This page contains a Flash digital edition of a book.
nym wykładowcom książęca Biała stała demii. Pierwotna drewniana świątynia
się ważnym ośrodkiem nauczania (stąd zbudowana w 1525 r. spłonęła. Stało się
bialską szkołę zaczęto tytułować akade- to w okresie znacznych wpływów refor-
mią). Na jej rozwój nie szczędziła środ- macji, kolejną świątynię wznieśli więc
ków Katarzyna z Sobieskich Radziwił- arianie (1572). Parafię ponownie ery-
P
owiat bialski
łowa. Dzięki tej protektorce dokonano gował Mikołaj Radziwiłł, gorący zwo-
pierwszej z licznych rozbudów obiektu. lennik katolicyzmu. W latach 1597–
Popularność i poziom szkoły rosły do 1602 w oparciu o fundamenty zboru
tego stopnia, że w 1. poł. XVIII w. na- ariańskiego wzniesiono obecny kościół.
odlaska
zywano ją „Podlaskimi Atenami”. We- W XVII w. dostawiono dwie kaplice,
dle reguł opracowanych przez Komi- przez co kościół uzyskał rozplanowanie
Biała P
sję Edukacji Narodowej placówka stała krzyżowe. W ostatniej, XIX-wiecznej
się Akademicką Szkołą Podwydziałową przebudowie świątynia zyskała ozdob-
o trzech klasach. W tym okresie nadzór ny portyk wejściowy, ale utraciła cen-
kuratorski sprawowała nad nią Akade- ną dekorację sklepień.
mia Wileńska. Rosjanie zamienili szko- Najciekawszym fragmentem wnętrza
łę w gimnazjum. jest kaplica św. Jana Kantego, Radzi-
W Białej kształciło się wiele znako- wiłłowska dobudowana w latach 70.
mitych postaci. Poczet ów otwiera pa- XVII w. z fundacji Katarzyny z Sobie-
tron szkoły J.I. Kraszewski. Jego po- skich Radziwiłłowej. Jej następczyni,
piersie dostrzeżemy na marmurowym Anna z Sanguszków Radziwiłłowa, i jej
postumencie na zachód od gmachu. Po- małżonek Karol Stanisław postanowili
stawiono je ze składek mieszkańców uczynić z kaplicy rodzinne mauzoleum.
miasta w 1928 r., na trzechsetną rocz- Malowidła na plafonach sklepienia, oto-
nicę założenia szkoły. Wychowankami czone bogatymi sztukateriami baroko-
„Podlaskich Aten” byli też upamiętnie- wymi, nawiązują do życia Mikołaja Ra-
ni na tablicach powstańcy styczniowi: dziwiłła, fundatora kościoła.
ks. Stanisław Brzóska i Roman Rogiń- Sporą sensację wzbudziło odkrycie
ski. Poczesne miejsce w tym gronie zaj- dokonane kilka lat temu podczas remon-
mują literaci Franciszek i Władysław tu kaplicy Radziwiłłowskiej – w ścianie
Wężykowie z Witulina, Roman Zmor- odnaleziono puszkę wotywną z sercem.
ski. W ławkach szkolnych siedział tu za- Lokalizacja puszki i wystrój kaplicy
służony dla Białej historyk Julian Bar- skłaniają do przypuszczeń, że mogło
toszewicz, a także Mikołaj Jańczuk, to być serce Mikołaja Radziwiłła. Nie
etnograf z chłopskiej rodziny z Podlasia, znalazło to jednak potwierdzenia w źró-
który zrobił karierę w Petersburgu. dłach i, póki co, zagadki ostatecznie nie
Największą wartość spośród bial- wyjaśniono. Puszkę w kształcie serca
71
skich zabytków sakralnych ma kościół możemy dostrzec w polu epitafijnym
św. Anny, usytuowany vis-à-vis Aka- na zachodniej ścianie kaplicy.
Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142  |  Page 143  |  Page 144  |  Page 145  |  Page 146  |  Page 147  |  Page 148  |  Page 149  |  Page 150  |  Page 151  |  Page 152  |  Page 153  |  Page 154  |  Page 155  |  Page 156  |  Page 157  |  Page 158  |  Page 159  |  Page 160  |  Page 161  |  Page 162  |  Page 163  |  Page 164  |  Page 165  |  Page 166  |  Page 167  |  Page 168  |  Page 169  |  Page 170  |  Page 171  |  Page 172  |  Page 173  |  Page 174  |  Page 175  |  Page 176  |  Page 177  |  Page 178  |  Page 179  |  Page 180  |  Page 181  |  Page 182  |  Page 183  |  Page 184  |  Page 185  |  Page 186  |  Page 187  |  Page 188  |  Page 189  |  Page 190  |  Page 191  |  Page 192  |  Page 193  |  Page 194  |  Page 195  |  Page 196  |  Page 197  |  Page 198  |  Page 199  |  Page 200  |  Page 201  |  Page 202  |  Page 203  |  Page 204  |  Page 205  |  Page 206  |  Page 207  |  Page 208  |  Page 209  |  Page 210  |  Page 211  |  Page 212  |  Page 213  |  Page 214  |  Page 215  |  Page 216  |  Page 217  |  Page 218  |  Page 219  |  Page 220  |  Page 221  |  Page 222  |  Page 223  |  Page 224  |  Page 225  |  Page 226  |  Page 227  |  Page 228  |  Page 229  |  Page 230  |  Page 231  |  Page 232
Produced with Yudu - www.yudu.com