PRAWO / ADWOKACI
Odpowiedzialność osoby przyczyniającej się pośrednio do naruszenia W wielu przypadkach osoby, które otrzymały upomnienia za udos-
tępnianie plików (filesharing), nie popełniły domniemanego narusze- nia prawa osobiście i nie potrafią sobie początkowo wytłumaczyć, kto ściągnął owe dane z internetu (download) bądź przesłał dane na serwer (upload) do dowolnej dyspozycji innych użytkowników sieci. Omylnie wychodzą więc z założenia, że upomnienie jest bezpod- stawne.
Faktem jest jednak, że właściciel łącza telefonicznego/ internetowego, podlega odpowiedzialności prawnej również w takim przypadku, kiedy on sam nie jest sprawcą naruszeń praw autorskich. Tutaj obowiązują zasady tzw. „Störerhaftung”, czyli odpowiedzialność osoby, która sama nie narusza lecz pośrednio przyczyniła się do naruszenia prawa. To znaczy: osoba, której zarzu- cono naruszenie prawa nie naruszyła go sama, ani nie brała udziału w naruszeniu prawa ze strony innej osoby (sprawca lub udzielający mu pomocy), może być również pociągnięta do odpowiedzialności prawnej, jeśli przyczyniła się do owego naruszenia prawa poprzez niewywiązanie się z obowiązków kontroli i innych obowiązków będą- cych w ramach jego możliwości. Zasadniczo wyróżniamy dwie konstelacje: 1. Ochrona łącza internetowego przed dostępem osób trzecich 2. Obowiązki kontroli w stosunku do upoważnionych użytkowni- ków łącza
Przykłady „Störerhaftung” Zgodnie z doświadczeniem występują najczęściej następujące, po-
niżej podane przykładowo, konstelacje: • Nie właściciel łącza internetowego (rodzice lub jeden z rodzi- ców) a dziecko naruszyło prawa autorskie. Mimo, że orzecznictwo sądowe stawia opiekunom prawnym dzieci pełno- i niepełnoletnich, nie tylko w przypadku „Störerha- ftung”, różne wymagania odnośnie ich obowiązków pouczenia i kontroli, sam fakt naruszenia prawa przez niepełno- letnie osoby nie wyklucza odpowiedzialności prawnej rodzica! Właściciel łącza internetowego nie naruszył praw autorskich, ale jego WiFi-odbiornik nie był chroniony w wystarczający sposób; Jeden ze współlokatorów właściciela łącza internetowego naruszył prawo; Podczas nieobecności właściciela łącza internetowego w jego mieszkaniu lub biurze doszło do naruszenia prawa przez znajomego bądź pracownika.
•
• •
Podstawowe zasady odpowiedzialności prawnej osób, które nie będąc naruszycielami przyczyniły się pośrednio do naruszenia prawa (Störerhaftung). Przepisy o odpowiedzialności osób, które nie będące naruszycie-
lami przyczyniły się pośrednio do naruszenia prawa (Störerhaftung) oraz odpowiedzialności sprawcy (Störer) znajdziemy między innymi w ogólnym prawie cywilnym, np. w § 1004 Kodeksu Cywilnego (BGB). Obowiązki kontroli dotyczące odpowiedzialności prawnej za
pośrednie naruszenie prawa (Störerhaftung) wykazują podobieństwo do obowiązków zachowania środków bezpieczeństwa (Verkehrssiche- rungspflichten), jakie znamy z ogólnego prawa cywilnego. Dojdzie bowiem wskutek zaniedbania obowiązków odśnieżania i posypywania ze strony właściciela działki do upadku przechodnia na chodniku, odpowiedzialność prawną ponosi za ten wypadek właściciel działki, mimo że nie spowodował on bezpośrednio upadku przechodnia, np. przez popchnięcie go.
Osoby niepełnoletnie + udostępnianie danych (filesharing) Federalny Sad Najwyższy orzekł z wyrokiem z dnia 15.11.2012
- I ZR 74/12 (Morpheus), że rodzice nie podlegają odpowiedzialności prawnej za nielegalne udostępnianie plików (filesharing) przez trzynastoletnie dziecko, jeśli uprzednio pouczyli je o zakazie brania udziału w niezgodnych z prawem internetowych giełd wymiany
KONTAKTY | 8 | KONTAKTY
prawa [udostępnianie plików (tzw. filesharing) – Abmahnung] danych oraz nic nie wskazywało na to, że dziecko przeciwstawia się temu zakazowi. Orzecznictwo o odpowiedzialności osób, które poś- rednio naruszyły prawo, jest obszerne i niejednolite. Chodzi tutaj o wiele pojedynczych przypadków, które nie mogą ulec zastosowaniu w sposób dosłowny i nie są w stanie być przełożone na inny konkretny przypadek. W praktyce okazuje się, że porada prawna jest w takich przypadkach najrozsądniejszym wyjściem.
Pismo zawierające pouczenie (das Abmahnschreiben) Pouczenia są często standardowymi pismami, które nie uwzględ-
niają wystarczająco konkretnego przypadku, zawierają być może błędy natury prawnej bądź inne, a sposób ich sporządzenia nierzadko wywołuje dezorientację odbiorcy. Sformułowania w takowych pismach nie są w stanie sprostać prawdziwej sytuacji prawnej, ponieważ orzecznictwo sądowe nie jest jednolite. Jest wiele wyroków, które przy spełnieniu szczególnych warunków nakładają wprawdzie na sprawcę obowiązek podpisania oświadczenia o zaniechaniu dal- szych naruszeń (strafbewehrte Unterlassungserklärung), nie nakła- dają jednak na sprawcę obowiązku uiszczenia kosztów adwokackich.
Orzecznictwo dotyczące udostępniania plików (filesharing) Każdy adwokat jest zobowiązany swojemu klientowi. Dozwolone
i jak najbardziej stosowne w pismach zawierających pouczenia jest zatem przytaczanie listy wyroków, które sprzyjają posiadaczom naruszonego prawa reprezentowanych przez adwokata. Opłaca się jednak przeanalizować owe wyroki, żeby móc stwierdzić, czy mają one znaczenie w tym jednym, konkretnym przypadku. W zależności od okoliczności, dojdziemy do różnych wyników analizy. Niejednokrotnie stwierdzimy, że nie wszystkie a nawet żadne z wymienionych wyroków nie pasują, ani nie wykazują nawet podobieństwa do własnego przypadku. Ze względu na różnorodne orzecznictwo sądowe dot. pytania, jak
daleko idące są obowiązki kontroli niepełnoletnich dzieci, zalecane jest jednak zwrócenie się o pomoc do adwokata, który jest specjalistą w tej dziedzinie. Owe pisma pouczające wskazują często na wyroki sądów krajo- wych (Landgericht) Hamburga i Kolonii, które to stawiają wysokie
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44