlijk enorm. Daarom is het interessant om na te gaan wat die variatie veroor- zaakt. Binnen de kostprijs van ruwvoerwinning zijn er een flink aantal posten waar de verschillen in kosten in kunnen zitten.’ In de berekening neemt Countus directe kosten mee, zoals gewasbeschermingsmiddelen, kunst- of organische mest en zaden, plant- en pootgoed. Ook zijn er de vaste lasten, zoals waterschapslasten, pacht en rente op eigendomsgrond. ‘Maar de meeste variatie is terug te vinden in de bewerkingskosten, zoals loonwerk, brandstof, onderhoud en afschrijving van machines’, vervolgt Stokman. Door die bewerkingskosten kan er in de kostprijs van ruwvoer niet goed onderscheid gemaakt worden in gras en mais. ‘Er is natuurlijk niet uitgesplitst hoeveel een machine wordt gebruikt voor gras- of voor maisland. Maar het bouwplan heeft wel invloed op de kosten’, aldus Stokman en Hoksbergen vult aan: ‘Mais kun je niet weiden en daar staat tegenover dat de op- brengst per hectare bij mais hoger is.’


Meer weiden scheelt machinekosten Neem bijvoorbeeld de keuze om wel of niet te gaan be- weiden. ‘Met weidegang gaan je machinekosten omlaag, omdat de koeien zelf hun ruwvoer halen in plaats van dat er wordt ingekuild. Je ziet terug dat hoe meer uren de koeien weiden, hoe lager de machinekosten zijn’, geeft Stokman aan. In figuur 2 is te zien dat de opstal- lers 200 euro per hectare extra kwijt zijn aan kosten ten opzichte van bedrijven die meer dan 1000 uur weiden. Tot 1000 uur weidegang schat Hoksbergen in als basis- weidegang met een uitloop, pas daarboven is effect te


Figuur 3 – Totale kosten in relatie tot ruwvoeropbrengst klei


1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 6.000


0 0 4.000 8.000 12.000 16.000 20.000 kg ds/ha veen zand


zien op de machinekosten. Maar de spreiding is ook anders. Waar de opstallers tussen de 1500 en 4000 euro kwijt zijn, zit de marge bij weiders op 1000 tot 3000 euro, aldus Hoksbergen.


In de totale ruwvoerkosten speelt de keuze voor loon- werk of zelf machines aanschaffen ook een rol. ‘Daarin is het niet zo dat een van beide beter is dan de andere, maar meestal is het wel goed om voor een van beide scherp te kiezen. Investeer je in machines, doe dan ook het werk zelf’, vertelt Hoksbergen. Uit de cijfers blijkt er inderdaad een verschil in ruwvoerkosten per hectare te bestaan tussen bedrijven die landwerk uitbesteden, zelf mechanisatie hebben of er tussenin zitten. ‘De gemid- delde bewerkingskosten per hectare zijn 220 euro hoger voor de bedrijven die geen duidelijke keuze hebben ge- maakt tussen loonwerk en mechanisatie’, aldus Hoks- bergen. De bandbreedte van kosten is des te groter. Voor- al bij bedrijven die kiezen voor mechanisatie, lopen de kosten sterk uiteen. ‘In de groep met eigen mechanisatie is een aanzienlijk deel van de bedrijven goed in staat om de kosten per hectare goed in de hand te houden’, vult Stokman aan.


Extra opbrengsten halen


De ruwvoerkosten per hectare zijn volgens de Countus- adviseurs duidelijk te beïnvloeden door scherpe keuzes te maken in de bedrijfsvoering. ‘Naast besparing aan de kostenkant kun je ook proberen om de opbrengsten te verhogen. Als daar meer kosten tegenover staan, is dat niet erg, zolang er ook meer opbrengst bij vrijkomt’, geeft Hoksbergen aan. Stokman verduidelijkt dat prin- cipe aan de hand van de cijfers (figuur 3). Hij heeft de totale kosten per hectare uitgezet tegenover de kilo- grammen droge stof per hectare die tegen die kosten zijn binnengehaald. Ook hier is geen onderscheid te maken tussen gras- en maisland. ‘Je ziet terug dat de keuzes die je maakt, invloed hebben op de opbrengst van de grond’, zegt Stokman. Hij ziet dat er altijd 6000 kilo- gram droge stof per hectare te behalen is, maar dat elke extra bestede euro per hectare tot 12,5 kg droge stof kan leiden. Uitgedrukt in kvem gelden dezelfde opbrengsten. ‘Alleen groeit gras natuurlijk niet van euro’s. Daarvoor moeten we kijken naar het gebruiksplan en de bemes-


Figuur 4 – Krachtvoerkosten in relatie tot ruwvoerkwaliteit


15 20 25 30 35 40


920 930 940 950 960 970 980 990 1000 1010 1020 ruwvoerkwaliteit (kvem/kg ds gras)


veeteeltGRAS MAART 2024


19


totale kosten (euro/ha)


krachtvoerkosten (euro/100 kg melk)


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45