leefbaar en georganiseerd blijft. Een dergelijke samenwerking is volgens Kleinjan essentieel: “Steeds vaker weten publieke en private partijen elkaar te vinden. Alleen als overheid, ontwikke- laars en ontwerpers elkaars taal leren spreken, ontstaan plannen die haalbaar én toekomstbestendig zijn.”


Laboratorium Merwede is niet zomaar een bouwpro- ject, maar een soort laboratorium voor de stad van de toekomst. De wijk krijgt naast veel hoogbouw ook veel gedeelde ruimtes zoals binnentuinen, buurthui- zen, daktuinen en twee grote wijkplei- nen met veel voorzieningen eromheen. En Merwede wordt volledig autovrij. Broekman: “Dat is op deze schaal echt vernieuwend. Door de auto te weren, komt er ruimte vrij voor groen en stads- natuur, speel- en ontmoetingsplekken. We hebben een parkeernorm van 0,3 – dus op drie woningen is er ongeveer één parkeerplaats.” Daarnaast komen er 250 deelauto’s, twee mobiliteitshubs, plekken voor deelbakfietsen en pakketdiensten. Broekman vervolgt: “Zo blijft de wijk leefbaar. Ook op sociaal vlak wordt vernieuwd. We zetten niet alle sociale woningen bij elkaar. Elk blok is een mix van verschillende doelgroepen. En we besteden veel aandacht aan sociale veiligheid, onder andere met een om- gevingspsycholoog. Het moet ook voor een jonge vrouw die ’s avonds thuis- komt prettig aanvoelen.”


Gruis van de domtoren Waar Broekman vooral vanuit ruim- te en gedrag ontwerpt, kijkt Maaike Perenboom, ontwikkelaar en circulair strateeg bij Synchroon, ook naar de materiaal- en klimaatkant. “We sturen sinds een aantal jaren stevig op CO₂-uit- stoot in materialen. Hoe kunnen we met minder emissies woningen realiseren? Dat betekent sturen op groen beton,


biobased materialen en hergebruik van bestaande bouwstoffen. Er zijn zelfs bakstenen gemaakt van het gruis van de Domtoren. En bomen die op het terrein zijn gekapt, laten we drogen om later weer te gebruiken in de wijk. Bijvoor- beeld voor grote picknicktafels waar buurtbewoners elkaar kunnen ontmoe- ten.” Perenboom is eerlijk: niet alles lukt. “Circulariteit in woningbouw is ingewikkeld. Soms kies je ervoor een ge- bouw aantrekkelijker te maken, en kost dat constructief extra materiaal. Maar die afweging tussen milieubelasting en ruimtelijke- en sociale kwaliteit maken we nu veel bewuster.”


Wonen als gemeenschap Wat Merwede laat zien, is dat het ont- wikkelen van een nieuwe wijk steeds minder over stenen gaat en steeds meer over mensen. “We ontwerpen niet al- leen gebouwen, maar ook vanuit gedrag en menselijke maat”, zegt stedenbouw- kundige Broekman. “Door ruimte slim in te richten, stimuleer je duurzame keuzes. Want als het aanbod klopt – denk aan goede fietspaden, buurtplei- nen, groene routes – maken bewoners automatisch andere keuzes. Dan wordt de wijk niet alleen duurzaam ontwor- pen, maar ook duurzaam geleefd en ontstaat een gemeenschap.” Als de eerste bewoners in 2027 de sleu- tel van hun nieuwe woning krijgen, ko- men jaren aan samenwerking, puzzelen en geduld samen in baksteen en groen. Voor Perenboom is het spannend om te zien hoe bewoners straks omgaan met de gedeelde tuinen en voorzieningen. Broekman kijkt uit naar de dynamiek van een autovrije wijk en Kleinjan hoopt dat Merwede bewijst dat dicht op elkaar wonen en leefbaarheid uitstekend samen kunnen gaan. Verdaas vat het mooi samen: “Gebiedsontwikkeling is het weefsel van onze samenleving. Hoe we bouwen, zegt veel over wie we willen zijn.”


weer te gebruiken in de wijk.


picknicktafels.”


Maaike Perenboom Circulair strateeg Synchroon


Bijvoorbeeld voor grote


gekapt, laten we drogen om later


“Bomen die op het terrein zijn


12-2025 | Eigen Huis Magazine | 17


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60