ZANDSUPPLETIES


EN VOGELS Bij zandsuppletie – het opspuiten van zand voor de kust om ons tegen de zee te bescher- men – wordt gebruik gemaakt van de natuur- lijke dynamiek van water en wind. Dat klinkt heel sympathiek, maar deze techniek kan ook negatieve gevolgen voor de natuur hebben. Zandsuppleties verstikken het leven voor de kust dat wordt ‘aangezand’; wormen, schelp- dieren en ander leven. Ze vormen het voedsel van vogels en ander dierenleven. Daarom heeft Vogelbescherming in 2009, samen met andere natuurorganisaties, een samenwerkingsover- eenkomst getekend met Rijkswaterstaat, die verantwoordelijk is voor de suppleties. De partijen hebben samengewerkt aan de ontwik- keling van een onderzoeks- en monitorings- programma. De resultaten zijn vertaald in een ‘richtlijn ecologisch gericht suppleren’. Zo moet het zand van dezelfde korrelgrootte zijn als het zand dat ter plekke van nature aanwezig is. Plekken die voor zwarte zee-eenden van belang zijn, mogen ook niet worden verstoord door de baggerschepen en hun werkzaamhe- den. En het zand mag niet op schelpdierbanken terecht komen.


Piers- ma


Oude liefde roest niet


Rob Schuckard was vogelwachter op Engelsmanplaat, studeerde af als bioloog aan de Universiteit van Am- sterdam, begon in Friesland een leven als duurzame en weidevogelvriendelijke melkveehouder, maar verloor een juridische strijd tegen de afgedwongen waterpeil- verlagingen. Dat was zo’n 30 jaar geleden. Rob verkocht zijn boerenbedrijf en emigreerde naar Nieuw-Zeeland. Daar is hij nu duurzaam bosbouwer. Hij heeft tijd voor onderzoek aan kanoeten en rosse grutto’s. De rosse grutto’s die Rob onder zijn hoede heeft zijn de kanjers die in één ruk van Alaska naar Nieuw-Zeeland vliegen. Dat is meer dan 11.000 kilometer zonder onder- breking doorvliegen, maar het scheelt wel een najaars- stop in de Gele Zee. Tijdens de voorjaarstrek terug naar Alaska maken ze daar toch een stop, al moeten ze ook dan 10.000 kilometer overbruggen om de kusten van Korea of China te bereiken.


In dat dichtbevolkte oosten van Azië is door onge- breidelde inpolderingen steeds minder plek voor rosse grutto’s. De vogels die in Noordwest-Australië overwinteren kregen de laatste jaren grote klappen. Gek genoeg suggereerden tellingen in Nieuw-Zeeland een stabilisatie van de daar overwinterende aantallen. Zou dit verschil te verklaren zijn door een contrast in trekstrategie? De Australische rosse grutto’s zijn immers twee keer per jaar op de Gele Zee aangewezen en de Nieuw-Zeelanders alleen in het voorjaar.


De afspraken hebben effect Het convenant heeft goed gewerkt: de eco- logische richtlijnen zijn nu onderdeel van elk suppletieplan; de verstoring van vogels als gevolg van de suppleties was daardoor veel minder dan anders het geval geweest zou zijn en schelpdierbanken blijven in stand. In de win- ter mag er niet gewerkt worden in de gebieden waar zwarte zee-eenden zich ophouden. Daar- mee is veel natuurwinst geboekt. Er worden veel zandsuppleties uitgevoerd en de verwach- ting is dat het er alleen maar meer gaan wor- den. De ingeschatte stijging van de zeespiegel maakt het nodig om de kustlijn duurzaam te versterken. Zandsuppleties zijn een manier om dit te bereiken, zonder dat er dijken aangelegd hoeven te worden. In de uitvoering moet de natuur echter zoveel mogelijk ontzien worden. Daar zal Vogelbescherming goed op blijven toezien en we monitoren de effecten op vogels.


Rob en zijn collega’s hebben de afgelopen jaren veel rosse grutto’s individueel herkenbaar gemaakt met kleurringen. Ook checkten ze regelmatig welke er nog in leven waren. Nieuw detectivewerk met deze gegevens laat zien dat de overleving van de Nieuw- Zeelandse rosse grutto’s de laatste jaren wél verminderd is, zij het wat geringer dan bij de Australische vogels. Tellingen vertelden maar een deel van het verhaal. Vanwege een wat grotere dan gemiddelde aanwas van jonge vogels – zij blijven enkele jaren in Nieuw-Zeeland voor ze hun eerste trek maken – was het overlevings- probleem verborgen gebleven.


PROFESSOR THEUNIS PIERSMA


IS OPRICHTER VAN HET SAMENWER- KINGSVERBAND GLOBALFLYWAY NETWORK.COM.AU


RIJKSWATERSTAAT


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32