This page contains a Flash digital edition of a book.
hisslərin daşıyıcısı, qartal günəş, işıq mənbəyi totemidir. Əjdaha güclülük, çeviklik, müdriklik, uzaqgörənliyin rəmzi, şir isə günəş, od, aydınlıq və qüdrət anlamında qəbul olunub.


Bütün xalçalarda olduğu kimi, Qarabağ xalçalarının ümumi kompozisiyasında da əsas yeri tutan və ən çox gözəçarpan elementlər beş yerə bölünür : butalar, kətəbələr, anagüllər, göl və ya kiçik xonçalar, qübbələr. Milli ornamentdə geniş istifadə olunan buta


Qarabağın həm xovsuz, həm də xovlu xalçalarında təsvir edilir. Bu xalçalarda da buta müxtəlif formalarda işlənib. Qarabağın “Şabalıd buta” adlanan kompozisiyası öz bədii tərtibatına görə digər bölgələrin “buta” təsvirli xalçalarından fərqlənir. Qarabağın “Qoca” adlı xalçasında “anagüllər” tez- tez təkrar olunur. Qarabağ xalçalarında əsas yeri tutan “göl”, “xonça”, “padnos” ifadələri isə medalyon mənasını daşıyır.


Qarabağ xalçalarının rəng palitrası da çox zəngindir. Bölgə ilə bağlı olan xalçaların şux, parlaq rəngarəngliyi Qarabağın əsrarəngiz təbiəti, bağları, meşələri, göz oxşayan yaşıl çəmənlikləri ilə izah olunur. Bu bölgədə qırmızı və çəhrayı rənglər boyaq (“marena”) bitkisindən, sarı, sarımtıl rənglər sarıçöp, sarıgüldən, noxudu və ya şəkəri rənglər - soğan və alma qabığından, palıdı rəng - qoz qabığından, sürməyi və göy rənglər təbii indiqodan alınırdı. Xalçaçılıqda istifadə olunan təbii boyalar bitkilərlə yanaşı, həm də həşəratlardan əldə edilirdi. Məsələn, qırmızı rəng “qırmız”, “qırmız böcəyi”, “palıd cücüsü” adlanan qurddan alınırdı. Qarabağ xalça sənətinin


84


го мотива есть свой смысл. Например, олень был тоте- мом всех тюркских племен. Это прекрасное животное являлось символом силы и мощи.


Часто можно встретить мотив лошади, которая была одним из главных тотемов огузских племен. Тигр – тотем, символизи-


ровавший силу и чувства; орел – символ солнца и света; дракон – символизировал мощь, ловкость, мудрость и дальновидность; лев – солнце, огонь, чистоту и могущество. Как и на всех азербайджан- ских коврах, композиция гарабахских изделий со- стоит, в основном, из пяти видов мотивов: бута, картуш «катаба», крупных розеток «анагюль», крупных и мел- ких медальонов «хонча» и подвесок «губба».


«Бута», широко использу- емая в местной традицион- ной орнаментации, изобра- жается на гарабахских как безворсовых, так и ворсовых коврах. «Бута» бывает раз- личных форм. По художе- ственным характеристикам композиция гарабахского ковра «Шабалыд-бута» от- личается от ковров иных зон, на которых встречает- ся «бута». На гарабахском ковре «Годжа» часто по- вторяется мотив «анагюль». Медальоны также занимают основное место в компози- циях гарабахских ковров. У гарабахских ковров очень богатая цветовая палитра. Яркие краски этих ковров объясняются тем, что в Гарабахе представлено все богатство и разнообразие природы. В этом регионе зеленых массивов краску красного цвета производили из растения марена, жел- тый цвет – из трав сарычоп и сары-гюль, кремовый – из луковичной шелухи и яблоч-


(meaning “red”) insects and a worm named the “oak insect.” One of the color characteristics of Karabakh carpet art is that national masters used to be able to sense warmth and coldness, contrast, color harmony, and the appropriateness of shades. In the end, startling and pleasant color palettes were created. Another resident of Shusha,


Vasila KHALILOVA: “Karabakh carpets have always had this kind of fame. It is possible to encounter them in most countries; they are priceless. Shusha’s people used carpets widely in their daily lives. These carpets have always served as adornments and treasures in our homes, whether they were passed down to us through generations or were woven later. Hand-woven carpets were especially celebrated because the women conveyed their love, feelings and emotions to these carpets through their fingers. It was as if carpets were talking like real people. All of the fantasies and imaginations of living people were reflected in these carpets. You know that Karabakh has always been home to musicians and poetry lovers. Even little kids would have responded with poetry and music when spoken to. It was the same with the carpets, as if they were communicating with you. Carpets would be hung on the walls and be laid on the floors. The sizes of Karabakh carpets were different from other carpets as well. They were longer than Iranian khalis and would


stretch from one end of the room to the other. Karabakh carpets had different varieties and ornaments. Carpet workshops operated in Shusha until its invasion. Regretfully, carpet masters and carpet weavers who once worked at this workshop, cannot continue their work. However, I believe that we must bring this art and tradition to life again.”


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142  |  Page 143  |  Page 144  |  Page 145  |  Page 146  |  Page 147  |  Page 148  |  Page 149  |  Page 150  |  Page 151  |  Page 152  |  Page 153  |  Page 154  |  Page 155  |  Page 156  |  Page 157  |  Page 158  |  Page 159  |  Page 160  |  Page 161  |  Page 162  |  Page 163  |  Page 164  |  Page 165  |  Page 166  |  Page 167  |  Page 168  |  Page 169  |  Page 170  |  Page 171  |  Page 172  |  Page 173  |  Page 174  |  Page 175  |  Page 176  |  Page 177  |  Page 178  |  Page 179  |  Page 180  |  Page 181  |  Page 182  |  Page 183  |  Page 184  |  Page 185  |  Page 186  |  Page 187  |  Page 188  |  Page 189  |  Page 190  |  Page 191  |  Page 192  |  Page 193  |  Page 194  |  Page 195  |  Page 196  |  Page 197  |  Page 198  |  Page 199  |  Page 200  |  Page 201  |  Page 202  |  Page 203  |  Page 204