Waddeneiland Vogelsand is voor de vogels


TEKST JONNA VAN ULZEN • LEPELAAR YVES ADAMS /VILDA


EEN NIEUW EILAND VOOR BROEDVOGELS IN DE WADDENZEE. DAT IS EEN DROOM VAN VOGELBESCHERMING DIE WERKE- LIJKHEID LIJKT TE WORDEN MET DE PLANNEN VOOR DE AANLEG VAN VOGELSAND.


Voor de sluizen van Den Oever ligt in de Waddenzee een leidam, in de volksmond ‘de banaan’ genoemd. Deze dam is in 1934 gebouwd om de sluizen te beschermen tegen de kracht van de golven. Naast een waterveiligheidsfunctie heeft de dam ook een natuurfunctie gekregen. In de loop van de jaren is de leidam begroeid geraakt met planten, waaronder zee-aster en vlier. Mét de vegetatie kwamen de lepelaars: inmiddels een kolonie van meer dan honderd paar. Een combinatie van factoren maakt deze misschien wat vreemd lijkende plek een uitermate geschikte broedplaats. De vegetatie zorgt voor nestmateriaal en beschutting voor de jongen. Daarnaast is de dam onbereik- baar voor de vos, de veroorzaker van de afname van lepelaars op het Balgzand. Het gebied is gesloten voor mensen, dus vrij van verstoring. Ten slotte is er voldoende voedsel in de buurt. Behalve lepelaars broeden er ook zilvermeeuwen en enkele paren scholeksters en eidereenden.


IDEALE BROEDPLEK VOOR EEN HELE SOORTGROEP In de omgeving van de Afsluitdijk is broedgebied voor sterns schaars omdat er, vanwege de Afsluitdijk, vrijwel geen eilanden en zandplaten liggen. Uit eerder onderzoek is de geschiktheid van de locatie voor soorten als sterns naar voren gekomen. Deze soortgroep kan in het westelijk deel van de Waddenzee voldoende voedsel vinden, onder meer vanwege zout en zoet water bij de spuisluizen, maar geschikt broedgebied is er onvol- doende aanwezig. Vogelsand kan hier een belangrijke functie in hebben omdat het een veilige broedplaats biedt nabij het voedselgebied. Daarnaast kan het eiland een rol vervullen als hoogwatervlucht- en slaapplaats.


STUDIE: DEZE LOCATIE IS HAALBAAR Vogelbescherming is van plan om samen met Staatsbosbeheer een broedeiland te realiseren aan de noordkant van de leidam. Dit eiland moet een plek bieden aan kustbroedvogels die in meer of mindere mate gebonden zijn aan pionierhabitat. Om de haalbaarheid van dit plan te onderzoeken heeft Vogelbescher- ming zowel een ecologische als een morfologische studie laten uitvoeren. De morfologische studie toont aan dat een eiland op deze loca- tie haalbaar is. Een klein eiland blijft naar verwachting zonder meer liggen, een groot eiland zal meer onderhoud vergen. De inrichting van het eiland zal mede bepaald worden door de omvang. De ecologische studie leert ons dat een zo groot mogelijk eiland wenselijk is. Op een groot eiland is ruimte voor verschillende soorten habitats, waardoor meer vogelsoorten er gebruik van kunnen maken.


DIT PAST IN HET KARAKTER VAN HET WADDENGEBIED Je kunt je de vraag stellen of een kunstmatig broedeiland wel ‘natuur’ is. Het antwoord van Vogelbescherming is een volmon- dig ‘ja’. Van oudsher stond de Nederlandse kust onder invloed van grootschalige dynamiek. Overstromingen, erosie en sedimentatie deden de kust voortdurend van vorm veranderen; eilanden wandelden en pionierhabitats verschenen en verdwe- nen. Een ideaal leefgebied voor kustbroedvogels als sterns en plevieren. Met het vastleggen van de kustlijn en het aanleggen van de Afsluitdijk is dit systeem grotendeels verdwenen. Mede hierdoor zijn de populaties van vogels die van deze leefgebie- den afhankelijk zijn, sterk afgenomen. Door menselijk ingrijpen is de natuurlijke habitat vrijwel verdwenen; dat legitimeert volgens Vogelbescherming de aanleg van een broedeiland in de Waddenzee. Het eiland speelt in op de ecologische behoefte van de vogelsoorten en eilanden zijn natuurlijke elementen in het intergetijdengebied Waddenzee.


Artist impression van het toekomstige eiland Vogelsand. De uiteindelijke vorm zal waarschijnlijk anders zijn, maar dit beeld geeft een indruk van de verschillende habitats en bijbehorende soorten.


28/3 VOGELS +


Dossier de rijke Waddenzee


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32