Door: Gielt Algra D
e vader van Iwan Leen- dert Dompig (92) was onderofficier in het Nederlandse leger. Hij
was dan ook maar wat trots dat zijn zoon zich vrijwillig aanmeldde om te gaan helpen bij de strijd tegen de Japanners. “Jullie hebben altijd gegeten van Nederland”, waren de woorden van Dompigs vader tegen de andere twaalf broers toen Dompig zich als enige vrijwillig gemeld had in hun woonplaats Paramaribo in Suriname. De in 1924 geboren Dom- pig was toen 19 jaar oud. Eerst zouden ze naar Canada gaan om daar opgeleid te worden, maar toen Dompig met de andere vrijwil- ligers uit Suriname op Curaçao was aangekomen, begrepen ze dat het Australië zou worden. Per schip zouden ze daarheen vervoerd wor- den en Dompig heeft nog steeds heel plezierige herinneringen aan die reis: “Dan kon je iedere dag zingen van plezier. Nou ja, liederen van God. Die dominee was een verdomd goede man. Van Panama naar Aus- tralië, 42 dagen. We hadden geen enkel gevoel dat we op zee waren. Het was echt een leuke reis.”
Parachute Dompig was in het burgerleven elektricien en deze kennis zou hem in zijn militaire carrière goed van pas komen. Bij het 18e Squadron, het Nederlands-Australische squa- dron dat voornamelijk uit vliegend personeel van het KNIL was opge- bouwd en vanuit Australië na de bezetting van Nederlands-Indië de strijd tegen de Japanners voort- zette, konden ze wel een elektricien gebruiken. Toch zou Dompig eerst de kans aangrijpen om nog te wor- den opgeleid tot boordschutter op een B-25 Mitchell.
Dat Dompig dit na kan vertellen, verbaast hem tot op de dag van vandaag. “Ik zou hier niet moeten zitten.” Bij een van de oefeningen miste Dompig door onhandigheid zijn toestel. “Ik moest de parachute ophalen in het magazijn. Daarna heb ik hem verkeerd vastgehouden waardoor hij per ongeluk openging. Ik was bezig die parachute weer in te vouwen toen de kapitein eraan kwam. Hij schreeuwde: ‘Hé potver- dorie Dompey, zit je nog hier? Ze zijn al vertrokken!’” De kapitein gaf hem vervolgens de opdracht in het toestel van luitenant Noorderhaven plaats te nemen. “Omdat ik mijn vliegtuig gemist heb, leef ik nog”, legt Dompig uit. “Mijn vliegtuig was namelijk over de kop gegaan. Iedereen dacht dat ik dood was. Ze zeiden: ‘Dompey, je leeft? Maar jouw vliegtuig is gevallen?’” Zestig jaar later zou Dompig in Bandoeng luite- nant Noorderhaven weer ontmoeten. Bij de ontmoeting met zijn familie vertelde de luitenant gekscherend over Dompig: “Hij leeft nog, gered door een parachute zonder ermee te springen!”
Luchtaanvallen Dompigs opleiding tot boordschutter werd afgebroken omdat het squa- dron toch vooral grondpersoneel nodig had. Het 18e Squadron dat, eerst vanuit Australië en later van- uit vooruitgeschoven vliegvelden op Biak en Morotai, vooral aanvallen op Japanse schepen zou uitvoeren. Het was eigenlijk ‘een familie’ in de woorden van Dompig. Naast dat er met de vele bombardementsvluch- ten vele successen werden geboekt, waren er ook verliezen. “Over dat eerste treurde je niet, want het was je vijand, maar als een vliegtuig van ons niet terugkwam, moesten we
Iwan Dompig en zijn vrouw trouwden na de oorlog op Java. Foto: privécollectie familie Dompig
‘Hij leeft nog, gered door een parachute zonder ermee te springen!’
huilen”, bekent Dompig als hij aan deze periode terugdenkt. Zelf heeft hij ook genoeg vijandelijk- heden meegemaakt. “Je weet op dat moment niet hoe je eruit komt. Maar ik ben er nog. Ik zag ze overvliegen, heel hoog. Ze dropten hun bommen en ik denk dat ze niet wisten waar die precies terechtkwamen. En daar beneden wist je nooit of er iets op je kop kwam. Wie zou dan niet bang zijn? Dat mag je me vertellen, wie niet bang is in een oorlog. Iedereen is bang en je bent altijd gespannen: haal ik het of niet?” Hij maakte in de laatste fase van de strijd tegen de Japanners de landing bij Balikpapan nog mee. Vanaf een schip, waarmee zij als grondperso- neel meegenomen werden, zagen ze de voorafgaande zware beschieting door de geallieerde oorlogsschepen. “Het was als een film”, volgens Dompig. “Na het bombarderen zijn we gaan landen. We moesten toen direct een vliegveld maken, zodat onze vliegtuigen konden landen. Ze hebben Balikpapan echt platgebom- bardeerd. Toen we aan land gingen,
juni 2017 39
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65
