praktijktips VOORBEELDEN AKKERRANDENBEHEER


Eén van de jachtcursisten bezig met het inzaaien van een akkerrand


DIRK-JAN POLAK LID VAN WBE EILAND IJSSELMONDE ‘Vijf jaar geleden ben ik begonnen met het inzaaien van bloemen en planten op onze oude tuinderij in Poortugaal en op een paar hectare van een boer die zijn grond braak had liggen. Handig is dat ik zelf een tuinbouwtrekkertje heb en ook nog eens een tuinbouwfrees. Als mentor van de jachtopleiding betrok ik vorig jaar mijn vier jachtcursisten er volop bij. In het veld bezig zijn hoort namelijk wat mij betreſt ook bij de opleiding. Ze vonden het meer dan prachtig. Nog nooit hadden ze trekker gereden! Om de slag te pakken te krijgen van het met de hand inzaaien, heb ik ze eerst laten oefenen met een emmer bruine bonen. Het zou zonde zijn om het goede zaaizaad daarvoor te gebruiken! Ze hadden het snel onder de knie. Maar goed ook, want er moest zo’n 3.000 meter aan akkerrand worden ingezaaid, variërend van vier tot zes meter breed. Het heeſt mij echt verrast hoeveel vogels en wild – fazant, ree, konijn, haas – zich in de akkerranden ophouden. Het heeſt een enorme aantrekkingskracht. Afgelopen december moest een stuk akkerrand worden gemaaid, maar tot mijn verbazing zie ik daar nog steeds veel vogels en fazanten zitten. Alsof er een magneet in de grond zit. Ook grappig: op de oude tuinderij hebben we nog heel wat rabarberplanten staan. Rabarber is een vaste plant die al vroeg in het voorjaar dekking geeſt . Fazanten en eenden vinden onder de bladeren een prima schuilplek, en het houdt het onkruid weg.’


JOOST VISSCHEDIJK LID VAN WBE DE VECHTSTROOM ‘Het unieke van ons project in het Sallandse Radewijk is de samenwerking tussen boeren, het waterschap, de vogelwerkgroep Geesteren en de jagers van onze combinatie. Een uniek samenwerkingsverband, vandaar dat het de aandacht heeſt van de provincie Overijssel. Het initiatief van het inzaaien komt echt vanuit de combinanten van ons jachtveld. In ons geval hebben we intensief met het waterschap overlegd of we hun schouwpaden mochten inzaaien. Hiervoor moest een aantal zaken worden geregeld, zoals de inzet van passende maaimachines en het tijdelijk afsluiten van de paden voor publiek. Met de vogelwerkgroep hebben we overlegd welke bloemen- en plantensoorten het beste zijn om insecten aan te trekken voor de bodembroeders. We hebben subsidie gekregen van de gemeente Hardenberg en een bijdrage van het waterschap. Zo enthousiast waren zij. De uiteindelijke kosten voor onze combinatie waren minimaal. We hebben een barbecue met ons eigen wild georganiseerd voor de vrijwilligers en boeren die hun grond langs de schouwpaden hebben liggen. Het creëert saamhorigheid en met een beetje mazzel helpen ze mee met inzaaien. De gemeente heeſt ons gevraagd om het mengsel toe te spitsen naar boerenland- vogels als de patrijs. Dit zijn relatief lage bedragen voor de gemeente. Ik ben ervan overtuigd dat bij veel meer gemeenten geld los te krijgen is voor initiatieven als deze. Er is inmiddels belangstelling vanuit de provincie en meerdere jachtcombinaties volgens ons voorbeeld.’


Column wim knol


Landschapsecoloog


foto anoeska vermeij Akkerranden in de toekomst


Wie kent ze niet, de akkers met bloemenstroken langs de rand? Soms zijn het maïspercelen met een enkel rijtje zonnebloemen, dan weer metersbrede stroken met korenbloem, kamille, ganzenbloem en klaproos. Je ziet ze in heel Nederland. Akkerranden zijn waardevol voor onder andere bijen, vlinders, vogels en zoogdieren. Niet alleen in de bloeiperiode, maar juist ook in de winter wanneer er nauwelijks meer dekking en voedsel beschikbaar is in het landschap. Maar er mag nog een schepje bovenop!


Er ligt nog een enorme lengte en oppervlakte aan wegbermen, schouwpaden en dijken waarvan het ecologisch beheer ondermaats is. Meestal goedkoop geklepeld en rijkelijk voorzien van slootbagger of zwerfvuil. Dat kan beter. Wanneer je bermen bijvoorbeeld maait, niet bemest en het maaisel afvoert, dan levert dat na jaren bloemrijke bermen op. Doe dat bij de helſt van de bermen. De andere kant van de weg laat je wat verruigen. Als dekking, overwinteringsplek en voedsel voor de fauna.


Zelf ben ik voorstander van aanplant van struiken in bermen. Liever geen saaie rijtjes populieren en wilgen, maar meidoorn, sleedoorn, hazelaar, geknotte bomen of hakhout. Geen uitkijkposten voor kraaien, maar broedplekken en dekking voor de kwetsbare fauna.


foto michael migos


Met het wegvallen van de mestderogatie en de recent verplichte metersbrede onbemeste buff erstroken langs waterlopen neemt de druk op de grond toe. Met dezelfde hoeveelheid vee en minder te bemesten land krijgen onbemeste akkerranden het zwaar. Voor jagers een extra reden om nu met boeren te overleggen welke mogelijk- heden er liggen voor akkerranden in de onbemeste buff erstroken. Met gemeenten en waterschappen zijn afspraken nodig voor een gunstiger ecologisch beheer van bermen, schouwpaden en dijken. Willen we de biodiversiteit op het platteland vergroten, dan liggen daar de kansen.


maart 2023 - #3 | | 25


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52