22 Newyddion MAE CYMDEITHAS YR


IAITH yn cynnal fforwm gyhoeddus yn Llyfrgell Caerfyrddin ar Ddydd Sadwrn (Ionawr 28). Bydd yr ddarlledydd Beti George


Dyfrig Thomas: ‘Cyfle i gynrychioli’r bobl’ GWNAETH Plaid Cymru


Llanelli, gynnal ddigwyddiad ar ddydd Sadwrn (Ion 21) i lansio eu ymgeiswyr am yr etholiad Cyngor ym mis Mai. Yn neuadd Glenalla, gwnaeth


gefnogwyr Plaid gwrdd yn yr neuadd i glywed arweinydd y Cyngor, y Cynghorydd Emlyn Dole a Sean Rees, rheolwr ymgyrch yn Llanelli, i ddweud ei gweledigaeth am Plaid yn yr etholiad ac am ddatblygiad yn Llanelli.


Roedd aelod o Blaid Ifanc, Brett John yn arwain y digwyddiad. Gwnaeth arweinydd y Cyngor,


y cynghorydd Emlyn Dole rhoi lleferydd am beth mae y Cyngor wedi gwneud yn y 20 mis maent wedi bod yn glymblaid efo’r annibynwyr a’i uchelgeisiau os wnaeth Plaid ennill yr etholiad a bydd y Cyngor o dan weinyddiaeth Plaid. Roedd wedi sôn am y fargen


dinas, sydd wedi cael ei gynllunio efo Dinas Rhanbarth Bae Abertawe ac mi fydd yn cael effaith ar Sir Gâr. Dywedodd os bydd y fargen yn cael cymeradwyaeth, bydd yn darparu manteision enfawr i Llanelli a Sir Gar. Bydd yn cefnogi tri prosiect penodol yn Sir Caerfyrddin sef Pentref Llesiant a Gwyddor Bywyd yn Llanelli, Yr Egin yng Nghaerfyrddin a’r Safle Cyflogaeth Strategol Dwyrain Cross Hands.


Gwnaeth siarad am beth mae’r


Cyngor wedi gyflawni, sydd wedi cynnwys cadw’r broses o gadw rhaglen


Emlyn Dole: Anelu am y tymor hir


moderneiddio addysg a gwnaeth sôn ei fod wedi mynychu mewn sawl agoriad yn ystod y chwech mis diwethaf. Rhywbeth sydd wedi bod yn blaenoriaethau y cyngor yw adfywio o Llanelli. Roedd yn fodlon gwneud rhagfynegiad am barti ei hunan, dywedodd yn Saesneg: “Ond rwyf yn barod i gymered siawns ac i rhagfynegi bydd Plaid Cymru yn rheoli Cyngor Sir Caerfyrddin.” Roedd Sean Rees wedi siarad


yn esbonio pam maent yn sefyll yn Glanymor a pham mae’n meddwl bod angen newid. Gwnaeth sôn am ben- blwydd 50 o fuddugoliaeth Gwynfor Evans yng Nghaerfyrddin a bod rhaid i’r parti grynhoi yr ysbryd yno. Dywedodd bod ganddo


weledigaeth am bobol ifanc a gwnaeth ddyfynnwyd cyn lywydd o America, Obama am fod eisiau newid. Yn gorffen siarad, roedd ganddo


neges clir i’r etholwyr, iddynt gwneud ei marciau ar Mai 4 ac bydden yn gweithio drwy’r flwyddyn. Yn ystod yr digwyddiad wnaeth


chwarae fideo am yr ddatblygiad Pentref Llesiant a Gwyddor Bywyd yn Llanelli yn dangos y cynlluniau pensaernïol, sydd yn cynnwys Hamdden Awyr Agored, yr Hwb Llesiant, Chwaraeon a Hamdden, Sefydliad Gwyddor Bywyd, Hwb Iechyd Cymunedol, Canlfan Addysg Llesiant, Cymuned Byw â chymorth, Pentref Niwro, Canolfan Adsefydlu Integredig, Flatiau, Cartef Gofal, Parc Eco, Tai, Gwesty Llesiant, Gofod Busnes ac Ymchwil.


Rwy’n credu y ffordd gorau i helpu’r cymuned yw mynd ar y Cyngor Sir: Ian Morlais Williams


Wnaeth y Herald siarad efo


ymgeiswyr yn gofyn pam roeddent yn sefyll. Dywedodd Ian Morlais Williams ei


fod yn sefyll yn Llangennech: “Rwyf wedi bod ar y Cyngor cymuned am deg blynedd a rwy’n credu y ffordd gorau i helpu’r cymuned yw mynd ar y Cyngor Sir. Wedyn allwn ni neud fwy o gwaith at y cymuned.” Yn siarad am ei traw am pobol


sydd yn byw yn yr pentref, dywedodd: “Ateb beth ma Plaid wedi gwneud dros y blynyddau am y pentref, beth ma nhw wedi gwneud codi safon yn yr pentref a adeiladu neuadd newydd yn y pentref a popeth ma nhw wedi gwneud dros y deg blynedd.” Gwnaethon siarad efo Dyfrig


Thomas sydd yn sefyll yn Lliedi, egluroredd pam mae’n sefyll yn Lliedi: “Ma dau rheswm penodol ond yr un amlwg cyntaf yw i cynrychioli, i rhoi cyfle i pobol i cynrychioli nhw, i triol gwella sefyllfa’r ward ac hefyd yn bwysig iawn dwi’n credu diw’r Blaid erioed wedi bod mewn mwy o a frîf o’r blaen a ma’r ffaith bod chi mewn clymblaid yn golygu bo chi fili gwneud y pethau i chi eisiau, nawr ma cyfle da ni os enillwn rhyw wyth sedd, byddwn ni y blaid mwy a frîf yn clir a wedyn bydd modd rhoi polisïau pendant mewn crym.” Pan mae’n mynd allan i canfasio am


pleidleisiau dywedodd: “I cynrychioli nhw, eu barn nhw, i gwneud yn siŵr bod i barn nhw yn cael ei glywed a glir yn y Cyngor Sir.”


yn siarad am ei phrofiad o weld newid yn yr ardal lle magwyd hi wrth agor fforwm Tynged yr Iaith Sir Gâr i drafod effaith y farchnad dai ar gymunedau. Mae Beti George hefyd wedi


cyflwyno rhaglen 'Cymry, ond nid o ddewis' ar Radio Cymru oedd yn trafod profiadau plant a symudwyd i gymunedau Cymraeg yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Mae Cymdeithas yr Iaith yn rhoi


cyfle i bobl o phob ran o Sir Gâr i rhannu eu phrofiadau o effaith y farchnad dai ar eu cymunedau nhw dros y blynyddoedd diwethaf, a'r anghenion tai yn eu hardal nhw. Bydd swyddogion cynllunio


perthnasol Cyngor Sir Caerfyrddin a phrif gynghorwyr o dair carfan y Cyngor yn bresennol i wrando ac ateb cwestiynau wrth baratoi am Adolygiad Statudol o'r Cynllun Datblygu Lleol y flwyddyn nesaf (2018). Dywedodd Sioned Elin, cadeirydd


Cymdeithas yr Iaith yn Sir Gâr: “Mae Cyngor Sir Caerfyrddin wedi dangos arweiniad, yn wyneb y cwymp mawr yng nghanran y siaradwyr Cymraeg yn ôl y Cyfrifiad, trwy'r bleidlais ar ddyfodol Ysgol Llangennech yr wythnos ddiwethaf. Dyma gychwyn proses i sicrhau na chaiff unrhyw berson ifanc eu hamddifadu o'r sgil i gyfathrebu a gweithio'n Gymraeg yn ogystal â Saesneg. Ond cyfyngedig yw gwerth dysgu'r iaith os bydd ein pobl ifainc yn gorfod gadael y sir o ddiffyg cartrefi a gwaith a bod mewnlifiad enfawr o bobl di- Gymraeg i gymryd eu lle.


THE HERALD FRIDAY JANUARY 27 2017


Follow us on Twitter @carmsherald


Plaid yn cyhoeddi ei hymgeiswyr Llanelli Cymdeithas yr Iaith "Gall y Cyngor Sir wneud nifer


o bethau ymarferol i roi cyfle i bobl ifainc. Gall ddiwygio'r Cynllun Datblygu Lleol y flwyddyn nesaf er mwyn anelu datblygiadau tai at bobl leol yn bennaf. Gall lacio rheoliadau cynllunio er mwyn galluogi pobl leol i adeiladu tai ar eu tir, gall ddiwygio'r Cynllun i atal datblygiadau mawr sydd wedi'u hanelu at greu elw i ddatblygwyr yn lle darparu cartrefi i bobl leol. Gall ddiwygio system bwyntiau tai cymdeithasol ac agor unedau ar gyfer pobl ifainc a gall geisio diogelu gwasanaethau yn ein pentrefi gwledig. Unwaith eto, diolchwn i swyddogion a chynghorwyr am eu parodrwydd i ddod atom i wrando ac i drafod, ac anogwn bobl y sir i ddod i adrodd eu profiadau o'u cymunedau eu hunain.”


Yn bresennol yn yr fforwm bydd: • Richard Vale - Cymdeithas yr Iaith


• Llinos Quelch – Pennaeth Cynllunio Cyngor Sir Gaerfyrddin


• Owain Enoch - Swyddog Blaen Gynllunio Cynllun Datblygu Lleol


• Cyng Alun Lenny – Cadeirydd Pwyllgor Cynllunio y Cyngor


• Cyng Linda Evans – Aelod y Bwrdd Gweithredol gyda chyfrifoldeb dros dai


• Cyng Mair Stephens – Cadeirydd Panel Ymgynghorol y Gymraeg Bydd y Cynghorydd Calum


Higgins a’r Cynghorydd Cefin Campbell ar ran Panel Y Ymgynghorol y Gymraeg yn arwain grwpiau trafod. Bydd y fforwm yn dechrau am


10y.b ar ddydd Sadwrn (Ionawr 28) yn Llyfrgell Caerfyrddin.


Cwestiynau i Carwyn


Gweithredol y Cyngor, mewn cyfarfod o’r Bwrdd heddiw (Dydd Llun). Mae Llywodraeth Cymru wedi


CAFODD Prif Weinidog Cymru,


Carwyn Jones, ei herio i ofyn i'r grŵp Llafur ar Gyngor Sir Gâr i esbonio pam y gwnaethant wrthwynebu strategaeth y Llywodraeth Lafur drwy bleidleisio yn erbyn cynllun i gyflwyno addysg cyfrwng Cymraeg yn Llangennech ger Llanelli. Gwnaed yr alwad gan y Cynghorydd


Gareth Jones o Blaid Cymru, sy’n gyfrifol am addysg ar Fwrdd


ymrwymo i greu miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050, targed sy’n dibynnu i raddau helaeth iawn ar lwyddiant addysg cyfrwng Cymraeg. Dim ond tair blynedd sydd ers i’r weinyddiaeth flaenorol ar Gyngor Sir Gâr, o dan arweiniad Llafur, gymeradwyo strategaeth iaith oedd yn cynnwys gweithio gyda staff a chyrff llywodraethol i drawsnewid ysgolion dwy ffrwd yn ysgolion cyfrwng Cymraeg. Ond wythnos diwethaf, fe wnaeth


pob un ond tri aelod o’r grŵp Llafur bleidleisio yn erbyn strategaeth Llywodraeth Lafur Cymru a’r polisi iaith yr oeddent hwy eu hunain wedi ei gymeradwyo, trwy wrthwynebu cynllun


i newid yn raddol cyfrwng iaith ysgolion babanod a chynradd Llangennech o ddwy ffrwd i gyfrwng Cymraeg – newid roedd llywodraethwyr yr ysgolion yn unfrydol o’i blaid. Cafodd y cynllun ei dderbyn trwy


fwyafrif trawsbleidiol sylweddol gan gynghorwyr Sir Gâr. Ond siomwyd nifer o’r aelodau gan iaith ymfflamychol rhai cynghorwyr Llafur, oedd yn cyhuddo’r cyngor o apartheid a gwahaniaethu. "Bydd yn anodd iawn i gyrraedd


targed Llywodraeth Cymru o greu miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 os fydd cynghorwyr Llafur yn parhau i rwystro strategaeth eu plaid eu hunain," meddai’r Cyng. Gareth Jones. "Am y rheswm hynny, rwy'n galw ar Carwyn Jones i siarad ag arweinydd y grŵp Llafur yn Sir Gaerfyrddin i ofyn am eglurhad."


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48