EXPER AKKERBOUW T


Alsmaar groter Jacco van der Wekken, directeur van adviesorganisatie Delphy


SCHAALVERGROTING ENIGE OPTIE VOOR ONDERNEMERS


eel akkerbouwers zijn bezig met het nadenken over de toekomst. De afgelopen, in veel gevallen magere droge jaren geven ook aanleiding om na te denken over de toekomst en de vraag te stellen wat wil ik met mijn onderneming. Wanneer we op wat meer afstand kijken naar de ontwikkelingen in de akkerbouwsector dan zijn er drie vaste ontwikkelingslijnen te onderscheiden. De eerste van deze hoofdlijnen is de afname van het aantal akkerbouwers. Elk jaar stoppen er tussen de 5 en 7% van de akkerbouwers met hun bedrijf. Onlangs was in het nieuws dat van de Nederlandse boerenbedrijven met een bedrijfshoofd van 55 jaar en ouder, slechts 41% een bedrijfsopvolger heeft. Op zich geen reden tot paniek, dit is immers al jaren het geval. Met het teruglopen van het aantal ondernemers is schaalvergro-


V


ting eveneens een vast gegeven. Het areaal landbouwgrond neemt jaarlijks iets af, maar niet in verhouding tot het areaal wat op de markt komt. De meeste grond van stoppende akkerbouwers komt beschikbaar voor schaalvergroting van de overblijvende bedrijven. Deze schaalvergroting wordt mede mogelijk gemaakt door de technologische ontwikkelingen. Een arbeidskracht kan, in combi- natie met de technologische mogelijkheden, effi ciënter werken en daarmee een groter areaal bewerken.


Daarnaast is er nog een derde continue factor die een rol speelt bij toekomstige ontwikkelingen. Naast producent van voedsel wordt de akkerbouwer door de omgeving meer en meer gezien als een leverancier van schaarse diensten waar consument en samen- leving in toenemende mate om vragen. Denk aan CO2


-opslag, een


rijk landschap, biodiversiteit, schoon water en schone lucht. Het verdienmodel voor de akkerbouwer bij het voldoen aan deze maat- schappelijke eisen en wensen is echter vrijwel nihil. Naar de toekomst kijkend draagt alleen de schaalvergroting bij aan het verdienmodel van de ondernemende akkerbouwer. Beleids- makers zouden daar meer oog voor moeten hebben. De overheid zou zich dan ook beter kunnen richten op het faciliteren en moge- lijk maken van schaalvergroting. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door het stimuleren van technologische ontwikkelingen als robotise- ring, digitalisering en dergelijke. Overigens ligt het voor de hand dat met schaalvergroting ook de vergroeningsdoelen makkelijker en sneller worden gerealiseerd. Het is immers nooit aangetoond dat kleinere bedrijven sneller aan vergroeningsdoelen voldoen. Het zou wel eens juist andersom kunnen zijn. Grotere bedrijven zijn vaak professioneler georganiseerd met meer specialismes in het bedrijf, waardoor er serieuzer met de maatschappelijke eisen rond vergroening wordt omgegaan. Een mooie kans voor overheid en maatschappij om schaalvergroting dan ook toe te juichen. Wanneer je akkerbouwer wilt blijven is schaalvergroting de enige optie. Zowel goed voor de ondernemer, de overheid als de maat- schappij.


BOERDERIJ 106 — no. 22 (23 februari 2021) A17


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24