KORHOEN LARS SOERINK /VILDA


LEPELAAR JACQUES VAN DER NEUT /AGAMI


KWARTELKONING YVES ADAMS/VILDA


De EU versus Europa


Een van de interessantste inzichten die de Europese Rode Lijst biedt, is een vergelijking tussen de 27 Eu- ropese lidstaten en het gehele continent. Hoe doen de landen die de Europese natuurbeschermings- regels moeten volgen het, in vergelijking met die landen waar ‘slechts’ eigen wetgeving van toepas- sing is? Met de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn heeft de EU immers een – in elk geval in theorie – zeer goed beschermingsregime voor vogels en hun leefgebieden. BirdLife stond aan de wieg van die Eu- ropese wetgeving en het is dus interessant om door de oogharen te kijken of er verschillen te zien zijn.


Die zijn er inderdaad. Soms in positief opzicht – naar onszelf als EU-burgers toe geredeneerd – maar er zijn beslist ook soorten die het búiten de EU beter doen dan erbinnen. Wie er even over nadenkt zal het niet verbazen: het gaat dan vooral om de boeren- landvogels. Die worden slecht beschermd door Europese regels, sterker nog: de intensivering van de agrarische sector werd sinds de oprichting door de Europese Unie aangewakkerd. De Rode Lijst onder- streept nog eens het grote belang van internationale natuurbescherming voor alle vogelsoorten die hun zwaartepunt buiten natuurgebieden hebben. Dat is de uitdaging voor de komende tien jaar, op weg naar een volgende editie van de lijst.


Succes- verhaal: lepelaar


Dat bescherming en herstel van leefgebieden echt werkt, is prach- tig te zien aan het recente succes van de lepelaar. Stond de soort tien jaar terug nog als ‘kwetsbaar’ op de Rode Lijst, nu is hij terug- geschaald naar ‘groen’. En dat is rechtstreeks te danken aan het werk van natuurbeschermingsor- ganisaties en overheden die na- tuurgebieden veilig stelden. En aan een goed beheer van die gebieden, waardoor er voldoende voedsel én broedgelegenheid is. Ook Neder- land droeg daar aan bij; bij ons maakte de soort een spectaculaire comeback na de vestiging op de Waddeneilanden. Daar broeden lepelaars vrij van predatoren en is het broedsucces hoog.


+ +


Van de lijst af: kwartelkoning


Hoe belangrijk een lijst als deze ook is, het is altijd zaak om van soort tot soort te kijken wat er aan de hand is. Neem nu de kwartelkoning, een soort waar we ons in Nederland terecht zorgen om maken. Toch vind je ‘m niet terug op de Europese Rode Lijst. Dat komt vooral omdat er veel meer kennis is opgedaan van de verspreiding en aantallen in Rusland.


Tien jaar terug wisten we simpelweg niet goed hoe het daar met de soort gesteld was, maar we vermoedden een afname. Door betere kennis weten we nu dat het zwaartepunt van de populatie in Rusland ligt en dat de soort bij ons weliswaar nog maar weinig voorkomt – minder dan honderd paartjes in 2015 – maar als je naar heel Europa kijkt hoeven we ons over de kwartelkoning niet meteen grote zorgen maken. Dat is natuurlijk geen reden om onze handen hier van de kwartelkoning af te trekken; de mysterieuze ral hoort evenzeer bij het Nederlandse rivierengebied en Groningse akkerland als de grutto op een laagveenweide.


VOGELS + 3/13


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32