Checkpoint Barry
Whatever... O
nder de bevolking neemt de waardering voor veteranen licht af en aan de terecht- heid van de meeste missies
wordt, door de bank genomen, door de helft van de bevolking getwijfeld. De Tweede Wereldoorlog scoort onvermin- derd hoog, zowel wat betreft de terecht- heid van de inzet van militairen als de eervolle rol die Nederland gespeeld zou hebben. Eervol in welke zin? In de zin van het heldhaftig kaalscheren van vrouwen die verliefd waren geworden op een Duitser? Het hoogste percentage gedeporteerde joden van West-Europa? Twintigduizend Nederlandse SS’ers? De moorden en afrekeningen door het verzet in de chaos na de bevrijding? Ik weet zeker dat wanneer dat de afge- lopen jaren veelvuldig in het nieuws was geweest – in plaats van Rawagede, executiefoto’s en weet ik wat nog meer – het eervolle percentage van 82 procent niet zo hoog was geweest. Op de missie in Nederlands-Indië is het steeds makkelijker schieten. Ook voor mij soms, dat geef ik toe, maar ik probeer altijd de militair/het individu los te zien van de politiek eromheen. Of zoals Jaap Fischer ooit zong in het lied Jan Soldaat: ‘Jan was een vrolijke sol- daat/Hij gooide alleen z’n handgranaat/ Voor vrouw en kind en vaderland/En hij gooide ’m alleen van hogerhand.’ Dat de piraterijmissie zo hoog scoort, had ik niet verwacht en ik snapte het
die soms uit onverwachte hoek kwamen. Ik ben iedereen die mij heeft geholpen en een kans heeft gegeven dankbaar zolang ik leef.
ook niet, totdat ik kortgeleden in het boek De geheime agent van Joseph Con- rad, de volgende zin las: ‘Bescherming is een eerste vereiste voor rijkdom en luxe.’ Verder denkt bijna de helft van Neder- land dat veteranen psychisch bescha- digd zijn en dat...
Eigenlijk kan het me niet zoveel sche- len. Niet meer tenminste. Door de jaren heen zijn veteranen betiteld als held, tikkende tijdbom, vakantieganger, dader, slachtoffer, moordenaar, oorlogsmisda- diger, cowboy, doorgedraaid, et cetera. Ze zijn door de eeuwen heen overal ter wereld gebruikt om oorlogen aan het volk te verkopen. Ze zijn vaak goed voor smeuïg nieuws. En anders is er altijd nog de tuthola op je werk: “Oh, ben je veteraan? Waar hebbie gezeten, Viet- nam? Hahaha...”
Iedere
veteraan is uniek
En hoe vaak ik de afgelopen twintig jaar niet heb gehoord en gelezen dat vetera- nen met (aanpassings)problemen niet moeten klagen, net zoals wanneer er een militair was gesneuveld. In beide geval- len was het argument dat ze daar zelf voor gekozen hadden. Ze doen ‘gewoon’ hun werk. Inderdaad, dat doen ze. Zodat de rest van de bevolking veilig thuis op de bank voor de televisie kan blijven zit- ten om zich een mening te vormen. Die hartverscheurende gewaarwordin- gen hebben een onuitwisbare indruk achtergelaten, maar ik koester gelukkig evenveel hartverwarmende momenten,
Het voelt goed om veteraan te zijn, maar met het woord zelf kan ik niet zoveel. Omdat iedere veteraan die ik ken en heb ontmoet uniek is en niet in een hokje te plaatsen. Veteraan zijn is voor mij: de mensen, de belevenissen, de geuren en de geluiden, kortom de herinneringen. Het is de tijd ervoor en de tijd erna en wat zich daartussen heeft afgespeeld is een raadsel, verpakt in een geheim. Mijn geheim.
Een oud gezegde luidt: ‘Wie oorlog heeft geproefd weet hoe vrede smaakt.’ En dan kan vrede soms een hele rare bij- smaak hebben. Net als de bijkomende vrijheid, die soms getuigt van een per- verse ongeremdheid, stuitende wereld- vreemdheid en morele zelfgenoegzaam- heid, die zich qua absurditeit kan meten met menige oorlogssituatie. Dus vergeef me, dat ik me niet bijster interesseer voor wat het volk van ons vindt. We zijn er altijd geweest en we zullen er altijd zijn.
Barry Hofstede maakte van november ’92 tot mei ’93 als dienstplichtig chauffeur deel uit van het 1e NL/BE VN Transportbataljon in Centraal-Bosnië, waarna hij tien jaar nodig had om die periode enigszins een plek te geven. Sinds 2002 ontplooit hij zich als (toneel)schrijver. Hij schrijft over uiteen- lopende zaken, maar oorlog en veteraan zijn in Nederland zijn terugkerende thema’s in zijn werk. In 2013 verscheen zijn eerste boek NL-Peacekeeper. Daarnaast is hij hartstochtelijk muziekliefhebber. Hij denkt nog iedere dag aan wat hij heeft gezien en meegemaakt tijdens zijn uitzending.
MAART 2014
19
Column
Foto: Karin Stroo
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64
