50


De


comeback reservist


van de


Aan het einde van de Koude Oorlog had de landmacht een mobilisabele reserve van zo’n 400.000 man. Daar kan Defensie nu alleen maar van dromen. Het middel van reservisten is er een met een lang verleden en een nieuwe toekomst. Tekst Rein Bij kerk Beeld NIMH, Rij ksmuseum


Of het nu gaat om een middeleeuwse ridder of de hightech strijder van tegenwoordig, de militaire professional voelt zich meestal het prettigst in een beroepsleger vol goedgetrainde vak- genoten. Zo’n krijgsmacht is doorgaans beperkt in omvang. Een beroepsleger is nu eenmaal erg duur. Daarom zijn er door de geschiedenis heen telkens manieren gezocht en gevonden om op een betaalbare en maatschappelijk aanvaardbare manier in geval van nood toch over een fl inke strijdmacht te kunnen beschikken. De huidige reser- vistenplannen passen in dit beeld.


Boeren en stedelingen Neem de al genoemde ridders. Dat wa- ren de militaire professionals van hun tijd. Ze wijdden hun leven aan oefenen en oorlog voeren. Het te paard met honderden of zelfs een paar duizend tegelijk in galop uitvoeren van een massale charge op de tegenpartij was hun specialiteit. Echter, zo’n ridderlijk bestaan kostte veel tijd en geld. Dus bleef het aantal ridders beperkt en werden ook anderen ingezet. Dat kon-


Nederlands Veteraneninstituut


den huurlingen zijn, militairen die zich voor een veldtocht verhuurden aan een opdrachtgever. Ook plaatselijke boeren en stedelingen konden – verplicht of vrijwillig – een militaire rol vervullen. Beide laatste groepen waren slechts voor een beperkte tijd beschikbaar. Boeren moesten immers weer naar huis voor het binnenhalen van de oogst en stedelingen moesten hun ambacht weer kunnen oppakken. Het waren parttime- soldaten. Een soort reservisten naast de professionals.


Amsterdamse schutters De stedelijke schutterijen vormen een ander voorbeeld. Zoals de zeventien- de-eeuwse Amsterdamse schutters. Die zijn wereldberoemd dankzij Rembrandts Nachtwacht, met daarop de compagnie van kapitein Frans Banninck Cocq en zijn luitenant Willem van Ruytenburch. Amsterdam telde vele duizenden schutters. Burgers die oefenden voor de verdediging van de eigen stad en het handhaven van de openbare orde. Die laatste taak was in de praktijk het belangrijkst. De schut-


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68