Hukuk devleti dediğimiz devlet, tüm eylem ve işlemleri hukuka uyan ve hukuk
kurallarına bağlı olan devlettir. Bu hukuk, insan hakları hukukudur. Hukuka uymayı ve
bağlı olmayı sağlayacak olan da yargısal denetimdir.
Hukuk Devleti özellikleriyle ilgili olarak Anayasa Mahkemesinin 1963 ve 1992
tarihli kararlarında, “Hukuk devleti, insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları
koruyucu, adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendisini zorunlu
sayan ve bütün faaliyetinde hukuka ve anayasaya uyan bir devlet olmak gerekir.
Hukuk devletinde yasa koyucu organ da dâhil olmak üzere, devletin bütün organları
üstünde hukukun mutlak bir egemenliğe sahip olması, yasa koyucunun faaliyetlerinde
kendisini her zaman anayasa ve hukukun üstün kuralları ile bağlı tutması gerekir.”
şeklinde değerlendirmeler yapılmaktadır. Anayasa Mahkemesinin 1985 ve 1989 tarihli
kararlarında da aynı anlayış vardır. Anılan tarihli kararlarda, Hukuk Devleti,”Yasa
koyucu organ da dâhil olmak üzere Anayasa ve hukuka uyan devlet, tüm işlem ve
eylemleri hukuka uygun olan devlettir” denmektedir.
Hukukun üstünlüğü ilkesini yaşama geçirecek güç, yargı gücüdür. Yargı, yargısal
denetim yaparak hukukun üstünlüğü ilkesini yaşama geçirir. Yargı gücünün bu
73
fonksiyonu yerine getirebilmesi de onun bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerine göre
yapılandırılmış olmasına ve o doğrultuda çalışmasına bağlıdır. DOSYA
Bağımsız yargı(yargıç) nitelemesinin akla getirdikleri şunlar olabilir:
a) Mahkemeler bağımsız olacak,
b) Mahkemeler (yargıçlar) başka kişi, kurum veya organlardan emir almayacak,
c) Yasama ve yürütme gücünün baskısı ve etkisi altında kalmayacak,
d) Ekonomik, sosyal ve siyasi diğer güçlerin baskı ve etkisi altında kalmayacak,
e) Yargı (yargıç) özgür olacak.
Tarafsız yargı nitelemesi için de şunlar söylenebilir:
Yargıç,
a) Yargılamada yan tutmayacak,
b) Taraflara karşı nesnel (objektif) olacak,
c) Kişisel duygu ve düşüncelerinden arınabilecek.

İnsan haklarının hukuk yoluyla korunması, hakların esasına ilişkin normatif
düzenlemeler kadar, usule ve mekanizmalara dair normatif düzenlemelerin de insan
hakları hukukuna uygunluğunu şart koşar. Doğaldır ki, yargı gücü, kararlarıyla, AİHM’in
Silver ve Diğerleri/İngiltere kararında vurgulandığı gibi, insan haklarını korur. Yargı,
kararlarıyla aynı zamanda hukukun ilerlemesine de katkıda bulunur.
.............................................................
Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142  |  Page 143  |  Page 144  |  Page 145  |  Page 146  |  Page 147  |  Page 148  |  Page 149  |  Page 150  |  Page 151  |  Page 152  |  Page 153  |  Page 154  |  Page 155  |  Page 156  |  Page 157  |  Page 158  |  Page 159  |  Page 160  |  Page 161  |  Page 162  |  Page 163  |  Page 164