diyaIog
MAYIS-HAZİRAN 2009
diğer kurumsal bakım seçenekleri gibi çeşitli düzenlemelerin uygulanmasında,
çocuklara durumları ve suçları ile orantılı ve kendi esenliklerine olacak
biçimde muamele edilmesi sağlanacaktır. BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Madde: 40/4.

Uygulama, Ulusal ve Uluslararası Hükümleri İhlal Ediyor
Halen bir uygulamaya dönüşen Yargıtay 9. Ceza Dairesi ve CGK’nın anılan içtihadı,
başta anayasa hükümleri, ceza hukukunun genel ilkeleri ve çocuk ceza adalet sisteminin
ilkeleri açısından bir dizi sorunu beraberinde getirmektedir. Şöyle ki; öncellikle
“örgüt adına suç işlemek” ne anlama gelmektedir? Örgütün yayın organlarında aynı
etkinliklere ilişkin yapılan yayınlar, gösteriye katılan kişileri mutlaka örgütün amacı
doğrultusunda eyleme katıldığına yeterli bir kanıt oluşturmakta mıdır? Bu ağır ve
adaletsiz cezalandırma biçimi, demokratik bir toplumun gereklerine ve ayrıca suç
ve ceza arasındaki adil bir dengeye uygun düşmekte midir? Daha da önemlisi, bu
cezalandırma şekli, suç ve cezada kanunilik ilkesinin unsurlarından olan “belirlilik”
ve “öngörebilirlik” benzeri kurallarla bağdaşmakta mıdır?
CGK’nın içtihadının en kritik yönü ise, örgütün genel stratejisiyle örtüşen ve örgütün
86
yayınlarında yer verilen her eylem ve etkinliğe katılan her kişinin, o eylem ve etkinliğe,
örgütün amacı doğrultusunda katıldığının kabulü ile örgüt üyesi gibi cezalandırılması
DOSYA gerektiği görüşüdür. Bu yorum şekli, ceza hukukunun bilinen “kesin delil = mahkûmiyet
kararı” kuralı bir yana, tümüyle keyfiliğe dayanan ve “delil–mahkûmiyet” ilişkisini de
göz ardı eden bir yorum biçimidir. Örneğin, 15 Şubat 2008 tarihinde Şırnak’ın Cizre
ilçesinde gösteri yapan topluluğa güvenlik güçlerinin müdahalesi sırasında, polis
panzerinin altında kalarak can veren 16 yaşındaki Yahya Menekşe adlı çocuğun cenaze
törenine katılan ve çoğunluğu Yahya Menekşe’nin okul ve mahalle arkadaşları olan
diğer çocuklar hakkında, diğer bir dizi suçun yanı sıra, “örgüte üye olmamakla birlikte
örgüt adına suç işlemekten” de dava açılmıştır. Çocuklar, bir yılı aşkın süre tutuklu
kalmış ve yargılanmaları Diyarbakır ÖYACM’de halen sürmektedir. Aynı şekilde, Kürt
toplumunun eskiden beri kutladığı Newroz Bayramında geleneksel olarak ateş yakılıp
etrafında halay çekilerek yapılan kutlamalar da, örgütün amacı doğrultusunda yapılan
bir eylem kabul edilerek, örgüt üyeliğinden cezalandırma yoluna gidilebilmektedir.
3713 Sayılı TMK’nın yürürlüğe girdiği 1991 yılında, dönemin Ana Muhalefet Partisi
Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP), Anayasa Mahkemesine başvurmuş, bu yasanın
2. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “örgüt üyesi olmasa da örgüt adına suç işleyen
kişinin örgüt üyesi sayılması” biçimindeki düzenlemeyi, iptal davasına konu yapmıştı.
Başvuruda düzenlemenin uygulamada yanlışlıklara ve haksızlıklara yol açabileceğini,
geçmişte olduğu gibi tek başına hareket eden sanıklar ile örgütler arasında yapay
bağlantılar kurulabileceği belirtilerek hükmün Anayasa’nın 38. maddesindeki “suçun
kanuniliği” ilkesi ile bağdaşmadığını ileri sürmüştü. Anayasa Mahkemesi, 31.03.1992
Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142  |  Page 143  |  Page 144  |  Page 145  |  Page 146  |  Page 147  |  Page 148  |  Page 149  |  Page 150  |  Page 151  |  Page 152  |  Page 153  |  Page 154  |  Page 155  |  Page 156  |  Page 157  |  Page 158  |  Page 159  |  Page 160  |  Page 161  |  Page 162  |  Page 163  |  Page 164