HET 50+ BREIN
Wat het beeld van ons ouder wordende brein geen goed doet, is dat de dingen die achteruitgaan heel zichtbaar zijn. Als je ouder wordt, zie en hoor je minder goed, je loopt minder soepel en hebt moeite om je boodschappenlijstje te onthouden.
MARGRIET SITSKOORN Margriet Sitskoorn (1966) is neuro- psycholoog en hoogleraar Klinische Neuropsychologie aan de universiteit van Tilburg. Ze dankt haar bekendheid aan het boek Het maakbare brein.
WIN! Wilt u kans maken op het boek Het 50+ Brein? Bel dan vóór 28 april naar 0909-0108 (€ 0,60 per gesprek),optie 2 of sms naar 3111: magazine <spatie> brein.
Maar wat je niet ziet, is dat ons brein ook slimmer wordt. Zo blijft onze feitenkennis ook op oudere leeftijd overeind en kunnen we vaak zonder moeite feitjes oplepelen die we lang geleden leerden. Sterker nog, ons feitelijke geheugen wordt naarmate we gezond ouder worden sterker; het bouwt zich namelijk steeds verder uit’, aldus Sitskoorn. Ook hoe we met emoties omgaan verandert ten goede naarmate de jaren beginnen te stijgen: ‘Als je jong bent en er komen negatieve dingen op je pad, dan leidt dit vaak tot veel stress. Bij ouderen werkt het anders. Het 50+-brein reageert minder sterk op negatieve prikkels. In plaats daarvan hebben positieve gevoelens de overhand. Je bent daardoor minder snel van streek en kunt beter relativeren. Dat maakt het leven een stuk makkelijker. Bovendien worden we succesvoller in het managen van persoonlijke problemen en hebben we meer zelfreflectie. Je pakt een ruzie in de familie of met de buren wellicht een stuk tactischer aan en wordt minder snel boos. Dat bevordert je levensgeluk.’
Nieuwe dingen leren kostte altijd al veel moeite. Nog zo’n misvatting: als we ouder worden, is het heel moeilijk om nieuwe dingen te leren. Het geheugen bestaat uit meerde-
82 Magazine van KBO-PCOB april 2020
re delen. We weten dat sommige delen achteruitgaan, maar ook dat andere delen van ons brein zich blijven ontwikkelen en het ver- val deels kunnen opvangen. De hersenen passen zich steeds aan de omgeving aan en richten zich in iedere leeftijdsfase op specifieke vaardigheden. In onze jonge jaren is dat bijvoorbeeld leren lopen of praten, op latere leeftijd het inte- greren van opgedane kennis in het leven. Sitskoorn: ‘Dit wil natuurlijk niet zeggen dat er geen verval op- treedt. Aan de ene kant neemt het kortetermijngeheugen af; het wordt moeilijker om nieuwe dingen te onthouden. Maar tegelijkertijd heb je tijdens je leven allerlei handige strategieën geleerd om hiermee om te gaan, bijvoorbeeld dat het effectief is om iemand om hulp te vragen of iets op te schrijven en vaak te herhalen als je iets wilt ont- houden. Daar komt bij dat we vaak vergeten dat nieuwe dingen leren altijd veel energie kostte en soms ook frustrerend kan zijn. Maar laat je niet demotiveren door de omge- ving die je wijsmaakt dat je iets niet meer kan.’
Kwaliteiten van ouderen op waarde schatten Amerikaanse onderzoekers reken- den uit dat de economische kosten van het discrimineren van oude- ren jaarlijks in de miljarden loopt. Dat is natuurlijk hartstikke zonde, maar bovenal heel frustrerend voor mensen zelf. We moeten volgens Sitskoorn oppassen dat we ouderen niet te snel afschrijven: ‘Als je rond je 50ste je baan verliest en nooit meer aan de bak komt omdat je kwaliteiten niet op waarde worden geschat, is dat heel pijnlijk. Oude-
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83
