OORLOGSVERSLAGGEVER GING ZOWEL EMBEDDED ALS ONAFHANKELIJK NAAR AFGHANISTAN Worstelen met censuur
Oorlogsverslaggever Joeri Boom (42) ging meerdere malen als embedded journalist naar Uruzgan, waar hij niet alleen worstelde met de censuur van Defensie, maar soms ook met zelf- censuur. Tijdens zijn reizen los van Defensie kreeg hij een veel realistischer beeld van de Nederlandse missie in Afghanistan. In 2010 schreef hij hier een boek over: Als een nacht met duizend sterren.
Door: Anne Salomons Foto: Jeroen Oerlemans
“C
ensuur, no way, daar moet je nooit mee akkoord gaan.” De eerste reactie van
Joeri Boom op dit door journalisten zo gehate woordje censuur, is harts- tochtelijk en fel. Toch heeft hij als embedded verslaggever in Afghani- stan regelmatig te maken gehad met de censuur van Defensie, zelfs als het geen operationele informatie betrof. Nalezen, controleren of ‘scannen’, het zijn allemaal woorden die voor Boom meestal op hetzelfde neerko- men. “Ik kon er wel mee leven dat ik mijn stukken aan Defensie moest voorleggen om eventuele operatio- nele informatie eruit te halen”, ver- telt de verslaggever.
Maar Boom kreeg ook verzoeken om dingen uit zijn artikelen te schrap- pen die niets met gevoelige operati- onele informatie te maken hadden, meer met beeldvorming. Boom: “Zo vertelde een boordschutter mij hoe hij met een 25mm-kanon vuurde en zijn tegenstander uiteen zag spatten ‘in een roze mist van bloed en lede- maten’. Dat schreef ik op, de voor- lichter vond echter dat ik dat eruit moest halen met het argument: zo
14 MAART 2014
lijkt het net of we hier mensen aan het vermoorden zijn. Maar er werden toch mensen gedood? Zeker in het begin van de missie werd er niets gemeld over gevechten of geweld in Afghanistan, terwijl er een opstand was waarbij de Special Forces wer- den ingezet. Bij een heftige aanval op Nederlandse troepen op heuvel 1461 repte Defensie alleen over het plaat- sen van speeltoestellen als tastbaar voorbeeld van de Nederlandse ISAF- bijdrage.” Volgens Boom is er, juist vanwege die embedded journalistiek, een eenzijdig beeld ontstaan van wat de Nederlanders in Uruzgan deden. Daar kwam langzaam verandering in toen Boom en ook NOS-verslag- gever Peter ter Velde steeds meer in opstand kwamen tegen het voorlich- tingsbeleid. Toen er eenmaal beelden op het journaal kwamen van heftige vuurgevechten, werd het ook voor het thuisfront duidelijk dat het in Afghanistan gewoon oorlog was. Dat was een ommekeer.
Oorlog Boom: “Wat mij in Uruzgan opviel,
was dat de voorlichters in mijn ver- halen wilden ingrijpen, steeds wan- neer ik dingen had meegemaakt die je onder de noemer ‘oorlog’ hoort te schakeren. Sinds de negentiende eeuw plakt Nederland op gevechts- handelingen allerlei verhullende termen en niet de term oorlog. ‘Oor- log’ roept een beeld op van ellende, verwoestingen, verdriet, pijn en zinloosheid. De koloniale oorlog die we vochten in Indonesië noemen we politionele acties’, de Korea-oorlog,
Joeri Boom in Afghanistan.
met meer dan 120 Nederlandse doden, noemden wij destijds het Koreaans conflict. In Irak en Afgha- nistan namen wij niet deel aan oor- logen, maar aan vredesmissies. In Afghanistan kwam daar nog eens de verwarrende term opbouwmissie bij. Dit zorgt ervoor dat er veel onbegrip
‘Verhullende termen zorgen voor onbegrip’
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64
