które nie brały udziału w poprzednich wyborach. Więc zadanie dla polityków reprezentujących tradycyjne partie polega na tym, żeby się zastanowić, jak na nowo połączyć się z bazą i dać oby- watelom poczucie, że ich słuchają i że są z nimi w kontakcie.


Dziękuję za rozmowę. Do Kafejki nie tylko na kawę


Z Agatą Koch, inicjatorką i koordynatorką Polskiej Kafejki Języ- kowej w Berlinie- Pankow rozmawiała Monika Sędzierska.


Maria Skóra ty raczej na odniesieniach do tożsamości narodowej i kulturowej.


Dlaczego fala populizmu powstała właśnie teraz? Czy wszystko można zrzucić na tzw. kryzys uchodźczy?


Zjawisko oczywiście nie jest nowe. Przecież w Polsce mieliśmy już takich populistów, jak Stan Tymiński, Andrzej Lepper czy Ja- nusz Palikot. Ale myślę, że kryzys ekonomiczny z 2008 i 2009 r., jak i kompletne nieradzenie sobie Unii Europejskiej z zarządza- niem falą migracji do Europy na pewno stanowiły żyzne podłoże sukcesu ruchów i partii populistycznych. Natomiast ja mam szer- szą refleksję, że weszliśmy w wieki ciemne i panują swego ro- dzaju apatia i pogłębiający się niepokój. Po eksplozji entuzjazmu i rozwoju demokracji w latach 90, po upadku bloku wschodniego mamy teraz do czynienia z poczuciem niepewności jutra i roz- czarowania, że ten złoty wiek nie może trwać wiecznie. Populizm jest również skutecznym narzędziem w zdobywaniu popularno- ści i sięganiu po władzę, ponieważ proponuje proste odpowiedzi na trudne pytania, często sięgając przy tym po argumenty kse- nofobiczne i homofobiczne i instrumentalizując nasz wrodzony strach przed tym, co inne, obce.


Co łączy populistów z Polski i Niemiec?


Przeanalizowałam elektorat AfD oraz wyborców nie tyle PiS, co ruchu Kukiz’15, który wydaje mi się kwintesencją polskiego wy- dania populizmu. O ile PiS sięga po argumenty populistyczne, to jest to partia o bardzo silnym i wyrazistym rysie ideologicznym – to narodowi konserwatyści, bardzo przywiązani do wartości chrześcijańskich. Ruch Kukiza czerpie natomiast z wielu różnych nurtów, a to, co upodabnia Kukiza do AfD, to przede wszystkim stan umysłów wyborców jednego i drugiego ugrupowania. Łączy ich to, że mają oni poczucie utraty kontroli nad rzeczywistością, alienacji, braku zaufania do mediów i do partii tradycyjnych. Są zaniepokojeni sytuacją w kraju, zarówno gospodarczą, jak i poli- tyczną i to wywołuje w nich potrzebę działania.


Ale czy o elektoracie PiS nie można powiedzieć tego same- go?


Duża część wyborców PiS naprawdę odczuwała dotkliwie nie- równości społeczne, które przez ostatnich 8 lat zaistniały w Pol- sce. Ich motywacją było raczej zmęczenie elitą liberalną i chęć powrotu do wartości konserwatywnych. Tymczasem populiści – i tak właśnie jest z wyborcami Kukiza – często nie identyfikują się z żadną stroną polityczną, są apartyjni, choć niekoniecznie apolityczni. Przestrzegałabym przed budowaniem wyobraże- nia wyborców partii i ruchów populistycznych jako ignorantów, frustratów, rasistów i ciemnogrodu. To bardzo niebezpieczne uproszczenie nie tylko dlatego, że jest nieprawdziwe, ale także dlatego, że kieruje nas w złą stronę w poszukiwaniu recept.


A istnieje skuteczna recepta na populizm?


Dużo ludzi jest rozczarowanych systemem politycznym. I jest to spowodowane zarówno tym, że elity polityczne odrywają się od obywateli, jak i brakiem edukacji obywatelskiej, co kieruje chęć bycia aktywnym obywatelem w stronę gniewnego zaangażo- wania antysystemowego. Populiści zmobilizowali niesamowite rzesze niegłosujących. W Niemczech było to 1,2 miliona osób,


W kalendarzu Polskiej Kafejki Językowej na 2018 rok znala- złam taki tekst: „W roku 2012 podjęliśmy inicjatywę utworze- nia Kafejki. W 2016 odnieśliśmy sukces: Kafejka została za- rejestrowana jako stowarzyszenie pożyteczności publicznej. Dziś wyrażamy życzenie, abyśmy kiedyś mogli powiedzieć naszym nowym Gościom: Zawsze możecie do nas wpaść, spójrzcie, tu nas można znaleźć, teraz mamy naprawdę swo- ją kafejkę…”. Marzenia się spełniają…


Tak, marzenia się spełniają. Graniczy to chyba z cudem. Uda- ło nam się znaleźć miejsce, które jest już teraz „naszym” miej- scem na Schulzestr. 1 w dzielnicy Pankow. Nie będzie to ka- wiarnia w klasycznym stylu komercyjnym lecz otwarte miejsce spotkań z klimatem kawiarnianym, towarzyszącym wydarzeniom kafejki. Będzie można napić się dobrej kawy, zjeść ciastko albo inny smakołyk.


Do tej pory Polska Kafejka Językowa nie miała swojej siedzi- by. Jak wyglądała organizacja wydarzeń, które były rozrzu- cone po całej dzielnicy?


Przypuszczam, że dopiero po przeniesieniu się do nowej sie- dziby faktycznie odczujemy ciężar dotychczasowej organizacji. Brak pomieszczenia był mankamentem nie tylko dla nas, ale i dla osób, które chciały nas odwiedzić. Często zdarzały się telefony z pytaniem, gdzie można nas znaleźć. I tu zaczynało się wyja- śnianie. Cały czas odnosiłyśmy wrażenie, że jest to rozprasza- nie energii, bo trochę jesteśmy tu, trochę gdzie indziej. Szukanie rzeczy, ludzi, siebie nawzajem i ciągłe chodzenie z torbami. Tak, brak miejsca wiązał się z trwonieniem energii prawdziwej Kafejki.


Polska Kafejka Językowa w Berlin-Pankow widzi siebie jako otwarte miejsce spotkań, szczególnie dla fanów Polski i Po- laków, języka polskiego, polskiej kultury i kuchni. Co zmieni się w waszej działalności po otwarciu kawiarenki?


To konkretne miejsce prawdopodobnie nie wystarczy na realiza- cję naszych wszystkich zamiarów, ale będzie to nasza siedziba i tam będzie można nas znaleźć. Nie zrezygnujemy oczywiście z innych kooperacji, np. ze Stadtteilzentrum Pankow, gdzie znaj- dują się wspaniałe pomieszczenia na zajęcia ruchowe czy te- atralne. Zostaniemy również z jednym wydarzeniem w miesiącu w Pankow Heinersdorf. Mamy nadzieję, że nadal uda nam się utrzymać kontakty z ratuszem i urzędem dzielnicowym. Nasza


Agata Koch KONTAKTY KONTAKTY | | 21


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40