6 nieuws
JohannesNathanwas op 31 oktober1860delaatste Nederlanderdie op eigen bodemde doodstrafonderging. 150jaar later zijn vooraanstaande juristen bangvooreen onderstroomdiededoodstrafweer wil invoeren.
GERARDDENELT G ADVERTENTIE
THENORTH FACE® Kalvertoren1e
etage STOREAMSTERDAM
evangenenpredikant Joop Spoor banjertbij het kriekenvan de dag rondom de Changige- vangenisinSingapore.
We schrijven23september 1994, de dagdat Johannes vanDamme ter doodwordt gebracht. Volgens Singaporeesgebruik ge-
beurt dat doorophangingzodrade eerstezonnestraal zichtbaar is aan de hemel. Eenhandjevol journalis- tenvolgt het ijsberen vandegevan- genenpredikant op de voet.Dáár is opeens het licht.Spoor zucht. Ergens aan gindse kant vandege-
vangenismuurheeft VanDamme, geboren op 1juni 1935 in Middel- burg, het levenverlaten. Zijn straf voor het smokkelen van4,32kilo heroïne naar de stadstaat,waar ie- dereen weet dat op bezitvan meer dan vijftiengramdrugs de dood- straf staat. Hetkomt niet vaak meervoor dat
landgenoten eenmisdrijf met de dood moeten bekopen. De Neder- landersAng Kiem Soei en Dick Ni- colaasuit Harlingenwerden in 2007 Indonesiëter doodveroordeeld we-
gensbetrokkenheid bijdeproductie vanxtc-pillen. Zijzittenthansineen Indonesische dodencel,opeen ei- landvoor de kust vanJava. Momenteeldreigtdedoodstraf
voor de in Iran geboren Nederland- se ZahraBahrami, die in Teheran is aangehouden wegens staatsonder- mijnendeactiviteiten. Dat Neder- landbehalve in de periodevan de bijzondererechtspleging na de TweedeWereldoorlog–toen 42 oor- logsmisdadigerster doodzijn ge- bracht –sinds 1860 geen doodstraf meerkent,wil volgens rechtsweten- schappersniet zeggen dat daarmee de roep eromverstomdis. RechtspsycholoogPeter vanKop-
pen en hoogleraarstraf-enproces- rechtChrisjeBrants zijn betrokken bij het congres De doodstrafvoorbij in Maastricht.Datum en tijdzijn nietzomaargekozen,wantop31ok- tober 1860 werd de laatste reguliere doodstrafinNederland voltrokken. Op het congreswordt ondermeer gesproken over de vraagwelkein- vloed de doodstraf nogheeft op de Nederlandserechtsorde. Volgens Brants is het maar goed
dat ‘de ultieme vergelding’ destijds is afgeschaft.“Hetisniet voorstel- baar dat we hier nu nogeen dood- straf zoudenhebben en uitvoeren,” zegt de hoogleraaraan de Universi- teit vanUtrecht.“Dan zoudener misschien onterecht straffen zijn uitgevoerddie niet meerteherstel- len zijn.” Een gerechtelijke dwalingals in
het gevalvan Lucia de Berk schiet haar te binnen,maarook de Putten- se moordzaak, de zaak-Ina Post en de Schiedammer Parkmoord. Alle- maal kapitale zaken die pas na her- zieningtot vrijspraak hebben ge- leid.
“Eénfout is al teveel,”zegtBrants.
‘De doodstraf helptniet,het schrikt niet af’
“In de VerenigdeStaten zaten erg veel mensen tenonrechteindedo- dencel, blijkt nu we met dna-tech- nieken zaken kunnen herzien.” Vanalle partijen in het parlement
is de SGP de enige die de doodstraf een ‘legitieme vergelding’ vindt,op basis vandeBijbel. In 2009 zeiPatrickvan Schie, di-
recteurvan de B.M. Teldersstich- ting, het wetenschappelijk bureau vandeVVD,‘onderomstandighe- den’ de doodstraftewillen herin- voeren: ingevalvan oorlogsmisda-
DONDERDAG28OKTOBER 2010 Al 150jaar geen executiesmeer
den, meervoudigemoordenmoord met eengruwelijkkarakter,enbij terreurdaden. Ook voormaligLPF-minister Hil-
brand Nawijn en de aanhangvan oud-minister RitaVerdonk(Trotsop Nederland) toondenzichvoorstan- dervan de doodstraf. VanKoppen signaleerteen onder-
stroom die herinvoering wil. De roep om strenger straffen en mini- mumstraffen voor recidivisten past in dat beeld,vindtVan Koppen, hoogleraaraan de Rijksuniversiteit vanMaastricht.“Die roep komt ook elke keer weer terug,”zegthij.“Ge- lukkigkrijgendevoorstanders meestal geen poot aandegrond en het kanook niet eens volgens Euro- pese verdragen, maar je moet het ook nooit helemaal uitsluiten.” De voorstanders wil VanKoppen
éénzaak voorhouden: de gerechte- lijke dwalingenrond Lucia de Berk. “Het Hofhieldkrampachtigvast aan eenlevenslange straf met tbs. Haddenwededoodstrafgehad,dan washet heel welvoorstelbaar ge- weest dat ze die hadgekregen.” Volgens VanKoppen is het een
kwestie vanbeschavingdat de doodstraf niet wordt opgelegd,laat staan uitgevoerd. “Er zijnlegio ar- gumenten die er tegenpleiten. Het helpt niet,het schrikt niet af.De voorstanders zijnoverhet alge- meenslecht geïnformeerd.Enik vinddat de rechters meerbescha- vingmoeten hebben dan het gajes dat somstegenover hen staat.”
Laatste gestrafte
■ De 27-jarige Johannes Nathan uit Sittard is de laatste Nederlanderbij wie in vredestijd de doodstraf ten uitvoerisgelegd.Hij kreegdestrop op 31 oktober1860,zondag150 jaar geleden, voor demoord op zijn schoonmoeder.Deexecutievan Na- than inMaastrichtgebeurdeinhet openbaar,wat gebruikelijk was bij de uitvoering vanlijfstraffen.Laar- zenmakerDirk Jansenwas de beul; hij werdgemiddeld één keer perjaar opgeroepenomeendoodvonnis uit te voeren. ■ De doodstraf in vredestijd werd in 1870 afgeschaft. In oorlogstijd bleef de doodstraf langermogelijk, maar in de praktijk werd ruim zeventig jaar niemand meer publiekelijk te- rechtgesteld. ■ NadeTweedeWereldoorlogwer- den 152mensen ter dood veroor- deeld, in veertig gevallen werdde straf werkelijk voltrokken.DeNe- derlandseSS’er Andries Pieters en de Duitser Artur Albrecht zijnde laatste personen die werdengefusil- leerd.Op 21maart1952 werden zij gedood door eenvuurpeloton op de Waalsdorpervlakte,inhet duinge- bied ten noorden vanDen Haag. Ook in de Nederlandse koloniën werden doodvonnissen uitgevoerd. In Ne- derlands Indië werdentussen 1945 en 1949 nog Japanners ter dood ver- oordeeld die zichschuldig hadden gemaaktaan oorlogsmisdaden. ■ In 1983werd in de Grondwet be- paald dat de doodstraf in Nederland helemaal nietmeer kanworden op- gelegd.
Athelete: Giulia Monego | Location:Shangri La | Photo: JimmyChin
DOWNPOUR JACKET Dit jack, met Gore-tex Performance Shell, heeft een tweede rits aan de binnenkant. Zo kun je er gemakkelijk een extra isolatielaag van fleece in vast risten. Herenmodel in zwart en donkerblauw, damesmodel in zwart en bordeaux rood.
VAN € 299,95 NU € 219,95 aanbieding geldig t/m 31 oktober en op=op
THE NORTH FACE®STORE AMSTERDAM Kalvertoren, 1eetage 1012 WP Amsterdam 020-6897686
ma. 11:00-18:30 uur di.-zat. 10:00-18:30 uur do. 10:00-21:00 uur zon. 12:00-18:30 uur
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48