ken op acht niveaus tegelijk, waarbij de spelregels om de haverklap aan- gepast werden en de stukken van het ene naar het andere bord vlogen.”
Embedded journalisten Jonkers beschrijft hoe hij in een
uiterst gevoelige setting terechtkwam met een Afghaanse omgeving waarin krijgsheren de dienst uitmaakten en waarvan onduidelijk was wie wel en wie niet betrouwbaar was. Ondertus- sen moest hij wel de embedded jour- nalisten faciliteren met al hun vragen om reportages te maken. “Ik heb zo snel mogelijk mijn werkcontainer ingericht met een grote kaart van het gebied. Naast de gebruikelijke brie- fing van waar ze konden slapen en eten, kon ik ze daarmee ook wegwijs maken in de complexiteit van het land en onze missie. Ik zei: ‘Probeer je westerse bril eens af te zetten. Die mensen hier hebben als enige ervaring dat alle ellende komt van buitenlanders, niet-gelovige mili- tairen. Ze hebben de Engelsen, de Fransen en de Russen gezien en nu komen wij, militair en niet-moslim, en zeggen: we gaan jullie helpen. Dat is ongeveer hetzelfde als een Duits PRT-team dat in 1946 in Nederland hulp aan komt bieden.’”
Jonkers vindt dat hij journalisten alle vrijheid heeft gegeven. “Ik heb met bijna geen enkele journalist iemand van mijn team meegestuurd. Van mij mochten ze met iedereen praten. Ik ging er alleen bij zitten als de com- mandant werd geïnterviewd, want als hij zegt: ‘Het gaat niet lekker’, dan heeft dat duizend keer meer impact dan als een militair het zegt. Het enige wat ik vroeg, was om vooraf het stuk mee te mogen lezen.”
Zelfmoordaanslag
Jonkers huldigt het credo dat voor- lichten en liegen niet samengaat en kon maximaal gebruikmaken van zijn positie als persofficier ter plekke. Naar eigen zeggen kreeg hij van zijn superieuren ook die ruimte. Dat kwam van pas toen een tv-ploeg van RTL4 de zelfmoordaanslag filmde waarbij Timo Smeehuizen om het leven kwam. De majoor b.d. is ervan overtuigd dat hij met het toestaan van het uitzenden van die beelden een kentering in gang gezet heeft. “Mensen hebben recht om te zien wat daar aan de hand was, dus ik heb gezegd: ‘Zend dat maar
18 MAART 2014 Majoor Eric Jonkers in 2007 in Uruzgan Foto: privécollectie Eric Jonkers
uit.’ Dat geldt ook voor die beelden van twee maanden daarvoor van de gevechten van Nederlandse militai- ren bij Puntjak die Peter te Velde in het NOS Journaal heeft laten uitzen- den. Daarmee werd duidelijk dat het niet alleen maar een opbouwmissie was. Het lag politiek heel gevoelig, wat dat betreft zat mijn taliban in Den Haag. Maar de militairen in het gebied waren heel blij met die beel- den, want Nederland zag nu einde- lijk wat er gebeurde.”
Anderzijds kwam hij ook herhaal- delijk in aanvaring met journalisten. Het voorval met Joeri Boom (zie pag. 14 en 15) kan hij zich goed herinne- ren. “Dat ging over een commandant die terug uit Chora helemaal leegliep tegenover enkele journalisten. Hij deed uitspraken over zijn man- nen die zich helemaal leeg hadden gevochten. Hij zei ook zoiets van ‘misschien zou Nederland het beter begrijpen als ik een hele vrachtwa- gen met bodybags van Nederlandse militairen mee terug zou nemen.’
Ik heb gezegd: dit moeten we niet publiceren want dat schaadt die man. Hij heeft een emo-dump gedaan en dat gaat Nederland niet begrijpen.”
Het verhaal kwam aanvankelijk gekuist in de media en later overi- gens alsnog volledig in de publici- teit. “Vergelijk het met een brand- weerman die helemaal enthousiast wordt over een grote uitslaande brand, waarop de mensen roepen: dat is een pyromaan. Maar hij gaat gewoon op in het adrenalinemoment van dat moment. En dat is zonder context moeilijk uit te leggen. Dat was de reden dat ik zei: alsjeblieft, doe het niet. Maar ik heb maar één keer iemand echt eruit gezet en dat kwam omdat hij achter mijn rug begon te schermen naar militairen met zijn goede contacten met de commandant. Om zo toch meege- nomen te worden op een patrouille, terwijl dat gewoon niet kon om logistieke redenen. Hij heeft later zijn excuses aangeboden.”
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64
