Herdenkingstour SAS


55


SAS-Operatie Keystone


vecht sneuvelde ook de verzetsleider Jan van den Broek. ‘Tegenwoordig zouden we dat friendly fire noemen’, aldus de burgemeester. ‘Het verhaal van John Keeble doet ons beseffen dat vrijheid geen vanzelfsprekendheid is. Keeble en vele anderen gaven hun leven om ons te bevrijden.’


Het monument bij de Klementbrug Hier velde ’t Duitse zwaard april ad 1945 12 Nederlanders


Deze tekst is te lezen op de muur van een boerderij in Heerde, daar ingekerfd door een Joodse onder- duiker en verzetsstrijder, na het zogeheten drama bij de Klementbrug. Op deze plek kwamen op 13 april 1945 zeven verzetslieden en vijf burgers door Duits vuur om het leven. De muur, waarin de kogelinslagen nog zichtbaar zijn, is onderdeel van het monument dat twee jaar na de oorlog op deze plek werd geplaatst. Henk van Apeldoorn, voorzitter van Stichting Vriendenkring 13 april 1945, vertelde het gezelschap het aangrijpende verhaal. Hij had ingelijste foto’s mee- genomen van de twaalf jonge mannen


die hier het leven lieten, onder wie ook twee van zijn ooms. Voor de luisteraar was het duidelijk: WO II is hier in Heerde nooit ver weg. Elk jaar staan Henk, de families, scholieren en buurtbewoners op 13 april stil bij wat zich hier heeft afgespeeld.


Verbinding met het verleden Na terugkeer bij Museum Vliegbasis Deelen praatten de deelnemers nog lang na over de dag. Tegen het decor van belangrijke plekken tijdens SAS-Operatie Keystone en andere oorlogsmonumenten werd duidelijk dat het oorlogsverleden 78 jaar na dato nog steeds leeft. Door deze his- torische locaties te bezoeken stapte het gezelschap als het ware zelf ook terug in de geschiedenis. En het besefte dat het doorgeven van deze uitzonderlijke verhalen over oorlog en vrijheid belangrijk is. De families, andere deelnemers en de organisatie kijken terug op een indrukwekkende en geslaagde dag die iedereen nog lang zal bijblijven.


SAS-Operatie Keystone maakte deel uit van een reeks SAS-ope- raties in Nederland in april 1945. Deze operaties vonden plaats achter de Duitse linies en waren bedoeld om de Duitsers te ontregelen, zodat de Canadese troepen sneller naar het noorden en westen van Nederland konden oprukken. Keystone bestond volgens het operatieplan uit een hoofdmacht van circa vijftig parachutisten die met een aantal jeeps op verschillende locaties op de Veluwe zouden worden ge- dropt, en uit een jeep-party van 32 man en tien jeeps, die over land de Veluwe zou penetreren. Doelen waren bruggen voor de Canadese opmars veiligstellen, sabotageacties uitvoeren in sa- menwerking met het verzet, zor- gen voor inlichtingen en gidsen, en voorkomen dat de vijand naar Duitsland zou vluchten en de infrastructuur zou vernielen. Het plan mislukte deels omdat maar een klein deel van de parachutis- ten in de nacht van 11 op 12 april aan de grond werd gezet. Een groep verzetsstrijders die zich bij de Klementbrug (Olstbrug) over het Apeldoorns kanaal in een schuur van een boerderij verbor- gen hield tot de SAS-parachu- tisten zouden komen, werd op 13 april door de Duitsers ontdekt. In de consternatie die daarna ontstond, doodden de Duitsers zes verzetsstrijders en twee buurtbewoners. Later die dag executeerden zij als represaille- maatregel drie buurtbewoners en een opgepakte gids van twee Canadese soldaten.


checkpoint


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76