LOTTE LASERSTEIN TWARZĄ W TWARZ


Berlińska malarka Lotte Laserstein (1898–1993) była jedną z najczulszych portrecistek wczesnej Moderny, kiedy to tradycją rywalizowała z nowo- czesnością. Już jako trzydziestolatka była znana i na swoim koncie miała liczne sukcesy. Do 12 sierpnia w Berlinische Galerie możemy podziwiać aż 48 obrazów i 9 rysunków artystki.


Lotte Laserstein, Tennisspielerin, 1929, Privatbesitz, Bild: Lotte-Laserstein-Archiv/ Krausse, Berlin © VG Bild-Kunst, Bonn 2019


została zamordowana. Ocalała na szczęście siostra.


W 1954 roku, po latach w spędzonych w izo- lacji, opuściła Sztokholm i przeniosła się na południe Szwecji do Kalmaru, gdzie żyła z malowania portretów na zamówienie. Zo- stała ponownie odkryta w roku 1987 i 1990 dzięki wystawom w Agnew&Sons i The Bel- grave Gallery w Londynie. Zmarła w Kalma- rze w 1993 roku. Jej sztuka powróciła do Nie- miec dopiero w roku 2003 na wystawę “Lotte Laserstein: Moja jedyna rzeczywistość” w Pa- łacu Ephraima w Berlinie.


Lotte Laserstein, Russisches Mädchen mit Puderdose, 1928, Städel Museum, Frankfurt am Main, Foto: Städel Museum- ARTOTHEK © VG Bild-Kunst, Bonn 2019


Wystawa przyjechała do stolicy Niemiec z Frankfurtu, tutaj w Berlinie widzimy dodat- kowo dzieła sztuki współczesnych jej artystów z lat 20tych i 30tych. Laserstein to wspaniała kronikarka tamtych czasów. Na wystawie mo- żemy porównać jej twórczość z twórczością np. Konrada Felixmüllera, George’a Grosza, Maxa Liebermanna, Christiana Schada. Zro- zumiemy wtedy, dlaczego realizm Laserstein jest tak wyjątkowy.


Artystka miała wielki talent do łączenia dwóch światów. Grała z cytatami z historii sztuki, ale też śmiało poczynała sobie z pędzlem, nie- rzadko imitując impresjonizm. Była wyjątko- wo wrażliwą dokumentalistką lat międzywo- jennych. Portretowała kobiety i mężczyzn nowych czasów wszystkich klas społecz- nych. Na jej obrazach wyglądają naturalnie, malarka wychodziła ponad typowe wtedy przedstawianie ludzi ze względu na role spo-


łeczne, które pełnili czy płeć. Nigdy nie ideali- zowała swoich modeli, ale zawsze dbała o ich godność, nawet wtedy, kiedy portretowała ich nagich. Malowała kobiety i mężczyzn każdej klasy społecznej tak naturalnie, jak tylko po- trafiła. Grała z rolami narzuconymi np. kobie- tom przez społeczeństwo. To też dlatego jej twórczość jest niezwykle aktualna i aż prosi się o uwagę w dzisiejszych czasach, pełnych rozmów o tematyce dotyczącej płci kulturo- wej.


Lotte Laserstein urodziła się w 1898 roku w miejscowości Pasłęk, w Prusach Wschod- nich. Jej ojciec był protestantem, farmaceutą o korzeniach żydowskich. Umarł, gdy mała Lotte miała 3 lata. Matka wzięła wtedy obie córki (Lotte miała siostrę Käte) do swojej mat- ki, która również była wdową, do Gdańska. Już od roku 1908 Lotte uczyła się malować. Jej nauczycielką była Elsa Birnbaum, siostra matki. W 1912 roku rodzina przeprowadziła się do Berlina. W 1921 Lotte zaczęła studio- wać na Akademii Sztuk Pięknych. W Weimar- skiej Republice kobiety miały nareszcie moż- liwość studiowania w szkołach artystycznych, było to możliwe. Jej nauczycielem został Erich Wolfsfeld. Jednym z jej idoli natomiast był naturalista Wilhelm Leibl. Akademię ukoń- czyła w roku 1927 po otrzymaniu wielu wyróż- nień. W krótkim okresie czasu wzięła udział aż w 22 konkursach i wystawach zbiorowych.


Lotte Laserstein, Maler in den Dünen, um 1933, Dr. Michael Nöth, Kunsthandel und Galerie, Ansbach, Po- tsdam, Bild: Christian Mitko, Fotografie, München © VG Bild-Kunst, Bonn 2019


Swoją pierwszą indywidualną wystawę miała w roku 1931 w galerii Fritz Gurlitt w Berlinie. W 1933 naziści zakazali jej brania czynne- go udziału w publicznym życiu kulturalnym. Przez kilka lat uczyła sztuki w prywatnej szkole żydowskiej. W 1937 roku wyemigro- wała do Sztokholmu, gdzie uhonorowano ją wystawą w Galerie Moderne. To tam spotkała ją tragiczna wiadomość o tym, że jej matka


KONTAKTY | 4 KONTAKTY |


Na wystawie obecnej widzimy dzieła Laser- stein powstałe przed emigracją w Berlinie oraz te powstałe na emigracji w Szwecji. Wszystko to zawdzięczamy Peterowi For- sowi, urodzonemu w 1957 roku w Kalmarze entuzjaście sztuki, którzy wspierał artystkę do końca jej dni. W 2009 roku przekazał on Ber- linische Galerie setki dokumentów dotyczą- cych malarki. Niektóre z tych dokumentów również widzimy na wystawie.


Berlińska Galeria pokazywała dzieła artystki już wcześniej. Tutaj należy wymienić przede wszystkim wystawę (również opisywaną na łamach „Kontaktów”) „Wiedeń- Berlin. Sztuka dwóch miast” z 2014 roku. Widzieliśmy wtedy obraz artystki prezentowany po raz pierwszy od 1928 roku „W tawernie”. Przez wiele lat uznany był on za zaginiony. Na tej wystawie podziwialiśmy również arcydzieło artystki „Wieczór w Poczdamie” z 1930 roku.


Marta Szymańska Adres:


Alte Jakobstraße 124–128 10969 Berlin


Godziny otwarcia:


7 dni w tygodniu od 10:00 do 18:00 Bilety:


Normalny dzienny: 10 euro Ulgowy:


7 euro


Każdy pierwszy poniedziałek miesiąca


6 euro.


Wstęp bezpłatny do 18 roku życia. Uwaga!


Do 12 sierpnia galeria otwarta jest codzien- nie, również we wtorki.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40