35
N
og een half jaar en dan zit het erop. Begin september zwaait Floris Alkemade (59) na zes jaar af als Rijksbouwmeester. Hij
zal naar eigen zeggen worden herinnerd als een atypische. Een wat idealistische misschien. De Rijksbouwmeester bewaakt de architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit van grote over- heidsprojecten en adviseert gevraagd en onge- vraagd over ruimtelijke kwesties. Maar Alkemade bemoeit zich ook nadrukkelijk met sociaal-maat- schappelijke thema’s. Natuurlijk, het esthetische en functionele is voor de ‘Architect des Konings’ Alkemade belangrijk. Maar er is nog zoveel meer. Woningnood, energietransitie, klimaatverande- ring, vergrijzing en vereenzaming passeren in dit videogesprek de revue. En zeker ook fantasie: “We hebben meer verbeeldingskracht nodig.”
Aan ieder thema dat u noemt zouden we een apart interview kunnen wijden. “Dat kan, maar eigenlijk kun je ze niet los van elkaar zien. Ze hebben alles met elkaar te maken. Of het nu gaat om de woningnood, klimaatveran- dering of eenzaamheid, de oplossing voor de grote vragen van deze tijd zit ’m in de samenhang daar- tussen.”
Hoe bedoelt u? “Neem de woningnood. Er is volgens woning- marktdeskundigen grote behoefte aan gezinswo- ningen. Toch hebben we al vijf miljoen gezinswo- ningen op twee miljoen gezinnen. Daar schuurt dus wat. Dat komt omdat veel ouderen nog in een gezinswoning wonen, terwijl die niet meer bij hun levensfase past, waardoor de doorstroming stokt. Velen van hen zouden veel liever kleiner gaan wonen, bij elkaar, in hun eigen buurt, dicht bij voorzieningen.”
Heel veel ook niet ... “Ongetwijfeld. Wie niet weg wil, moet dat vooral niet doen. Het punt is alleen: oud worden overvalt je. Voordat je het weet ben je het, mogelijk met alle beperkingen van dien. Wie dan wel wil verhuizen, kán dat vaak niet omdat er nauwelijks alterna- tieve, geschikte woonvormen zijn. Moet je dan in open gebieden aan de randen van steden en dor- pen maar grootschalig eengezinswoningen gaan bouwen, terwijl we er in principe al genoeg van
hebben? Bovendien komen er rond 2030 heel wat gezinswoningen vrij door sterfte onder de oudere generaties.”
Vol inzetten op de bouw van ouderenwoningen dus? “De grootste vergrijzingsgolf moet nog komen en ondertussen neemt het aantal eenpersoonshuis- houdens alleen maar toe. In de grote steden woont ongeveer de helft van de inwoners alleen. Drie op de tien volwassen voelen zich eenzaam, zeker ook ouderen. Bied ze een alternatief voor hun gezins- woning. Zogenoemde Knarrenhofjes vatten perfect de voorgaande thema’s samen: ze combineren wonen en zorg waardoor gezinswoningen vrijko- men, ze staan dicht bij voorzieningen binnen de bebouwde kom waardoor het open landschap erbuiten gespaard blijft en voorkomen eenzaam- heid. Knarrenhofjes zijn maar een voorbeeld. We moeten echt creatiever gaan denken over woon- vormen.”
Hoe dan? “Nu bestaan maar grofweg twee typen huizen: een grondgebonden woning of een appartement. In de Middeleeuwen had je veel meer opties, zoals boe- renhofsteden, gildehuizen, boerderijen, kastelen of kloosters. De keuze was veel verfijnder en passen- der bij iemands leven. Daar moeten we naar terug. Samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken werk ik aan een studie naar flexibele woonvormen. Een van de modellen is een mooi, houten gebouw dat als een abdij is opgezet. De appartementen erin zijn eenvoudig, maar de gemeenschappelijke ruim- ten bieden talloze mogelijkheden. Dat zou een prachtige, duurzame woonvorm zijn, voor allerlei leeftijdscategorieën. Zo kan verbeeldingskracht je bij nieuwe oplossingen brengen.”
Ook oplossingen voor de korte termijn? De woning- nood wordt steeds schrijnender. “We gaan ervan uit van we tot 2035 zo’n miljoen woningen nodig hebben. Daarvan is al de helft noodzakelijk om de groei van het aantal eenper- soonshuishoudens op te vangen. De andere helft gaat grotendeels naar expats. Zeker in de grote steden zet de woningvraag van buitenlandse bedrijven die van Nederlanders buitenspel. De ste- delijke middenklasse komt zo in het gedrang. De woningmarkt heeft daarom behoefte aan een flexi-
Huisbazen Nieuwbouw
Podcast Huisbazen Meer Floris Alke- made? De Rijks- bouwmeester nam presentator Bart Jan Cune mee naar bij- zondere plekken in de strijd tegen de woningnood. Be- nieuwd waar ze terechtkwamen? Beluister de podcast Huisbazen op veh. nu/podcast of via de reguliere podcast- platformen.
» eigen huis magazine maart 2021
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60
