WONINGMARKT 37


bele schil: houten, geprefabriceerde woningen die je snel kunt plaatsen en verwijderen als de balans door- slaat. Nee, niet alleen tiny houses, maar volwaardige eengezinswoningen. Ook zou je met houtbouw nieuwe woningen bovenop bestaande gebouwen kunnen zet- ten. Hout is immers veel lichter dan beton. Dit is een veel inventievere oplossing dan op de oude manier een weiland volbouwen met huizen van steen en beton, waarvan je je kunt afvragen of die over dertig jaar nog wel nodig zijn.”


Wat de bouwers betreft draaien de betonmolens gewoon door.


“Dat begrijp ik wel. De vraag naar hun product is zo groot dat er weinig aanleiding is voor ingrijpende veranderin- gen. Houtbouw past nog niet in de bestaande bouwcul- tuur, net als inbreiding (bouwen binnen de bebouwde kom, red). Maar dat kan veranderen. Hout is duurzaam, circulair en neemt CO2


op. Beton niet. Sterker, de beton-


productie is verantwoordelijk voor ongeveer tien procent van de wereldwijde CO2


-uitstoot. Een klimaattaks op


beton is daarom zeker denkbaar en dan wordt hout ook voor bouwers een stuk interessanter. Onze bouwcultuur gaat op de schop en dat weten de bouwers zelf ook. Oude productietechnieken zoals grootschalige betonbouw in een weiland zijn niet houdbaar.”


Maar door binnen de steden en dorpen te bouwen, wordt het daar nog drukker. “We kunnen niet ieder weiland ontzien. In onze bestaande woonwijken staan 7,8 miljoen woningen. Als we die wijken met tien procent weten te verdichten, kunnen we daar 780 duizend van de een miljoen beno- digde woningen kwijt. Om de leefbaarheid te behou- den, moet dat niet ten koste gaan van het groen in de wijk, maar moeten we minder ruimte vrijmaken voor de auto. Minder asfalt betekent ook minder hittestress als gevolg van de klimaatverandering. Al onze ruimte- lijke opgaven hangen samen.”


In hoeverre speelt de coronapandemie een rol? “Zaken die voorheen vanzelfsprekend waren, staan nu op z’n kop. Dat biedt ook kansen voor nieuwe inzichten. Een jaar geleden dachten we nog dat de zelfrijdende auto de doorbraak zou zijn voor een geheel ander ver- voerssysteem. Maar minder autorijden door meer thuis te werken blijkt veel effectiever. Thuiswerken biedt ook kansen voor krimpgebieden. Voor de prijs van een klein appartement in Amsterdam of Utrecht woon je daar als een koning met veel meer woon- en werkruimte en een tuin. Ook denk ik dat we door het noodgedwongen thuisblijven onze eigen, directe omgeving meer leren kennen en waarderen. Buren komen elkaar vaker tegen. Ook thuiswerkende politici en Rijksambtenaren


– 'Thuiswerkende


politici en ambtenaren komen nu uit hun Haagse bubbel'


komen zo uit hun Haagse bubbel en weten beter wat in hun eigen leefomgeving speelt.”


De verkiezingen staan voor de deur. Is het momentum voor echte verandering daar? “Als dat nu niet gebeurt, wanneer dan wel? De geesten zijn er rijp voor, dat merk ik aan iedereen die ik spreek. Onze maatschappij is klaar voor fundamenteel andere keuzes. Maar het risico bestaat dat een nieuwe rege- ring de samenhang tussen de verschillende onderwer- pen onvoldoende ziet. Woningbouw, zorg en energie- transitie bijvoorbeeld, vallen onder verschillende departementen met eigen belangen. Sowieso kijkt een kabinet vaak niet verder dan hun eigen regeerperiode, terwijl wij nu keuzes moeten maken voor de komende dertig, veertig jaar. Nogmaals, het is hoog tijd voor echte veranderingen.”


Veel mensen vinden ingrijpende veranderingen griezelig. “Het is de kunst aan te tonen dat verandering verbete- ring betekent. Zo is er best veel scepsis over de ener- gietransitie, weinigen zitten te wachten op windmolens in de buurt. Je moet als overheid ook niet zomaar wind- molens als hagelslag over Nederland uitstrooien, maar goed kijken waar ze het beste passen, zoals op zee. En met uitgebreide zonneweides moeten we helemaal uit- kijken. Dan voeg je een lelijke, industriële laag toe aan het landschap. Los daarvan zijn windmolens een tijde- lijke oplossing. Ik verwacht veel van nieuwe technolo- gieën als aquathermie. Nederland is een waterland: over niet al te lange tijd halen wij een groot deel van onze warmte en energie uit oppervlaktewater.”


U gaf onlangs aan dat we in een revolutionaire tijd leven. “Absoluut. Weinig generaties stonden voor zulke fun- damentele keuzes als de onze. Als we nu niet de juiste keuzes maken, dan zullen toekomstige generaties ons dat aanrekenen. Ik vertrek straks in een ongeloofl ijke interessante tijd. Ik hoop dat mijn opvolger (Francesco Veenstra, red.) oog houdt voor sociale en maatschap- pelijke thema’s en verder vooral zijn eigen koers vaart. Juist door de overheid ook van ongevraagde adviezen te voorzien kun je je eigen accenten leggen en ervoor zorgen dat de juiste vragen worden gesteld.”


eigen huis magazine maart 2021


»


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60