Ooggetuige


51


Defensieattaché in oorlogstijd


Toen op 7 oktober 2023 het luchtalarm afging,


wist kolonel Mirjam Grandia nog niet dat ze terechtkwam in een van de meest veeleisende periodes van haar loopbaan.


Grandia is defensieattaché in Tel Aviv, Israël. Tekst Johan Kroes Fotografi e MCD (Hille Hillinga en Sjoerd Hilckmann)


Het was een zaterdag. De dag waarop Grandia een bezoek zou afl eggen aan Jenin op de Westelijke Jordaanoever. ‘Ik appte de ambas- sadeur nog: de aanval zal straks wel voorbij zijn en dan ga ik rijden. Maar er kwamen berichten binnen over infi ltraties. Eerst vaag, toen steeds concreter.’ Binnen een uur werd de residentie omgebouwd tot crisiscentrum. Grandia en ambassadeur Marriet Schuurman zaten naast elkaar achter één bureau, twee laptops, één stroom aan berichten. Haar kinderen, toen 11 en 15 jaar, waren er ook. ‘Voor hen was het in het begin bijna zoals het gedurende corona was: Monopoly spelen met de dochter van de ambassadeur, huiswerk maken en af en toe de bunker in. Ze hadden geen idee hoe groot dit was.’ Terwijl in Israël de realiteit langzaam doordrong, sloeg in Nederland meteen de paniek toe. De timing


H


was ongelukkig: twee dagen eerder was het rapport over de evacuatie van Kabul gepubli- ceerd. ‘Ze konden die twee zaken niet los van elkaar zien’, vertelt Grandia. ‘Den Haag stond op scherp. Wij werden meer geleefd door die Haagse werkelijkheid dan door de realiteit hier. Dat liep volledig door elkaar heen.’ In die eerste 48 uur werd er druk gezet op onmiddellijke repatriëring van Nederlanders en zelfs van diplomatengezinnen. ‘Na een bunkerbezoek gingen onze kinderen gewoon een ijsje halen.’ De familie van Grandia heeft Israël tijdens de verschillende oorlogen van de afgelopen twee jaar nooit verlaten, ze wilden juist bij elkaar blijven.


Plassen bloed Drie dagen na de aanval van Hamas, op 10 oktober, nam de IDF (het Israëlische leger) een kleine groep defensieattachés mee naar de kibboetsen Be’eri en Kfar Aza. Een bezoek dat Grandia nooit zal vergeten. ‘We zetten onze helm op, trokken ons scherfvest aan en reden een gebied binnen dat volledig gemi- litariseerd was. Overal zag je achtergelaten auto’s, kapotte hekken, spullen van mensen die halsoverkop waren gevlucht. De lichamen van de slachtoff ers waren weggehaald, maar die van de terroristen lagen er nog. In de


huizen zag je verwoeste saferooms die door thermische bommen waren veranderd in onherkenbare plekken. We liepen daar letterlijk door plassen bloed. Na een paar huizen voelde dat als heiligschennis. Alsof je op iemands graf loopt.’ Een generaal van de reserve leidde hen rond. Zijn moeder was tijdens de aanval omgekomen. ‘Daar zag hij voor het eerst sinds de aanval een oud-collega van hem, een generaal b.d. die in zijn kibboets het gevecht had geleid, een vriend van hem. Ze vielen elkaar in de armen. Zo rauw, zo echt.’ En daarna? ‘Stap je in een bus terug naar Tel Aviv, check je of de kinderen


‘Mij n kinderen zouden eigenlij k een medaille moeten krij gen’


Checkpoint 02-26


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68