14 amsterdam
DINSDAG 21 SEPTEMBER 2010
Welgemoed, de Jodenster op h
gehoorzamen. Simon verdween en de familie zweeg– totonlangs een neef en naamgenoot op zoek gingnaar waterisgebeurd.
TONDAMEN
Zomer1942vertrok een vroege deportatietreinvan CS.Daarin zat Simon Caun (16). Zijn vader vond dathij zijn oproepmoest
Depasfoto O
pmaandag20juli 1942 namdezestienjarige Si- mon Caun uit Amster- dam vanaf het Centraal Station de trein naar
Westerbork.Deleerling-bontwerker wasbij eenvan de eerste lichtingen Joden die gevolg gavenaan de op- roep in Duitslandtegaan werken. De sfeerzat er goed in.Erwerdge- zongenengitaar gespeeld. Nadien is niets meer vanhem ver- nomen. Niemand weet waterinSimon
Caun omging, toen de trein zichin bewegingzette. Hijwas eenvrolijke jongen, tikkeltjedoor zijn vader ver- wend, en eendruktemakertje, een jongen met lichtebravoure. Hijwas lid vandejongerenvereniging Beis Jisroeil.Muziek waseen passie van hem. Maar de pianolessen vanle- raar Vander Velden, die wekelijks aanhuis kwam,moesten vanzijn moeder.Zijn voorkeurginguit naar het lichteregenre, operettemuziek. Simonwas had geen uitgesproken
Joods uiterlijk: hijwasblond.Dege- goede familie kwam oorspronkelijk uit Groningen. Simon gingnaar de openbareFrederikHendrikschool aan het Weesperplein.Hij wasver- der volgens familie eenjongendie met een‘gewoon Amsterdamse ac- cent’ sprak. Hij wasook eenfervent bezoeker vanbioscoop Hollandia, voorlopervan TheMovies. Zijn vader,Salomon Caun, was
chef vandeexclusieve herenmode- zaakForty Four in de Leidsestraat. Simon had twee zusters, Sonja (Sa- ra)enBetty(Bertha). Ergreligieus wasSimon niet.Hij
gingsoms naar de sjoel,zoals alle jongens vanzijn leeftijd, maar ‘laje- nen’ –werken met de traditionele melodie waarop de Tora wordt ge- zongen–kon hij niet. Netals de meeste Joden wist nie- mand in de familie vanCaunwaar de raadselachtige treinreizen naar het oosten zoudeneindigen. Enkele
SimonSoesan
SimonSoesan(1956)trok35jaargele- dennaarIsraël. Hijvolgdezijnbroer Salo(Salomon), diegewondraaktein deJomKippoeroorlog. OokSimonSoesandiendeer inhetle- gerenkwamrond1980terechtineen specialeeenheid,waarbij hij in Liba- nonwistdoor tedringentothethoofd- kwartiervanJasserArafat.Overde- tailszwijgt hij. DecarrièrevanSoesanis aleventur- bulent.Hijwerdvertegenwoordigeren brachthet tot directeurvanDeltaAir Lines,waarnahijeeneigenmaat-
schappij oprichtteendie kwijtraakte toenhijwerdopgelichtdoorpartners. VervolgensginghijnaarRuslandenla- terwerdhij directeurmarketingbij eenZwitsersehotelketen.Uiteindelijk begonSoesanopnieuweenbedrijf,dat belangenneemtinondernemingenen advieswerkverricht. VerderpubliceerdeSoesaninNeder- landboekjesoverhet levenin Israël metArabischevrienden,waaronder PatatjevredeenPitamethagelslagen is hijcolumnist,vanondermeerNIW (NieuwIsralietischWeekblad).
DeportatienaarAuschwitz,maart1943.VanuitWesterborkhadSimonCauntienmaandeneerderdit lot alondergaan.
dagennaSimons vertrekontvingen de ouderseen rode ansichtkaart, waarop stond dat hun zoon goed wasaangekomen. Gedurende de daarop volgende jaren kwamen er flardenvan berichten uit Sobibor, BirkenauenAuschwitz. Definitief uitsluitselbleef uit. Intussen is duidelijk dat Simon de
dagnazijn vertrek, dinsdag21juli, op transportnaar Auschwitz is ge-
zet en daarwoensdagavond arri- veerde. Na de selectiewerden 479 mannentothetkamptoegelaten. Zij ontvingendenummers50403- 50881.De297vrouwendie hetkamp binnentraden, kregen de nummers 9880-10176.Simon Caun kreeg geen nummer.WojciechKowalski, adjunct-directeurvan het Ausch- witz Museum, heeft gemelddat Caun volgens de in Westerbork ge- typte‘transportlijst’, lijstAnummer 6, alleenwas aangekomen. Moge- lijkhadhij dorst ofhongerofwas hij ziek. Er staat eenv’tjeachterde naam,datwaarschijnlijkaangafdat eenbeambtehad gecontroleerdof hij wasingestapt. Simon Caun is vrijwelzeker direct na aankomst naar de gaskamersafgemarcheerd. Aandit verhaal gingnogwatvoor-
af. In de week voor het transport ontvingSimon Cauneenoproepom zichverplicht te registeren. Op het kantoor vanhet bevolkingsregister in Artis had hij eenpersoonsbewijs aangevraagd.Dedienstdoende be- ambtegaf hem eenvals persoons- bewijs,zonderJ,enhet advies snel naar huistegaan.
Daar had zijn vader ontzet gerea- geerd. Hoekon die jongen zo onver- antwoordelijk zijn. “Brengjij dat valse persoonsbewijs snel terug,” had zijn vader geroepen.“Die amb- tenaar heeft zichvast vergist.Enje bent toch niet te bangomeen beetje te gaanwerken?”Endushad Simon zijn bestepak aangetrokken en was hij die avond nogsnel de straat op gegaan om eenpasfototelaten ma- ken.
‘Jebenttoch nietbangom een beetje te gaan werken?’
“Jarenlangwas hij eeneventreurig als kort verhaal in de familie,” zegt Simon Soesanuit Haifa, eeninAm- sterdam geboren Israëlischezaken- manen publicist.“Simon Caun, het
FOTOSPAARNESTADPHOTO/ANP
broertjevan mijn moeder,Betty,” aldus Simon Soesan, “was geboren op 20 maart1926,enisindeoorlog verdwenen in 1942. Thuis werd zel- den over hem gesproken. Maar ik ben geboren op 20 maart1956.Het zal niemand verbazendat mijn naamSimon is.” Bij Soesanisdie geschiedenis zijn
verdereleven blijven knagen. Hij voeltzichmisschien weldaarom zo verbondenmet zijnJoodse identi- teit –temeer doordat vrijweldehele familie vanzijn ouderswerduitge- moord. En dusginghij op zoek. “Ik hebAuschwitz bezocht,degangbe- wandeld die mijn oom Simon heeft afgelegd.” Hijtoont foto’s vanAuschwitz en
Birkenau. “Naaldie jaren wildeikwetenwat
er is gebeurd. Ik ga langs Amster- damse scholen. Ik wil ze als project laten meehelpen meerovermijn te wetentekomen. Wiekende Simon Caun vanschool?Wie zat er met hem in de trein naar Westerbork. Heeft iemandhem nadien nogge- zien?Ikwil mijn oom teruguit de vergetelheid.”
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40