12 NIEUWS
WOENSDAG 31MAART 2010
ZWITSERSE DEELTJESVERSNELLER KOMT DICHT BIJ HET ONTSTAAN VAN
Oerknal lukt meteen
FRANKRIJK
Genève
Meer van
LHC IN CIJFERS
Op volle kracht zwieren duizenden miljar-
den protonen tegen bijna de lichtsnelheid
door de 27 km lange tunnel tot 11.245 keer
per seconde. Als ze botsen levert dat 600
miljoen botsingen per seconde op.
100 m onder de grond
d
CERN
Genève
ZWITSERLAND
2
Hoe werkt de LHC ?
1 Partikels (protonen)
worden geïnjecteerd in een eerste kleinere cirkel, die hun snelheid opdrijft.
2 De partikels worden
overgebracht naar de grote cirkel (de LHC) in -wijzer of tegenwijzerzin.
3 In de grote cirkel
wordt de snelheid van de partikels opgedreven
naar 99,99% van de
lichtsnelheid. Men
probeerd ze te laten botsen in één van de vier detectoren.
De detector
De botsing van twee partikels wordt opgemeten door speciale detectoren. Die bevatten verschillende lagen die de partikels 'opvangen' en registreren nadat ze gebotst zijn. De sensoren zien de kort-levende deeltjes die uit de botsingen ontstaan tot enkele miljardsten van een seconde, tot op miljoensten van een meter.
Verhouding volwassen
mens t.o.v. een detector
1
Detector
2 3 3
De botsingen leveren temperaturen
op tot 100.000 keren heter
dan wat zich voordoet in het hart van de zon. Maar omdat het oneindig kleine fenomenen zijn, houden de helium-gekoelde supermagneten
de temperatuur in de tunnel op min 271,3 graden.
Bovenstaand beeld is een simulatie van wat de detectoren vastleggen indien er een succesvolle botsing plaatsvindt.
Voor het eerst bever in Brussel
In het kanaal in Brussel is af- gelopen weekend een bever ontdekt. ‘En dat zal vaker ge- beuren, nu er in onze contrei- en steeds meer bevers worden gezien’, zeggen experts.
Het knaagdier werd afgelopen weekend opgemerkt door leden van de Brusselse Koninklijke Jachtclub. Omdat de bever de hoge betonnen wanden van het kanaal niet op kon geraken, ver- wittigde de jachtclub de Frans- talige afdeling van de Vogelbe- scherming, die het dier kwam vangen. ‘De bever verkeert in goede gezondheid’, zegt direc-
teur Hugues Fanal. ‘We wilden hem gistermiddag eigenlijk al- weer vrijlaten in de Dijle, waar nog meer bevers zitten. Maar er moet eerst zekerheid zijn dat het niet om een illegaal, ingevoerde Canadese bever gaat. Die zijn ge- vaarlijk voor onze bevers.’
Verjaagd door ouders
Hoe de bever bijna tot in het cen- trum van onze hoofdstad ge- raakte, is onduidelijk. ‘Meer dan waarschijnlijk is hij van een rui- mere populatie die zich ten zui- den van Leuven bevindt’, zegt Jorn Van Den Bogaert van Be- verwerkgroep België. ‘Daar tel-
len we zo’n 40 à 50 bevers. Maar bevers die zo’n twee jaar oud zijn, moeten op zoek naar een ei- gen territorium, waarbij ze door hun ouders verjaagd worden. Sommigen gaan het blijkbaar ver zoeken.’ Van Den Bogaert vermoedt dat de bever via de Dijle tot in Me- chelen geraakte en daar aanslui- ting vond met het Rupelkanaal. De vervuiling van het kanaal zou de bever maar beperkt par- ten spelen. ‘In tegenstelling tot otters hebben bevers het veel minder lastig om in vervuild water te leven, ook al omdat ze planteneters zijn.’ (WER)
Deze bever zwom rond in Brussel.
©rr
Rupel
Kanaal van Willebroek
BRUSSEL Mechelen
Leuven
Dijle
Vindplaats bever
Ve
Vermoedelijke
t
trektocht
KOSTPRIJS LHC :
+ 6 miljard euro
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84 |
Page 85 |
Page 86 |
Page 87 |
Page 88