+ Kwestie TEKST ROB BUITER • FOTO ‘Hier valt vooral veel te wi
In het project ‘Stroomversnelling’ worden duizenden huizen energieneutraal gemaakt. Daarbij gaan nes- ten van dakbroeders verloren. Gierzwaluwbeschermers begrijpen niet dat Vogelbescherming géén be- zwaar aantekende. Jip Louwe Kooijmans verdedigt de keuze.
Dat project Stroomversnelling, wat is dat? “Vanwege Europese energienormen worden veel woningen in Nederland omgevormd tot zogenoemde ‘Nul Op de Meter’-woningen. Maximaal 4,2 miljoen huizen die gebouwd zijn tussen 1950 en 1980 – ruim de helft van het Nederlandse woningbestand – ko- men hiervoor in aanmerking. De Stroomversnelling is een groot renovatieproject waarbij vier bouwbe- drijven en zes woningcorporaties zijn betrokken. Het doel is de renovatie en na-isolatie van 111.000 wonin- gen. Op 18 november 2014 werd een experimentele ontheffing van de Flora- en faunawet verleend voor de verbouwing van de eerste 2000 woningen. Dat gebeurt door er letterlijk een soort tweede schil tegenaan en overheen te leggen. Tegen de muren komen prefab elementen met steenstrips aan de buitenkant en op het dak komt een dikke isolerende laag met zonnepanelen erop.”
Klinkt mooi, maar volgens de ontheffing voor dit project mag er ook in het broedseizoen van huis- mus en gierzwaluw worden gebouwd. Het kan niet anders dan dat er slachtoffers bij vallen. Waarom hebben jullie geen bezwaar tegen die ontheffing aangetekend? “Vogelbescherming is inderdaad tégen het werken in het broedseizoen, maar heeft geen bezwaar aangetekend omdat de zorgplicht uit artikel 2 van de Flora- en faunawet wél van kracht blijft. Het is een strategische keuze om een groter eindresultaat te bereiken. Bovendien worden alle woningen, ook waar geen vogels zijn aangetroffen, voorzien van kunst- matige nestplaatsen voor deze soorten.”
Maar ondertussen zijn er op één van de locaties, in Oud-Vossemeer, wel bijzonder vervelende situaties ontstaan; gierzwaluwen vlogen zich dood tegen hun dichtgestopte nestingangen. Terwijl er uiteindelijk op die plek nog helemaal niet is ver- bouwd in het broedseizoen. Schade voor niets dus. “Dat is inderdaad een heel akelige situatie, maar ik wil benadrukken dat dit één straat was met tien huizen. De ontheffing voor de eerste tweeduizend huizen is een experimentele ontheffing. Het is dus ook goed dat gierzwaluwbeschermers in Oud-Vosse-
8/2 VOGELS +
meer aan de bel hebben getrokken. Aan het eind van dit eerste jaar wordt de ontheffing geëvalueerd. Dan zullen de betrokken bouwbedrijven en wooncorpo- raties dus moeten leren van deze situatie. Vogel- bescherming zal ook een zienswijze indienen op de nieuwe ontheffing.”
Jip Louwe Kooijmans is stadsvogelexpert van Vogelbescherming Ne- derland. In deze Kwestie verdedigt hij de keuze van Vogelbescherming om géén bezwaar te maken tegen een ontheffing voor ruimtelijke ingrepen in het broedseizoen van huismus en gierzwaluw en de kwetsbare periodes van vleermuizen.
Wat hebben de bouwers dan geleerd ten koste van die doodgevlogen gierzwaluwen? “In ieder geval dat er snel en efficiënt gewerkt moet worden. Het mag natuurlijk niet meer zo zijn dat er heel lang en uiteindelijk voor niets nestingangen dicht worden gestopt. In de schaalgrootte zit tegelijk ook de potentiële winst. Vogelbescherming Neder- land wil dat de kansen voor natuurontwikkeling duur- zaam worden vast gelegd in onze steden. Het doel om standaard geschikte nestgelegenheid en andere natuurbeschermingsmaatregelen toe te passen bij nieuwbouw en renovatie komt hiermee een belang- rijke stap dichterbij.”
Wat valt er voor de vogels te winnen? “In de ontheffing is vastgelegd dat in alle woningen nestgelegenheden worden opgenomen voor dak- broeders als huismus en gierzwaluw. In samenspraak met de bouwers is een top-drie aan voorkeursmaat- regelen afgesproken per vogelsoort, afhankelijk van het woningtype dat aangepakt wordt. Deze top-drie is gebaseerd op bekende effectieve maatregelen. Dat is dus heel veel nestgelegenheid die er voor de komende veertig jaar bijkomt. En dat zijn geen nest- kastjes die na verloop van tijd van de muur donde- ren, maar structurele oplossingen.”
Voor dit project wordt het hele dak van de huizen kaal gehaald. Wat gebeurt er als de bouwvakkers daar een nest met eieren of jongen tegenkomen? “Dat hangt uiteindelijk van de individuele beslissing van die betreffende bouwvakkers af. In de voor- schriften van de ontheffing staat dat de start van de werkzaamheden moet worden uitgesteld tot er geen exemplaren van de aangevraagde soorten meer aan- wezig zijn in het gebouw. Bovendien kan de onthef- fing worden ingetrokken als blijkt dat de ontheffings- houder zich niet houdt aan de voorschriften.”
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32