diyaIog
MAYIS-HAZİRAN 2009
yürütmesi biçimindeki çocukların yararına getirilen güvenceler de sona ermiştir. Bu
arada yine uluslararası düzenlemeler ve Çocuk Koruma Kanunu uyarınca, suça itilen
çocuklar için yapılması gereken sosyal ve psikolojik inceleme ve yargılamada esas
alınacak sosyal inceleme raporları düzenlenmemektedir. Çocuklar zihinsel, fiziksel
ve ruhsal açıdan tam olarak olgunlaşmamış, toplumsal rol ve sorumlulukları henüz
öğrenme sürecinde olan kişilerdir. Çocukların sosyal ve kültürel koşullarının yanı sıra,
suç teşkil ettiği ileri sürülen eylemlerin özellikleri ile çocuğun eylemdeki konumu
bilimsel olarak anlaşılmadan eylemlerinden sorumlu tutulması modern çocuk ceza
adaleti anlayışına aykırıdır. Böylece, çocukların gerçekte davranışlarının farkında
ve davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olup olmadıkları, diğer bir ifadeyle
cezai sorumluluklarının tam olup olmadığı bilimsel olarak saptanmadan yargılama ve
cezalandırma yapılabilmektedir.
ÇHS ve diğer tamamlayıcı kural ve yorumlayıcı ilkeler, çocukların yasaya aykırı
davranışları için ceza kovuşturmasına başvurulsa bile, haklarında, durumlarıyla
orantılı ceza ve tedbirlere başvurulmasını öngörmektedir. Kaldı ki, suç oluşturan
eylemin ağırlığıyla orantılı bir cezaya hükmedilmesi, yetişkinler için de adaletin ve
84
ceza yargılama ilkelerinin bir gereğidir.
DOSYA Öte yandan, Anayasa’nın 90/son maddesine göre, “…usulüne uygun olarak yürürlüğe
girmiş temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası antlaşmalarla kanunların aynı
konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda, milletler
arası antlaşma hükümleri esas alınır.” Yani Anayasa, bu düzenlemeyle, uluslararası
hükümlerle ulusal hukuk hükümlerinin farklılık arz etmesi durumunda, uygulamacının
uluslararası hükümleri dikkate alacağına açıkça hükmetmiştir. Dolayısıyla, BM Çocuk
Haklarına Dair Sözleşme’nin, 18 yaşından küçük herkesi çocuk kabul eden hükmüne
rağmen, TMK’daki yeni düzenleme uyarınca, 15–18 yaş grubunun Çocuk Mahkemeleri
yerine eski Devlet Güvenlik Mahkemeleri yerine geçen ÖYACM’lerde yargılanmaları,
yukarıda anılan emredici anayasal hükmün de ihlalini oluşturmaktadır.
Çocuklara Ağır Cezaların Arka Planı
28 Mart 2006 tarihinde bir silahlı çatışma sırasında yaşamını yitiren bazı PKK
militanlarının Diyarbakır’da yapılan cenaze törenine binlerce kişi katılmış, örgüt lehine
atılan slogan ve gösteriler üzerine güvenlik güçleri topluluğa sert şekilde müdahalede
bulunmuştu. Olaylar sırasında polis görevlilerinin aşırı ve orantısız güç kullanımı
sonucu, yedisi çocuk olmak üzere on kişi yaşamını yitirmişti. İşte bu olaylara katılan
göstericilerle ilgili açılan bir dava üzerine, suçun/suçların niteliği ile ilgili Diyarbakır
ÖYACM ile Yargıtay 9. Ceza Dairesi arasında TCK’nın 220/6. maddesi bağlamında
“örgüt adına suç işleme” konusunda görüş ayrılığı ortaya çıkmıştı. Yerel Mahkeme,
gösterici sanık ile yasa dışı örgüt üyeleri arasında veya her ne şekilde olursa olsun sanık
Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142  |  Page 143  |  Page 144  |  Page 145  |  Page 146  |  Page 147  |  Page 148  |  Page 149  |  Page 150  |  Page 151  |  Page 152  |  Page 153  |  Page 154  |  Page 155  |  Page 156  |  Page 157  |  Page 158  |  Page 159  |  Page 160  |  Page 161  |  Page 162  |  Page 163  |  Page 164