diyaIog
MAYIS-HAZİRAN 2009
“askeri yarar”ın zarara uğratıldığı da söylenemez. Çünkü bu suçlarla devletin genel
yararı ihlal edilmiştir. Suçlarda askeri değil “siyasi” ağırlık ön plandadır. Dolayısıyla
askerlerin de, askerlerle birlikte suç işleyen sivillerin de askeri disiplin ve hizmetle ilgili
olmayan suçlar nedeniyle askeri yargıya tabi kılınmaları usul hükümleriyle, tabii yargı
yerlerinden koparılmaları anlamına gelmektedir. Askeri mahkemeleri siyasallaştıracak
görevlendirmeler, birçok sakıncayı beraberinde getirir.
Diğer önemli bir sorun, askeri hâkimlerin bağımsız ve güvenceli olmamalarıdır.
Askeri hâkimler, subay üniforması ve dolayısıyla hiyerarşik bir yapılanma içinde
görev yapmaktadırlar. Komutanlar, sicil yoluyla askeri hâkimlerin yükselmelerinde
etkili olmakta, atanmalarında ise bağlı bulundukları kuvvet komutanları yetkili
bulunmaktadır. Denetlenmelerini Milli Savunma Bakanlığına bağlı teftiş kurulu
yapmakta, Milli Savunma Bakanı kendilerine disiplin cezası verebilmektedir. En
vahimi, askeri mahkemelerde komutan tarafından görevlendirilen bir muharip sınıf
subayı, hâkim yetkisi kullanmaktadır. Hiçbir demokratik ve hukuki çerçeveye sığmayan
bu mahkemelerin, olağan dönemlerde askeri disiplin ve hizmetle ilgili olmayan birçok
suçtan dolayı askerleri ve bazı müşterek suçları nedeniyle sivilleri yargılamasının adil
80
yargılanma hakkını ortadan kaldırdığı açıktır.
DOSYA Yukarıda belirtilen nedenlerle askeri suçlar sırf askeri suçlara indirgenerek
tanımlanmalıdır. Diğer bir deyişle, askeri suçlar salt askerler tarafından işlenebilen ve
askeri hizmet ve görevle ilgili olan suçlardır. Bunlar doğrudan doğruya askeri disiplini
bozan, askeri yarar ve gerekleri ihlal eden eylemler olarak düzenlenmelidir. Bu suçlar
askeri mahkemelerin görev alanlarının belirlenmesinde ana ölçüt olmalıdır. Bu ölçüt
esas alındığında, Askeri Ceza Kanunu’ndaki az sayıda suç bu tanıma girecektir. En
önemlisi, askeri yargının görev alanı, yukarıda belirttiğimiz ölçütlere göre yeniden
düzenlendiğinde, sivillerin hiçbir şekilde askeri mahkemelerde yargılanamayacakları
özellikle belirtilmelidir. Bunun dışında asker kişiler de disiplini ihlal eden suçları
dışında tabii yargı yerlerinde yargılanır olacaklardır. Ordunun iç disiplinini ilgilendiren
suçlar bakımından da asker kişilere hukuk güvenliği ve adil yargılanma sağlayan
düzenlemeler getirilmelidir. Kuşkusuz bütün bunları sağlamak için öncelikle anayasa
değişikliği yapılması gerekmektedir. 1961’de anayasaya giren askeri mahkemeler
ve Askeri Yargıtay kaldırılmalıdır. Yine idari yargı alanında Askeri Danıştay işlevi
gören ve tek dereceli bir yüksek yargı mercii olarak görev yapan Askeri Yüksek İdare
Mahkemesinin de kaldırılması gerekmektedir.
.............................................................
Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142  |  Page 143  |  Page 144  |  Page 145  |  Page 146  |  Page 147  |  Page 148  |  Page 149  |  Page 150  |  Page 151  |  Page 152  |  Page 153  |  Page 154  |  Page 155  |  Page 156  |  Page 157  |  Page 158  |  Page 159  |  Page 160  |  Page 161  |  Page 162  |  Page 163  |  Page 164