Tekst Douwe de Vries Foto's Douwe de Vries, Michel M. van Loon en Wallonië-Bruxelles Tourisme


verwoest, klinkt nog elke avond onder de Menenpoort de Last Post en worden kransen met klaprozen gelegd, waarmee de talrijke gesneuvelde soldaten worden herdacht. Zie ook Kampeerauto 4-2013. Ook is het zeventig jaar geleden dat het Duitse leger met het Ardennenoffensief in de Tweede Wereldoorlog ten koste van veel mensenlevens zijn kansen probeerde te keren. In de Ardennen, langs de frontlijn waar de geallieerden en Duitsers elkaar bevochten, ligt een lint van forten, musea en monumenten. De provincie Luik heeft zelfs een dikke bro- chure uitgegeven, waarin onder meer de term herdenkings- toerisme wordt gebezigd en op een speciale kaart staan alle objecten aangegeven die de herinnering aan beide oorlogen levend houden. In de brochure worden alle forten beschreven, die voor het merendeel al aan het eind van de negentiende eeuw werden gebouwd tussen de grenzen met Nederland en Luxemburg. De Belgen beseften maar al te goed dat hun land een grote kans maakte om in de vuurlinie te raken, mocht het misgaan tussen de Duitsers en de Fransen, al eeuwenlang elkaars tegenstanders.


H Krijgsraad


Elf forten zijn geopend voor publiek. De grootste ligt in het dorp- je Eben-Emael, slechts tien kilometer zuidelijk van Maastricht, op de zuidfl ank van de Pietersberg. Via Eijsden rijden we er met de camper naartoe en luisteren daar met stijgende verbazing naar oud-marinier Jo Fiévez, die vertelt hoe snel de Duitsers op 10 mei 1940 het onneembaar geachte fort innamen. Ze landden met negen zweefvliegtuigen boven op het fort, gooiden zogenoemde holle ladingen – bommen met een enorme explosieve kracht – in de kazematten en veroverden binnen een kwartiertje het fort. Als we door een deel van de acht kilometer lange gangen onder de grond lopen, beseffen we dat zich hier verschrikkelijke drama´s


onderd jaar geleden begon de Eerste Wereldoorlog, die vooral in de loopgra- ven in West-Vlaanderen veel slachtoffers maakte. In Ieper, dat grotendeels werd


hebben afgespeeld. Een deel van de verblijfplaatsen voor de soldaten is opnieuw ingericht zoals het er in die oorlogsdagen uitzag. Er is zelfs nog een operatiekamer-in-bedrijf. Aangeklede poppen kijken ons meewarig aan. Horen en zien vergaat je als Fiévez in een van de verwoeste kazematten laat horen hoe de ex- plosies toen klonken. "Het is toch een schande dat de 1.013 man- nen die hier toen zaten, na de oorlog voor de krijgsraad moesten verschijnen, omdat ze zich te snel hadden overgegeven." Hij kan het blijkbaar nog altijd niet bevatten.


Genoeg ellende We rijden naar fort Loncin, onder de rook van Luik, dat als enige nog is uitgerust met de oorspronkelijke bewapening van 1914. Hier gebruikten de Duitsers de Dikke Bertha, een superkanon dat een van de munitiemagazijnen én 350 verdedigers vernietigde. De enorme krater en de onderaardse grafkelder doen ons huiveren. Op de heuvel van Cointe bij Luik is een koepelkerk en toren als indrukwekkend monument voor de strijders van 1914 gebouwd. Voor ons volgende doel, de Amerikaanse begraafplaats Henri- Chapelle bij het dorpje Hombourg, niet ver van de Duitse grens, maken we even gebruik van de A3 richting Duitsland. Op de begraafplaats met bijna achtduizend witte kruisen staat een monument van een door een zuilengalerij met elkaar verbon- den kapel en museum. Hierin staan de namen van 450 vermiste soldaten. Om stil van te worden... En dit is nog maar een van de vele begraafplaatsen van beide oorlogen. We moeten onze gedachten wel even herschikken als we langs het monument van cavalerist Fonck aan de Route de Battice in Henri-Chapelle rijden, de eerste Belgische soldaat die in de Eerste Wereldoorlog sneuvelde. Langs de binnenwegen staan talrijke monumenten die herinneren aan de helden uit de twee oorlogen. Omdat we genoeg ellende in een dag hebben gezien, rijden we naar de camperplaats bij het voormalige treinstation van Malmédy. Jammer dat er maar tien stroompalen zijn voor de tientallen campers die hier kunnen staan. Er wordt dan ook ijverig met verdeelstekkers gewerkt.


De lentezon schijnt uitbundig als we op zoek gaan naar een >>


Koepelkerk en toren op de heuvel Cointe bij Luik.


Tafereel in de Bastogne Barracks: kerstdiner van generaal McAuliffe en z'n offi cieren.


Heden en verleden naast elkaar in het Bastogne War Museum. NKC Kampeerauto nr. 9/2014 | 57


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76