verhalen


(cocker spaniël) ging in een mand mee achterop. De motor was dan vaak van tevoren gestart, want eenmaal erop en volbeladen ging dat niet meer. Zo vertrok hij vanuit Wageningen naar Drunen.


I


n ruim 60 jaar demonstreerde mijn vader een geweldige kennis, ervaring en vakmanschap in het jagen met valken op kraaiachtigen en met de havik op konijnen. Vele (jonge) valkeniers werden door hem de kneepjes van het vak geleerd. Zijn


lijfspreuk in de valkerij was: ‘Doe het goed of doe het helemaal niet. Een geweer kun je in de kast zetten, een vogel niet.’ Hij was met een tomeloze energie bereid aspiranten te helpen door ze mee het veld in te nemen, maar ook om – samen met mijn moeder Toos – (aspirant-) valkeniers gastvrijheid te bieden in hun huis.


OUDSTE VALKENIER De Nederlandse Valkeniersverbond Adriaan Mollen betekende heel veel voor mijn vader. Hij was jarenlang lid van het bestuur (1984–2001), voorzitter van de ballotagecommissie, lid van de examencommissie van de Stichting Flora- en Faunawetexamens 2003–2009 en lid van het NOVO (Nationaal Overleg Valkerij Organisaties) namens ‘Adriaan Mollen’. Hij vond het een taak van de vereniging om niet af te zakken tot roofvogelhouderij, maar om de kwaliteit te bewaken en de eenheid onder de valkeniers te bewaren. Hoewel hij de educatieve rol van roofvogeldemonstraties zag, was hij wars van pure roofvogelshows en het houden van roofvogels door leken zonder kennis en ervaring. Hij vond het belangrijk om jonge valkeniers een goede opleiding te geven en pleitte voor het belang van mentoren om beginnende valkeniers op de goede weg te helpen. Tot op zéér hoge leeſtijd, 85 jaar, was hij een actief en succesvol valkenier. Hiermee was hij tevens de oudste actieve valkenier van Nederland. Het deed hem verdriet te moeten stoppen met de actieve valkerij, mede door de lage wildstand. Hij bleef echter nog betrokken bij ‘Adriaan Mollen’ en onderhield nog volop contacten met andere valkeniers. Zijn laatste havik was ook zijn beste havik ooit en het deed hem spijt deze te moeten afstaan. Zijn geest bleef jong, maar zoals hijzelf zei: ‘Mijn oude benen kunnen niet meer door het veld.’


EERSTE JEUGDHERINNERING Mijn korte jonge beentjes ploeteren door de drassige grond. De aarde zuigt aan mijn voeten of ze me niet meer los wil laten. Ik probeer mij uit alle macht los te maken uit de greep van de modder en om mijn vader bij te houden. Ik zie de afstand tussen ons groter en groter worden. De valk die achter een groep kraaien is aange- vlogen, wordt kleiner en kleiner en is nog maar een stipje. Ik zie mijn vader als een schim in de verte, roepend en zwaaiend met zijn loer. Ik spring over een sloot en haal maar net de overkant. Ik kruip onder prikkeldraad, blijf half hangen, maar krabbel overeind. Als ik overeind kom en weer door wil rennen, voel ik een arm om me heen. Voordat ik het weet, word ik opgetild, bungelen mijn benen in de lucht en ga ik heel hard vooruit. Het is voor mij een groot avontuur, veilig op de nek van mijn vader.


Dat was ergens halverwege de jaren ‘60 in het Loobeekdal, tussen Venray en Merselo. Toen nog een natuurlijk laagland beekdal. Het is mijn allereerste echte jeugdherinnering. Het was het begin van ontzettend veel fijne jachtavonturen samen met mijn vader.


ATTILLA In 1959 kreeg Pa zijn eerste eigen jachtvogel, een nesteling havik ‘Attilla’. Mijn moeder lag toen nog in het kraambed van mijn broer Chuck. Gekscherend zei mijn vader altijd tegen ons: ‘Toos een kind, ik een vogel.’ De naam van mijn vader kom ik voor het eerst tegen in het ornithologisch jaarverslag van 1959–1960 van Henk Slijper. ‘Adriaan Mollen’ was toen nog meer een vriendenclub met slechts acht vogelvoerende leden. Vaak heeſt hij verteld over die beginjaren en hoe hij vroeger met de motor op pad ging om te jagen. Hij had toen nog geen auto, en als hij bijvoorbeeld bij zijn broer Theo ging jagen, die woonde toen in Drunen, dan wikkelde hij de havik in een handdoek, die ging in een tas die vervolgens onder de jas meeging, de fret ging in een kistje links over de schouder, een levende duif in een kistje rechts over de schouder en de jachthond


DON CARLOS Begin zestiger jaren verhuisden mijn ouders naar Noord-Limburg. Daar joeg mijn vader eerst met de havik ‘Attilla’ die hij nog vloog in 1964, een havik met één witte staartpen. In zijn jachtnotities lees ik: ‘Attilla op het einde van het seizoen in vrijheid gesteld met een totale score van 66 konijnen, 1 fazant en 1 haas.’ Hierna ging hij zich, gezien de vele kraaiachtigen die er waren, bezighouden met de jacht met valken. Ik kan mij zijn vogels nog herinneren. Don Carlos was een fenomenale vogel die vluchten liet zien die alleen waargenomen kunnen worden bij wildvangen. De roeken, de voornaamste soort waarop mijn vader indertijd joeg met de valken, herkenden vaak de auto naarmate het seizoen vorderde en vlogen dan al op voordat de auto tot stilstand kwam om de valk los te laten. Don Carlos vloog dan regelmatig de andere kant op dan waar de roeken heen vlogen als hij werd losgelaten op een troep roeken. Hij klom en klom om hoogte te winnen en als je dacht: nu gaat hij het nooit meer halen omdat de afstand tussen de roeken en hem zo groot was geworden, draaide hij zich om in een duikvlucht om zich met een ongelofelijke snelheid op de roeken te storten en er vervolgens (vaak) één wist te binden. In de meeste gevallen was er altijd wel een klein kenmerk waardoor de gevangen roek zich onderscheidde. Een witte veer, wratten op de poten of een andere afwijking. Het blijſt fascinerend dat valken dit van grote afstanden kunnen waarnemen aan het vlieggedrag van het slachtoffer en deze selectie kunnen maken.


Don Carlos was een fenomenale vogel die


vluchten liet zien die alleen waargenomen kunnen worden bij wildvangen


VERENIGDE STATEN Met zijn passie voor de valkerij, en om betere faciliteiten te hebben voor het revalidatiewerk, besloten mijn ouders in de zeventiger jaren naar het buitengebied te verhuizen en kochten


maart 2023 - #3 | | 29


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52