42


Vrede door Tekst Else de Jonge Fotografi e Paul Tolenaar


‘Het kunstenaarschap kwam eerder in mijn leven dan de krijgsmacht. Mijn opa was weliswaar militair en in de Tweede Wereldoorlog krijgsgevangen gemaakt, maar daar werd nooit over gesproken. Op de middelbare school vond een docent dat ik talent voor beeldhouwen had en moedigde me aan een voorbereidende cursus te doen voor de kunstacademie. Die cursus heb ik gedaan, de kunstacademie niet. Ik ben in Delft industriële vormgeving gaan studeren en later bedrijfskunde. Na mijn dienstplicht bij de marine heb ik verschillende banen gehad. Toen heb ik veel materiaal- en productiekennis opgedaan, waar ik later als kunstenaar veel profi jt van had.


H Nederlands Veteraneninstituut


Sinds mijn studententijd ben ik een fervent bergbeklimmer. Eind 1989 stond ik op de Khyberpas, op de grens van Pakistan en Afghanistan. Op een gegeven moment kwam er een pick-uptruck voorbij met moedjahedien, verzetsstrijders die vochten tegen de Sovjetbezetting van Afghanistan. Vanaf dat moment wilde ik een keer naar dat land. Dat gebeurde bijna toen ik in 2009 werd gevraagd om als reservist met


‘Ik kreeg alle vrij heid bij het ontwerp’


het Provincial Reconstruction Team (PRT) mee te gaan naar Uruzgan. Dat ging helaas niet door. Wel heb ik via CIMIC (civiel-militaire samenwerking) andere projecten gedaan, onder meer in Duitsland en Spanje. En ik ben als tolk Frans in Mali ingezet. Ik had verwacht daar mee te gaan op patrouilles en veel contact te hebben met de lokale bevolking, maar dat gebeurde nauwe- lijks. Als ik erover nadenk, dan voel


Jan-Willem van Oldeneel is de ontwerper en maker van het monument op de Nationale Veteranenbegraafplaats Loenen. ‘Dat de hand open is, drukt voor mij kwetsbaarheid uit.’


verbinding


ik me meer beeldhouwer, reiziger en bergbeklimmer dan onderdeel van de veteranengemeenschap, hoewel ik die laatste wel met belangstelling volg.


Alvast nadenken In 2017 las ik in Checkpoint dat er plannen waren voor een begraafplaats voor veteranen. Het leek mij passend om op zo’n plek een monument te plaatsen. Daar heb ik toen een balletje over opgegooid bij Seger van Voorst, de voorzitter van de Stichting Nationale Veteranenbegraafplaats Loenen. In 2022, twee jaar nadat de begraafplaats was geopend door de koning, werd me gevraagd om alvast te gaan nadenken over een ontwerp. In maart 2024 volgde een gesprek met het voltallige bestuur, wat leidde tot een schetsontwerp en schaalmodel. Een jaar later kreeg ik de offi ciële opdracht. Het verzoek was om de tekst Veteranen voor vrede en vrij- heid op de sokkel te plaatsen. Die sokkel moest van hetzelfde materiaal zijn als dat van de grafzerken: bianco di mare, een marmersoort uit Italië. Verder kreeg ik alle vrijheid. Voor mij natuurlijk een ideale uitgangspositie.’


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68