14 interview


rol is dat zeer acceptabel en zelfs wenselijk. Maar daar horen wel ideeën bij hoe je dat goed doet en waar je rekening mee hebt te houden.”


Begrijpen studenten tandheelkunde dat goed en zijn ze daarvoor gemotiveerd? “Bij de meeste is dat wel zo. De vraag is alleen wat er van die motivatie overblijſt als je gesocialiseerd wordt in de beroepsgroep. Ik merk dat de professionaliteit van tandartsen in de praktijk in het gedrang kan komen. Veel jonge tandartsen werken niet in een eigen praktijk, maar als zzp’er of in loondienst. Wat doe je dan als de praktijk waar je werkt vooral een winstoogmerk heeſt ? Wat is dan je belangrijkste drijfveer om een bepaalde behandeling in te zet en? Ben je als jonge tandarts bestand tegen de druk en kun je eigen, zinnige keuzes maken? Dat raakt aan je professionele autonomie, de onaf ankelijkheid om op basis van jouw vakmatig oor- deel en ethisch inzicht te oordelen wat het beste is voor de patiënt. Hoe groot is je morele weerbaarheid en wat voor soort tandarts wil je zijn?”


Is dat niet lastig als je als jonge tandarts vakmatig nog minder routine hebt? “Als senior kun je een wat grotere broek aantrekken. Maar jonge mensen kijken nog fris naar de praktijk. Die zijn nog niet helemaal geïnstitutionaliseerd en gesocia- liseerd. Normen en waarden doe je op in de praktijk. De praktijkcultuur is daarom enorm belangrijk. Hoe rea- geer je als er gemakkelijk iets op de factuur wordt toe- gevoegd, met het argument dat men dat altijd zo doet. Wees je ervan bewust dat je niet met alles hoeſt mee te gaan en dat je, als verantwoordelijke professional, zelf een positie moet innemen. Met een eigen praktijk kun je meer cultuurbepalend zijn dan als zzp’er, die toch meer passant is. Ik hoop wel dat jonge tandartsen met hun frisheid gevestigde tandartsen ook weer aan het denken zet en. De refl ectieve professional zien we als een soort ideaal. Beroepsethiek is niet iets subjectiefs, maar heeſt te maken met gedeelde waarden en uit- gangspunten van je beroepsgroep. Daar sta je samen voor en mag je op worden aangesproken. Het zelfreini- gend en lerend vermogen van de beroepsgroep is de voedingsbodem voor een gezonde beroepsethische cul- tuur.”


Mag een tandarts ouders aanspreken op hun opvoeding als hij merkt dat die van invloed is op een kindergebit? “Aan de ene kant wil je wel doen aan je patiëntje, maar aan de andere kant heb je te respecteren dat ouders – en dat is een groot goed in onze vrije samenleving – naar eigen inzicht hun kinderen mogen opvoeden. Je moet, denk ik, het juiste midden zoeken tussen beiden. Een dominantie paternalistische houding van de tand- arts werkt waarschijnlijk niet en het is de vraag of je ouders daarmee voldoende respecteert. Aangeven wat er aan de hand is en verder laissez faire, is denk ik weer te vrijblijvend. Van mij als ethicus moet je echter niet te snel ethische goedkeuring verwachten. Ik ben er niet om een ok-stempel te zet en op het handelen van de tandarts. Ik kan en wil de professionele verantwoorde- lijkheid niet van een tandarts overnemen. Die moet zelf afwegingen maken. Het gaat er om dat je je ethisch kunt verantwoorden waarom en hoe je de dingen doet.”


Er zijn tandartsen die vinden dat er sprake is van kindermishandeling als kinderen door hun gedrag veel gaatjes hebben … “Ik vind dat je daar heel erg mee uit moet kijken. Iets kindermishandeling noemen impliceert een zeer zwaar ethisch oordeel. Volgens de meldcode moet je dan ook stappen nemen. Ik weet nog niet of dat aan de orde is. Het is een riskante framing, omdat je ouders meteen in een daderhoek zet. Is dat proportioneel, eff ectief en ethisch te verantwoorden? Leg uit waarom je het zo noemt.”


Is het niet ontzet end lastig om te bepalen op welk moment je kindermishandeling aan de orde moet stellen?


“Ik denk dat het heel belangrijk is dat je alert bent en dat je bij twijfel overlegt. Ga praten met collega’s, zonder dat je je beroepsgeheim schendt. Neem twijfel serieus. Je kunt je vermoeden ook voorleggen bij een deskun- dige van Veillig Thuis en er advies over vragen. Het is een heel delicaat onderwerp, omdat er ook verhalen zijn van ouders die ten onrechte beschuldigd zijn. Tege- lijkertijd weten we dat er heel veel kinderen zijn bij wie het verborgen blijſt , waarbij dat afschuwelijke conse- quenties heeſt . Wie weet, ben jij dan als professional de eerste die een handreiking kan doen om het kind er uit te halen. Het vergt moed, lef en verstand.”


Casuïstiek


Volgens Jos Kole zijn uit het leven gegrepen ethische dilem- ma’s voor hem in het onderwijs goud waard, zeker als die tot twijfel of onrust leiden. Hij ontvangt daarom van tandartsen graag interessante casuïstiek: Jos.Kole@radboudumc.nl.


Wat kan, mag, moet de tandarts met rokende patiënten? “Er is een tijd geweest waarin dat niet eens aan de orde was en tandartsen ook paſt en. Studenten zit en tegen- woordig, merk ik in de collegezaal, al snel op de toer van eigen schuld, dikke bult. De eigen verantwoorde- lijkheid wordt tegenwoordig heel zwaar aangezet, waar-


NEDERLANDS TANDARTSENBLAD jaargang 71/19, 25 november 2016, www.ntdigitaal.nl NEDERLANDS TANDARTSENBLAD jaargang 71/19, 25 november 2016, www.ntdigitaal.nl


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52