INDUSTRIAL NEWS
συνθήκες εφαρμογής της εν λόγω νομοθεσίας και τα συγκεκριμένα αποτε- στις παραδοσιακές αγορές τέτοιων παιχνιδιών όσον αφορά το ενδεχόμενο να
λέσματά της (26). διαπραχθούν απάτες από τους επιχειρηματίες κατά των καταναλωτών (34).
82. Επομένως, η επίμαχη εθνική νομοθεσία πρέπει να θεωρηθεί κατάλληλη 91. Επιπλέον, είδαμε ότι τα κράτη μέλη έχουν επαρκή διακριτική ευχέρεια
για την επίτευξη των σκοπών της αν ο εθνικός δικαστής, όπως συνέβη στην για να καθορίσουν με γνώμονα τις κοινωνικοπολιτιστικές ιδιαιτερότητές
παρούσα υπόθεση, αναφέρει ότι η νομοθεσία αυτή όντως συμβάλλει στην επί- τους τις απαιτήσεις που συνεπάγεται η προστασία τόσο των παικτών όσο
τευξη όλων των σκοπών της. Συγκεκριμένα, μια τέτοια αξιολόγηση του δικαστή και της κοινωνικής τάξεως.
συνεπάγεται ότι αυτός διαπίστωσε ότι η επιτρεπόμενη προσφορά παιχνιδιών 92. Επομένως, κατόπιν των σκέψεων αυτών και λαμβανομένης υπόψη της πιο
και η επιτρεπόμενη διαφήμιση δεν συνιστούν για τους καταναλωτές παρότρυν- πάνω νομολογίας, η προάσπιση των θεμελιωδών ελευθεριών κυκλοφορίας
ση για τυχερά παιχνίδια που θα ήταν υπερβολική και που, στην πραγματικότη- δεν δικαιολογεί, κατ’ εμέ, το να επιβληθεί στα κράτη μέλη να αναμείνουν να
τα, θα τους υπερχρέωνε ή θα τους προκαλούσε εθισμό. αναπτυχθούν στην ημεδαπή πραγματικά δίκτυα παράνομων παιχνιδιών για να
83. Στις γραπτές παρατηρήσεις της, η Επιτροπή δεν συμμερίζεται πλήρως θεσπίσουν μέτρα με σκοπό την περιχαράκωση της δραστηριότητας αυτής
την ανάλυση αυτή. Ειδικότερα, έθεσε υπό αμφισβήτηση τη δυνατότητα να και την καταπολέμηση τέτοιων πρακτικών. Ένα κράτος μέλος δικαιούται να
δικαιολογηθεί η επίμαχη ολλανδική ρύθμιση από τον σκοπό καταπολεμήσε- επικαλεστεί τον κίνδυνο απατών σχετικών με τα τυχερά παιχνίδια ως βάθρο
ως της απάτης. Η Επιτροπή υπενθύμισε τη νομολογία σχετικά με το βάρος μιας νομοθεσίας που περιορίζει τη δραστηριότητα αυτή, χωρίς να οφείλει να
αποδείξεως που έχει το κράτος μέλος του οποίου η ρύθμιση περιορίζει αποδείξει ότι όντως διαπράττονται απάτες στην ημεδαπή.
μιαν ελευθερία κυκλοφορίας (27). Υποστήριξε ότι η νομολογία αυτή μπορεί 93. Με άλλα λόγια, ένα κράτος μέλος βάσιμα μπορεί να θεσπίσει περιορι-
τέλεια να μεταφερθεί στον τομέα των παιχνιδιών με χρηματικό διακύβευμα, στικά μέτρα για την προληπτική καταπολέμηση της απάτης στον τομέα των
όπως προκύπτει από την απόφαση Lindman (28). παιχνιδιών με χρηματικό διακύβευμα.
84. Η Επιτροπή εξέθεσε ότι η απόφαση περί παραπομπής δεν περιέχει 94. Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων αυτών, προτείνω στο Δικαστήριο
κανένα στοιχείο που να επιτρέπει να συναχθεί ότι τα παράνομα παιχνίδια να δώσει την απάντηση ότι πρέπει να θεωρηθεί ότι η νομοθεσία κράτους μέ-
αποτελούν σοβαρό πρόβλημα στις Κάτω Χώρες. Υπενθύμισε ότι, στην υπό- λους, η οποία περιορίζει την προσφορά παιχνιδιών με χρηματικό διακύβευμα
θεση επί της οποίας εκδόθηκε η προαναφερθείσα απόφαση Placanica κ.λπ., προκειμένου να χαλιναγωγήσει τον εθισμό στα τυχερά παιχνίδια και να κατα-
η Ιταλική Κυβέρνηση είχε αναφέρει πραγματικά δεδομένα που απεδείκνυαν πολεμήσει την απάτη και βάσει της οποίας νομοθεσίας στον κάτοχο ή στους
ότι οι δραστηριότητες παράνομων παιχνιδιών και στοιχημάτων αποτελού- κατόχους του αποκλειστικού δικαιώματος προσφοράς των παιχνιδιών αυτών
σαν μεγάλο πρόβλημα στην Ιταλία. επιτρέπεται να καταστήσουν ελκυστική την προσφορά τους εισάγοντας νέα
85. Δεν συμμερίζομαι τις αμφιβολίες της Επιτροπής όσον αφορά τη δυνα- παιχνίδια και χρησιμοποιώντας διαφημίσεις, επιδιώκει τους σκοπούς αυτούς
τότητα της Ολλανδικής Κυβερνήσεως να δικαιολογήσει με την καταπολέμη- με συνεπή και συστηματικό τρόπο αν, κατά την εκτίμηση του εθνικού δικαστή,
ση της απάτης τη ρύθμισή της. η νομοθεσία αυτή, λαμβανομένων υπόψη του περιεχομένου της και της εφαρ-
86. Ασφαλώς, κατά τη νομολογία, ένα κράτος μέλος του οποίου η νομοθεσία μογής της, όντως συμβάλλει στην επίτευξη των δύο αυτών σκοπών.
περιορίζει μιαν ελευθερία κυκλοφορίας οφείλει να αποδείξει ότι είναι ανα- Β – Επί της εκτάσεως του ελέγχου αν η εθνική νομοθεσία συνάδει με το κοι-
γκαίος και αναλογικός ο περιορισμός αυτός. Ωστόσο, η έκταση της υποχρε- νοτικό δίκαιο (υπόθεση C‑258/08)
ώσεως αυτής πρέπει να αξιολογείται με γνώμονα το συμφέρον που η επίμαχη 95. Στη σκέψη 75 της προαναφερθείσας αποφάσεως Gambelli κ.λπ., το Δι-
νομοθεσία σκοπό έχει να προστατεύσει. καστήριο έκρινε ότι του αιτούντος δικαστηρίου έργο ήταν να εξακριβώσει
87. Έτσι, όταν ο σκοπός είναι να προστατευθεί η ανθρώπινη υγεία, γίνεται δεκτό αν η επίμαχη εθνική νομοθεσία, λαμβανομένου υπόψη του συγκεκριμένου
ότι ένα κράτος μέλος δύναται να θεσπίσει ρύθμιση που περιορίζει μιαν ελευ- τρόπου εφαρμογής της, πραγματικά ανταποκρίνεται στους σκοπούς που
θερία κυκλοφορίας χωρίς να χρειάζεται να αναμείνει να αποδειχθεί πλήρως το μπορούν να τη δικαιολογήσουν και αν οι περιορισμοί που επιβάλλει δεν εί-
υποστατό του κινδύνου (29). Είναι αρκετό να υπάρχει δυνητικά κίνδυνος για την ναι δυσανάλογοι με τους σκοπούς αυτούς. Το Hoge Raad der Nederlanden
υγεία. Η ίδια ερμηνεία πρέπει, κατ’ εμέ, να ισχύσει όσον αφορά την προστασία διερωτάται ως προς την έκταση της υποχρεώσεως αυτής.
της κοινωνίας από τον κίνδυνο σοβαρής διαταράξεως της δημόσιας τάξεως. 96. Έτσι, ερωτά, με το στοιχείο α΄ του δευτέρου ερωτήματός του, αν ο εθνι-
88. Όσον αφορά τα παιχνίδια με χρηματικό διακύβευμα, ένα κράτος μέλος κός δικαστής, αφότου διαπιστώσει ότι η νομοθεσία της ημεδαπής συνάδει
δικαιούται να εκτιμήσει ότι υπάρχει μια έλξη του πληθυσμού του προς τα με το άρθρο 49 ΕΚ, πρέπει ακόμη να εξακριβώσει, σε κάθε συγκεκριμένη
παιχνίδια αυτά, ο οποίος, αν δεν ικανοποιηθεί σε ένα νόμιμο κύκλωμα, θα περίπτωση εφαρμογής, ότι ένα μέτρο που προορισμό έχει να διασφαλίσει την
επιδιώξει να ικανοποιηθεί σε ένα παράνομο πλαίσιο. Επιπλέον, το μέγεθος τήρηση της νομοθεσίας αυτής, όπως η διαταγή σε έναν επιχειρηματία να κατα-
των ποσών που η δραστηριότητα αυτή καθιστά δυνατό να συλλεγούν μπορεί στήσει μη προσβάσιμο στους κατοίκους της ημεδαπής τον ιστότοπό του που
θεμιτά να δημιουργήσει τον φόβο ότι θα αναπτυχθούν παράνομα κυκλώματα προτείνει παιχνίδια με χρηματικό διακύβευμα, είναι κατάλληλο για την επίτευξη
και θα προκαλέσουν σοβαρές διαταράξεις στη δημόσια τάξη. των σκοπών της εν λόγω νομοθεσίας και είναι αναλογικό.
89. Εν προκειμένω, το Δικαστήριο έχει δεχθεί ότι οι μεγάλης κλίμακας λαχει- 97. Επίσης, ερωτά, με το στοιχείο β΄ του δευτέρου ερωτήματός του, αν η
οφόροι αγορές (30), οι μηχανές παιχνιδιών με κερματοδέκτη (31), τα στοιχή- απάντηση πρέπει να είναι διαφορετική όταν το μέτρο που πρέπει να ληφθεί
ματα σχετικά με αθλητικές αναμετρήσεις (32) και τα παιχνίδια του καζίνο (33) ζητείται στο πλαίσιο πολιτικής δίκης από τον επιχειρηματία που είναι κάτο-
μπορούν να δημιουργήσουν υψηλό κίνδυνο διαπράξεως αξιόποινων πράξεων, χος του αποκλειστικού δικαιώματος εκμεταλλεύσεως παιχνιδιών με χρηματι-
λόγω των μεγάλων ποσών που καθιστούν δυνατό να συλλεγούν. κό διακύβευμα και όχι από τη δημόσια αρχή.
90. Ένα κράτος μέλος πάλι μπορεί να κρίνει θεμιτά ότι η έλξη μέρους του 98. Τα ερωτήματα αυτά ανάγονται στην επιχειρηματολογία που η Ladbrokes ανέ-
πληθυσμού προς τα παιχνίδια με χρηματικό διακύβευμα και οι κίνδυνοι που πτυξε στο πλαίσιο της αιτήσεώς της αναιρέσεως ενώπιον του αιτούντος δικαστη-
συνεπάγεται η μη περιχαράκωση της δραστηριότητας αυτής σε ένα ελεγχό- ρίου στην υπόθεση C‑258/08, ότι η προϋπόθεση που εκτίθεται στη σκέψη 75 της
μενο κύκλωμα αυξάνονται με τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, και ιδίως με προαναφερθείσας αποφάσεως Gambelli κ.λπ. πρέπει να αξιολογηθεί in concreto
το Διαδίκτυο. Συγκεκριμένα, το εν λόγω σύστημα επικοινωνίας παρέσχε πρό- από τον εθνικό δικαστή όσον αφορά τη διαταγή που ζήτησε ο De Lotto. Κατά τη
σβαση σε μεγάλο αριθμό παιχνιδιών on‑line σε όλα τα άτομα που έχουν τη Ladbrokes, ο εθνικός δικαστής, στο πλαίσιο της αξιολογήσεως αυτής, πρέπει να
δυνατότητα να συνδεθούν με το Διαδίκτυο. Ο δυνητικά επικίνδυνος χαρα- λάβει υπόψη και το γεγονός ότι η εταιρία αυτή έχει άδεια να προτείνει εντός του
κτήρας των παιχνιδιών on‑line έγινε σαφώς δεκτός από το Δικαστήριο στην Ηνωμένου Βασιλείου, μέσω Διαδικτύου, παιχνίδια με χρηματικό διακύβευμα.
προαναφερθείσα απόφαση Liga Portuguesa de Futebol Profissional και Baw 99. Είμαι της γνώμης ότι το αιτούν δικαστήριο στο οποίο προσέφυγε ο De
International, όπου το Δικαστήριο έκρινε ότι, λόγω της ελλείψεως άμεσης επα- Lotto δεν όφειλε να εξακριβώσει και να αποδείξει ότι ένα απλό εκτελεστικό
φής μεταξύ του καταναλωτή και του επιχειρηματία, τα παιχνίδια με χρηματικό μέτρο, όπως η διαταγή προς τη Ladbrokes, είναι κατάλληλο για την επίτευξη
διακύβευμα που είναι προσβάσιμα μέσω Διαδικτύου συνεπάγονται κινδύνους των σκοπών της ολλανδικής νομοθεσίας ούτε ότι είναι αναλογικό. Θα υπο-
διαφορετικής φύσεως και μεγαλύτερης εκτάσεως από εκείνους που υπάρχουν στηρίξω και ότι η απάντηση αυτή δεν εξαρτάται από το γεγονός ότι η διαταγή
Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68